Με 3,7% – 3,9% θα τρέχει η οικονομία ώς το 2006

Υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης προβλέπεται ότι θα παρουσιάσει η ελληνική οικονομία
και τα επόμενα χρόνια, τουλάχιστον ώς το 2006. Παράλληλα, όμως, ο πληθωρισμός
θα παραμείνει τα προσεχή χρόνια σε υψηλότερα επίπεδα από τον μέσο ευρωπαϊκό
όρο, γεγονός που σημαίνει ότι η Ελλάδα, παρά την υψηλή ανάπτυξη, θα
εξακολουθήσει να έχει απώλειες στο μέτωπο της ανταγωνιστικότητας.

Ο ετήσιος ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης προβλέπεται ότι θα ανέλθει, από το
3,8% φέτος και το 2003, στο 3,9% το 2004. Το 2005 και το 2006 θα κυμαίνεται
στα επίπεδα του 3,7%. Ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι το 2003 θα κλείσει στο 3%
(από 3,3% που προβλέπεται να κλείσει τον Δεκέμβριο του 2002), το 2004 θα
διαμορφωθεί λίγο πάνω από το 2,5%, ενώ από το 2005 προβλέπεται ότι θα
προσεγγίσει το 2% και θα παραμείνει εκεί και το 2006. Στο ίδιο διάστημα, το
δημόσιο χρέος θα ακολουθεί καθοδική πορεία, με στόχο να πέσει κάτω από το 90%
του ΑΕΠ το 2006, από 105,3% φέτος και 100,2% το 2003. Ο προϋπολογισμός θα
επανέλθει σε πλεονασματική κατάσταση (όσον αφορά το ισοζύγιο της γενικής
κυβέρνησης) μόνο μετά το 2005. Μέχρι τότε θα εμφανίζει έλλειμμα, όπως προέκυψε
από την αναθεώρηση των σχετικών στοιχείων από τη Eurostat. Το 2003 το έλλειμμα
της γενικής κυβέρνησης θα ανέλθει στο 0,9% του ΑΕΠ, το 2004 στο 0,5%, το 2005
θα υπάρξει πλεόνασμα μεταξύ 0-0,2% του ΑΕΠ, το οποίο το 2006 θα ανέλθει στο
0,5%.

Αυτή θα είναι η εικόνα της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα τέσσερα χρόνια,
όπως προκύπτει από το αναθεωρημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης 2002 –
2006. Το Πρόγραμμα πρόκειται να ολοκληρωθεί τις επόμενες ημέρες από το
υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών και θα αποσταλεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση
στις 2 Δεκεμβρίου, προκειμένου να εγκριθεί. Οι προβλέψεις του νέου τετραετούς
Προγράμματος στηρίζονται στις εκτιμήσεις των διεθνών οργανισμών για την πορεία
της ελληνικής οικονομίας, αλλά και στις προβλέψεις τους για την εξέλιξη της
παγκόσμιας οικονομίας, η οποία αυτή την περίοδο πλήττεται από την ύφεση.

Οι άξονες της οικονομικής πολιτικής

Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης έχει ήδη χαράξει τους άξονες της
οικονομικής πολιτικής που θα εφαρμοσθεί τα επόμενα χρόνια, προκειμένου να
επιτευχθούν οι στόχοι για τα βασικά μακροοικονομικά μεγέθη (πληθωρισμός,
έλλειμμα, χρέος κ.ά.), οι οποίοι υλοποιούν στην ουσία τις δεσμεύσεις που έχει
αναλάβει η Ελλάδα με το Σύμφωνο Σταθερότητας. Οι άξονες αυτοί είναι οι εξής:

1. Η εισοδηματική πολιτική στο Δημόσιο θα προβλέπει αυξήσεις που θα
καλύπτουν τον πληθωρισμό, συν ένα ποσοστό από την άνοδο της παραγωγικότητας.
Αυτό σημαίνει ότι οι αυξήσεις που θα προβλέπει η εισοδηματική πολιτική στους
μισθούς στο Δημόσιο θα είναι συγκρατημένες. Σε υψηλότερα επίπεδα αναμένεται να
κυμανθούν οι αυξήσει στους μισθούς και στις συντάξεις για το (προεκλογικό)
2004, λόγω της εφαρμογής του νέου μισθολογίου στο Δημόσιο, το οποίο αναμένεται
να επιφέρει αυξήσεις στους μισθούς σε αρκετές κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων.

