«Βάλτε τον γιο μου φυλακή, να σωθεί»

Η τελευταία πράξη του δράματος παίχθηκε τον περασμένο Ιούνιο. Ήταν μπροστά
της αλλά δεν ήταν αυτός ο γιος της, το όμορφο παλικάρι που μεγάλωσε, ήταν «ένα
καμπουριαστό όρθιο λάστιχο με τις φλέβες σπασμένες, τα χέρια γεμάτα σημάδια
και δυο μαύρες τρύπες στα γαλανά του μάτια». Τον είδε η Κατερίνα και κατάλαβε
ότι αν δεν προλάβαινε, αν εκείνη δεν έκανε κάτι, ο 18χρονος Γιάννης ήταν
έτοιμος πια να πεθάνει.

Εφτά χρόνια, όλα τα είδε και όλα τα έκανε η 40χρονη Κατερίνα. Αγόρασε ακόμα και ηρωίνη για να σώσει το παιδί της. Στο τέλος έπεσε στα πόδια ενός εφέτη και τον ικέτεψε να τον βάλουν φυλακή

Δεν ήξερε καν αν θα προλάβαινε. Ο θάνατος ήταν εκεί, μπροστά της, κι είχε
σφιχταγκαλιάσει το παιδί της που είχε γίνει «ένα αλλόκοτο πλάσμα, μαύρο και
σκοτεινό σαν τη νύχτα που ζητιάνευε και εκλιπαρούσε για ένα ξεροκόμματο και
περπάταγε σκυφτό λειώνοντας σκουλήκια και κατσαρίδες στις γωνίες».

Τον είδε η Κατερίνα και άντεξε, για άλλη μια φορά, να τον κρατήσει έξω από την
πόρτα του σπιτιού τους και να ξεστομίσει αυτό που τον εαυτό της «δίδασκε» στον
καθρέφτη: «δεν σας γνωρίζω, κυρία πρέζα μου»! «Εγώ είμαι μανούλα, ο γιος σου,
ο Γιάννης», είπε τρεμάμενο το πλάσμα. «Είχα κάποτε έναν γιο που τον έλεγαν
Γιάννη, αλλά ήταν λεβέντης, ήταν Κολοκοτρώνης πάνω στο άλογο, δεν ήταν ένα
σκεβρωμένο πλάσμα, δεν ήταν παιδί της πρέζας», είπε εκείνη δίχως την παραμικρή
σύσπαση στο πρόσωπό της, έσπρωξε το πλάσμα που ‘πεσε κι αγκάλιασε τα πόδια
της, διπλοκλείδωσε για άλλη μια φορά την εξώπορτα κι έφυγε μακριά του.

Όταν γύρισε, βρήκε ξανά σπασμένα τα τζάμια και το σπίτι λεηλατημένο. Φώναξε
πάλι τζαμά, φώναξε και κλειδαριά κι άλλαξε για εκατοστή φορά τις κλειδαριές.
Ήταν πια αποφασισμένη να μην ενδώσει στο συναίσθημα, να μην «ξανακυλήσω στην
πρέζα του παιδιού μου». Αλλά και αποφασισμένη, με κάθε τίμημα, να το σώσει…

«Εκεί υπήρχε μισή ελπίδα στις χίλιες να σωθεί το παιδί μου»

