ΟΡΙΣΤΙΚΑ τέως…

Εξευτελιστική ήττα επιφύλαξε η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για τους Γλύξμπουργκ, επιδικάζοντάς τους ποσό 13,7
εκατ. ευρώ (4,6 δισ. δραχμές) για τα 75.828 στρέμματα σε Τατόι, Πολυδένδρι και
Μον Ρεπό Κέρκυρας.

Το ύψος της αποζημίωσης είναι ακόμη μικρότερο και από τα «όρια θριάμβου» που
είχε θέσει η ελληνική πλευρά.

Η χθεσινή απόφαση, η οποία κλείνει οριστικά και αμετάκλητα το ζήτημα της
λεγόμενης βασιλικής περιουσίας με την πλήρη απόδοσή της στο Δημόσιο έναντι
ελαχίστου τιμήματος, δίνει τη δυνατότητα στην κυβέρνηση να θεωρεί ότι
δικαιώθηκε για την απαλλοτρίωση των επίδικων εκτάσεων (με τον Νόμο 2215/94)
και για τους χειρισμούς της όλα αυτά τα χρόνια, που κινήθηκαν σταθερά στη
γραμμή «κανένας συμβιβασμός με τους Γλύξμπουργκ».

Η τελική κρίση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου αποτελεί ουσιαστικά πανυγηρική
δικαίωση των ελληνικών θέσεων, αφού είναι δεδομένο ότι οποιοσδήποτε
συμβιβασμός και εάν είχε επιχειρηθεί με την έκπτωτη βασιλική οικογένεια το
τίμημα θα ήταν αρκετά υψηλότερο. Το ύψος της αποζημίωσης που επιδίκασε χθες το
ΕΔΑΔ εξέπληξε. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 1995 το Ελληνικό Δημόσιο είχε
κληθεί, από το ίδιο δικαστήριο, να καταβάλει αποζημίωση 5,5 δισ. δραχμών για
την απαλλοτρίωση μόλις 104 στρεμμάτων που είχε γίνει από τη δικτατορία για τη
δημιουργία του θερέτρου των αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού, στην Αγία
Μαρίνα Μαραθώνα.

Με την απόφαση που δημοσίευσε χθες το απόγευμα ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού
Δικαστηρίου, Ελβετός κ. Λούτσιους Βιλντχάμπερ, επιδικάστηκαν στους Γλύξμπουργκ
συνολικά 13,7 εκατ. ευρώ (4,6 δισ. δρχ.), μαζί με τα δικαστικά έξοδα, τη
στιγμή που ο έκπτωτος βασιλιάς αξίωνε 168 δισ. και το Ελληνικό Δημόσιο είχε
εκτιμήσει, με βάση έρευνα του υπουργείου Οικονομικών, ότι η αντικειμενική αξία
της επίδικης περιουσίας δεν ξεπερνά τα 24 δισ. δραχμές.

Ειδικότερα, στον έκπτωτο μονάρχη επιδικάστηκαν 12 εκατ. ευρώ, στην αδελφή του
Ειρήνη 900.000 ευρώ, στη θεία του Αικατερίνη 300.000 ευρώ και σε όλα τα
ενάγοντα μέλη της τέως βασιλικής οικογένειας 500.000 ευρώ, ως δικαστικά έξοδα.

Από το δικαστήριο ορίστηκε χρονικό διάστημα τριών μηνών, προκειμένου να
εφαρμοστεί από ελληνικής πλευράς η απόφαση. Με το πέρας της χρονικής
διάρκειας, τα παραπάνω ποσά εάν δεν καταβληθούν θα επιβαρύνονται με το
προβλεπόμενο επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Στο σκεπτικό του το
Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποδέχεται το σύνολο σχεδόν των ελληνικών θέσεων για τον
καθορισμό της αποζημίωσης, με εξαίρεση το ύψος των ελληνικών απαιτήσεων από
τις φοροαπαλλαγές και τα προνόμια της έκπτωτης βασιλικής οικογένειας, τα οποία
συμψηφιζόμενα θα μπορούσαν ουσιαστικά να εκμηδενίσουν το τίμημα της
απαλλοτρίωσης.

Για την πλευρά τού τέως η απόφαση υπήρξε κόλαφος. Το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι
η αποζημίωση «δεν πρέπει να αντανακλά την ιδέα της εξάλειψης όλων των
συνεπειών της απαλλοτρίωσης» και συνέδεσε ευθέως το ζήτημα με το δημοψήφισμα
του 1974 και το τέλος της μοναρχίας για τη χώρα μας. «Η καταβολή λιγότερης από
την πλήρη αποζημίωση – τονίζει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο – θα πρέπει να είναι
δεδομένη όταν η αφαίρεση της ιδιοκτησίας πραγματοποιήθηκε για την ολοκλήρωση
θεμελιωδών αλλαγών στο συνταγματικό σύστημα μιας χώρας, όπως είναι η μετάβαση
από τη μοναρχία στη δημοκρατία…». Το δικαστήριο αναφέρει ότι το ποσό των 4,6
δισ. δρχ. που επιδίκασε στους Γλύξμπουργκ είναι «εύλογο» σε σχέση με την αξία
της περιουσίας. Και τονίζει ότι εάν το ελληνικό κράτος είχε αποζημιώσει τον
έκπτωτο μονάρχη με ένα αντίστοιχο ποσό, θα είχε κρίνει το ποσό αυτό «επαρκές».
Με την απόφασή του, το δικαστήριο έλαβε υπόψη και το γεγονός ότι κατά την
απαλλοτρίωση της περιουσίας επί χούντας (το 1973) είχαν καταβληθεί 120.000.000
δρχ. στον τέως, αλλά εκείνος δεν είχε αποδεχθεί αυτή την αποζημίωση.

Επιπλέον, το δικαστήριο αγνόησε κάθε αξίωση του έκπτωτου μονάρχη για καταβολή
αποζημίωσης λόγω ηθικής βλάβης από τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης, ενώ
απέρριψε και το αίτημά του για «ειδική μεταχείριση» (σ.σ.: κατ’ ουσίαν,
εξαίρεση από την απαλλοτρίωση) της έκτασης στο Τατόι, όπου βρίσκονται οι
βασιλικοί τάφοι. Επικαλούμενο τις θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης, το ΕΔΑΔ
αποφαίνεται ότι δεν συντρέχει λόγος ειδικής μεταχείρισης για τους τάφους της
βασιλικής οικογένειας, αφού προβλέπεται ότι η πρόσβαση στον χώρο είναι
ελεύθερη για όλους.