Επτά χρόνια τώρα, όλα τα είχε δει κι όλα τα είχε κάνει η 40χρονη Κατερίνα.
Ούτε αυτή τη νύχτα κοιμήθηκε – όπως και χίλιες άλλες. Πήρε ξανά το τετράδιο
όπου έκανε τους «απολογισμούς» της και μέτρησε και ξαναμέτρησε πόντο πόντο το
πρόβλημα. Δέκα διαφορετικοί ψυχολόγοι, δεκαπέντε γιατροί, 43 (!) αποτοξινώσεις
που μόνη της έκανε στο παιδί της, θεραπευτικά προγράμματα στη «Στροφή», ύστερα
στην «Παρέμβαση», υποκατάστατα, μεθαδόνες, χάπια ναλτρεξόνης, όλα πετύχαιναν
στην αρχή κι όλα οδηγούσαν στην ίδια κατρακύλα. Διέξοδος δεν υπήρχε. Εκτός από
μία: τη φυλακή. Μόνο εκεί υπήρχε «μισή, όχι ολόκληρη, μισή ελπίδα στις χίλιες,
να σωθεί το παιδί μου. Γιατί εκεί δεν θα μπορούσε να τρυπιέται τέσσερις φορές
τη μέρα. Θα τρυπιόταν μια – δυο φορές το μήνα. Θα κέρδιζα εγώ χρόνο. Κι
εκείνος λίγες περισσότερες μέρες ζωής. Και πού ξέρεις, είπα στον εαυτό μου.
Μπορεί μια από αυτές τις “καθαρές” μέρες να αποφασίσει ο ίδιος να ζήσει…
Τότε θα έχει σωθεί»!

Εκλιπαρούσα. Ξεκίνησε για τα δικαστήρια πρωί πρωί. Δεν ήξερε κανέναν,
ούτε σε ποιο γραφείο πρέπει να χτυπήσει, ούτε τι ακριβώς θα πει. Ένα μόνο
ήξερε: «Έπρεπε να εκλιπαρήσω και να καταφέρω να μπει ο Γιάννης στη φυλακή»!

Πέρασε από πολλά διαφορετικά γραφεία και όλοι την έστελναν κάπου αλλού. Ο
δρόμος ήταν άγνωστος, δύσβατος: «Τρύπωσα σε γραφεία εισαγγελέων και εφετών,
ικέτεψα, παρακάλεσα, οι γραμματείς δεν καταλάβαιναν τίποτα. Ενστικτωδώς
εγκαταστάθηκα έξω από το γραφείο ενός εφέτη. Έμπαινα και ξανάμπαινα, η
γραμματέας με έδιωχνε, δεν με άφηνε να περάσω και να του μιλήσω. Κάποια στιγμή
που εκείνη δεν πρόσεχε, τρύπωσα στο γραφείο του σαν τη γάτα…».

Αιφνιδιασμός. Ο άνθρωπος αιφνιδιάστηκε, αλλά εκείνη άρχισε να μιλά
ακατάπαυστα. Εις βάρος του Γιάννη εκκρεμούσε μια πρόσφατη καταδίκη –
καταδικάστηκε σε φυλάκιση ενός έτους, ύστερα από μήνυση του… πατέρα του που
κατήγγειλε ότι τον μάζεψε από τον δρόμο (την περίοδο που η μητέρα του τον είχε
διώξει) κι αυτός του έκλεψε, την ίδια μέρα, το ταξί! Η δίκη έγινε ερήμην του
Γιάννη και η απόφαση δεν είχε εκτελεσθεί. Αυτό που ζητούσε η μητέρα του ήταν
έκδοση εντάλματος για τη σύλληψή του, ώστε να εκτίσει την ποινή του: «Του είπα
όλα όσα είχα περάσει, όλα όσα είχαμε υποστεί εγώ και ο μικρότερος γιος μου,
για τις αποτυχημένες αποτοξινώσεις του Γιάννη, τις κλοπές και τα 40 δικαστήρια
που μας περίμεναν στη γωνία… Του είπα επίσης για τη φορά που μπήκε ο Γιάννης
δέκα μέρες φυλακή στον Αυλώνα κι ήταν η μόνη που φοβήθηκε πραγματικά γιατί η
ελευθερία του ήταν το μόνο που δεν άντεχε να χάσει. Το δικό μου λάθος τότε
ήταν που αγωνίστηκα και τον έβγαλα από τη φυλακή…».

Συγκίνηση. Ο εφέτης την άκουσε συγκινημένος, Ύστερα κάλεσε τη γραμματέα
του: «Γιατί δεν αφήνατε την κυρία να έρθει να με δει;» τη ρώτησε. «Μάνα είναι
αυτή; Πού ακούστηκε να θέλει μάνα να βάλει το παιδί της στη φυλακή;» επέμενε
εκείνη. «Έκανε πολύ καλά αν πιστεύει ότι αυτό είναι η σωτηρία του παιδιού της.
Μακάρι να το έκαναν και άλλες μάνες», την επέπληξε εκείνος.

Ο εφέτης έφευγε την άλλη μέρα για διακοπές, αλλά έδωσε υπόσχεση στην Κατερίνα
πως θα φροντίσει το θέμα της. Περνούσαν οι μέρες, μπήκε ο Ιούλιος, το ένταλμα
δεν έφτανε στα γραφεία της Αστυνομίας της περιοχής της. Ήταν διακοπές με τον
μικρό της γιο στη Σάμο – για πρώτη φορά ύστερα από επτά χρόνια – όταν την
ειδοποίησαν στις 15 Ιουλίου ότι έφτασε το ένταλμα και είχε κινητοποιηθεί η
Αστυνομία να εντοπίσουν και να συλλάβουν τον Γιάννη στα στέκια που εκείνη τους
υπέδειξε. Δεν τον βρήκαν πουθενά. Μέχρι που πήγε μόνος του στην Αστυνομία –
«φτιαγμένος» με την ένεση και το «φιξάκι» στην τσέπη – 12 τα μεσάνυχτα, να
δώσει… παρών!

Η σύλληψη. Τον συνέλαβαν, Σάββατο, 21 Ιουλίου. Πέρασε το κρίσιμο
στερητικό σύνδρομο ολομόναχος, δίχως να τον επισκεφθεί η Κατερίνα ούτε μια
φορά. Ήταν η πιο οδυνηρή αναμέτρηση που είχε ο Γιάννης με τον δεύτερο εαυτό
του, την πρέζα. Βγήκε καταρρακωμένος, αλλά καθαρός: «Όταν συνήλθε αρκετά
ζήτησε να με δει. «Πώς βρήκες αυτή τη δύναμη, μαμά;» με ρώτησε και τότε του
εξήγησα ότι όλα έγιναν για να κερδίσω εκείνη τη «μισή ελπίδα». Του είχε
στοιχίσει πολύ η συναισθηματική εγκατάλειψη από την πλευρά μου, αλλά έβλεπε
πια καθαρότερα…».

Ο Γιάννης είναι «καθαρός» από την ημέρα της σύλληψής του. Εκτίει την ποινή του
σε κρατικό πρόγραμμα αποτοξίνωσης και τα πηγαίνει θαυμάσια: «Είναι απίστευτη
πάνω του η αλλαγή! Δεν παρακολουθεί απλά το πρόγραμμα, είναι ιδιαίτερα
ενεργός, κάνει θέατρο και θέλει να γράψει και να βοηθήσει άλλους τοξικομανείς
να βγουν από την πρέζα. Εγώ εξακολουθώ να είμαι επιφυλακτική. Δεν πιστεύω
ακόμη ότι το παιδί μου σώθηκε, αλλά ότι έχει πια περισσότερες ελπίδες και
πιθανότητες να σωθεί…».

«Πήγαινα νύχτα και αγόραζα τη δόση του»

Η συνάντησή μας «φιλοξενήθηκε» στο σπίτι της Μαρίας, της ξαδέρφης της. Τώρα
προσπαθεί να ξαναστήσει το δικό της σπιτικό που το δημιουργεί από το «τίποτα»:
«Δεν είχαν μείνει ούτε πόρτες, ούτε παράθυρα. Όλα τα κατέστρεψε η πρέζα…».

Στα επτά χρόνια του μαρτυρίου, ο Γιάννης ξεπούλησε τα πάντα. Η αρχή έγινε με
τα χρυσαφικά της μητέρας του, ακολούθησαν φωτογραφικές μηχανές, ραδιόφωνα, το
στέρεο, τρεις τηλεοράσεις. Ύστερα ο ρουχισμός του σπιτιού – κουβέρτες,
παπλώματα, σεντόνια, τα προικιά της μαμάς, τα κεντητά της γιαγιάς: «Έκλεβε
ακόμα και τα ρούχα που φορούσαμε. Ξυπνούσαμε το πρωί και δεν υπήρχε τίποτα να
βάλουμε πάνω μας. Δεν υπήρχε λάδι στον τενεκέ, ούτε κρέας ή φασολάκια στην
κατάψυξη. Στην “ξεφτίλα” του πουλούσε ό,τι έβρισκε μπροστά του… Για μεγάλο
διάστημα τρώγαμε με πλαστικά πιρούνια και σε πλαστικά πιάτα. Τώρα ξαναμπαίνουν
πιάτα και πιρούνια στη ζωή μας…».

Δεν έχει πια χρήματα για δικηγόρους και εκπροσωπεί η ίδια τον γιο της στα
δικαστήρια. Είναι ο κατήγορος και ο συνήγορός του. Κοιτάζει στα μάτια τους
δικαστές και τους μιλά για την κατάντια του παιδιού της και τον αγώνα τον δικό
της και του άλλου της παιδιού να τον σώσουν. Τους λέει την αλήθεια. Την
πιστεύουν.

Και τον αθωώνουν: «Έχουμε δύο με τρία δικαστήρια τον μήνα, έως τον ερχόμενο
Ιούνιο. Μπορεί να υπάρχουν και άλλα που τα αγνοώ ακόμα. Θα τα αντιμετωπίσω
όλα, ένα προς ένα, δεν το βάζω κάτω… Και αν σε κάποια δεν αθωωθεί, δεν
πειράζει. Θα πληρώσει το τίμημα που αντιστοιχεί σε όλα όσα έχει κάνει και έτσι
θα μάθει να παίρνει την ευθύνη της ζωής και των πράξεών του…».

«Έφτυσα αίμα», ομολογεί, «για να φτάσουμε εδώ που είμαστε σήμερα. Όσο άφηνα το
συναίσθημα να λειτουργεί πάνω από τη λογική μου, έκανα τα πάντα και όλα λάθος.
Του έδινα χρήματα – για να μην κλέβει. Του αγόρασα αυτοκίνητο – για να του
δώσω κίνητρο να ξεκόψει – και την άλλη μέρα αυτός πήγε στον Πύργο και έκανε με
το αυτοκίνητο διακίνηση. Τον πιάσανε – τότε φυλακίστηκε στον Αυλώνα. Του έδινα
εμπιστοσύνη που δεν άξιζε. Του έδινα περισσότερη αξία απ’ όσο έδινε εκείνος
στον εαυτό του. Το χειρότερο απ’ όλα, βγήκα στα Εξάρχεια να αγοράσω μεθαδόνη
από τα πρεζόνια. Πήγα ακόμα και στα σπίτια των Τσιγγάνων στο Ζεφύρι και το
Μενίδι, άγρια μεσάνυχτα να του πάρω πρέζα, μια τραγική νύχτα που κόντεψε να
τινάξει τα πάντα στον αέρα.

Την άλλη μέρα αρχίζαμε ένα ακόμη – αποτυχημένο – πρόγραμμα αποτοξίνωσης. Τώρα
όμως ξέρω ότι τίποτα απ’ όλα αυτά δεν έπρεπε να κάνω, ότι έπρεπε εγώ να
“αποτοξινωθώ” από το παιδί μου και κάθε γονιός που θέλει να σώσει το δικό του
παιδί πρέπει να ξεχάσει ότι είναι παιδί του.

Και να το δει χωρίς συναίσθημα. Όπως μας βλέπουν εκείνα και μας
εκμεταλλεύονται, κάτω από την επίδραση της πρέζας…».