2. Οι αυξήσεις στις δαπάνες του Δημοσίου θα επιδιωχθεί να συγκρατηθούν
σε επίπεδα κάτω από την ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ. Αυτό σημαίνει ότι θα
υπάρξουν σημαντικές περικοπές στις δαπάνες του προϋπολογισμού, στις οποίες θα
στηριχθεί η προσπάθεια δημιουργίας πλεονασμάτων και δραστικής μείωσης του
δημόσιου χρέους, τα επόμενα χρόνια. Η προσπάθεια εξοικονόμησης των δαπανών θα
επικεντρωθεί σε δύο επίπεδα. Πρώτον, στη συγκράτηση του ρυθμού αύξησης των
πρωτογενών δαπανών του προϋπολογισμού. Ιδιαίτερα όσον αφορά την κατηγορία
αυτή, μεγάλες περικοπές θα προβλέπονται στις καταναλωτικές δαπάνες του
Δημοσίου (φως, νερό, τηλέφωνο, μετακινήσεις, προμήθειες κ.ά.). Επίσης,
περικοπές θα προβλέπονται και στις επιχορηγήσεις προς τους φορείς, πλην των
ασφαλιστικών ταμείων.

3. Τα έσοδα του Δημοσίου προβλέπεται ότι θα παρουσιάζουν αύξηση σε
επίπεδα χαμηλότερα από την ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ. Στο υπουργείο Οικονομίας
και Οικονομικών θεωρούν ότι οι πηγές για την άντληση επιπλέον φορολογικών
εσόδων είναι, πλέον, περιορισμένες. Παράλληλα, η τάση που επικρατεί διεθνώς
είναι η μείωση των φόρων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των
οικονομιών. Γι’ αυτό και η προσπάθεια για την αύξηση των φορολογικών εσόδων θα
επικεντρωθεί στη σύλληψη της φοροδιαφυγής. Κεντρικό ρόλο για την επίτευξη
αυτού του στόχου θα έχει το TAXISnet.

Οι αβεβαιότητες του νέου Προγράμματος

Ο κεντρικός στόχος που θέτει το αναθεωρημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας είναι η
επίτευξη υψηλών ρυθμών μεγέθυνσης της οικονομίας τα επόμενα χρόνια – ώστε να
επιτευχθεί πρόοδος στην πραγματική σύγκλιση της οικονομίας με τις άλλες
ευρωπαϊκές – χωρίς να διαταραχθεί η σταθερότητα στο επίπεδο του πληθωρισμού
και παράλληλα να διασφαλισθεί η δημοσιονομική πειθαρχία που απαιτεί το
Πρόγραμμα Σταθερότητας. Πρόκειται για έναν αισιόδοξο στόχο. Και αυτό, για δύο
λόγους:

Πρώτον, για να επιτευχθεί η πραγματική σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας με
τις άλλες ευρωπαϊκές, προς το τέλος της δεκαετίας, σύμφωνα με τον στόχο που
θέτει το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών (δηλαδή, το εγχώριο κατά κεφαλήν
ΑΕΠ να φθάσει στο 90% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, από 71% το 2003), θα πρέπει ο
εγχώριος ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης να παραμείνει υψηλότερος από τον ρυθμό
ανάπτυξης στην Ε.Ε. κατά δύο εκατοστιαίες μονάδες καθ’ όλη τη διάρκεια της
δεκαετίας. Το πρόβλημα για την Ελλάδα είναι πως θα διατηρηθούν οι σημερινοί
υψηλοί ρυθμοί μεγέθυνσης, όταν θα ολοκληρωθεί η θετική επίδραση από τη
διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων και από τα κοινοτικά κονδύλια του Γ’ ΚΠΣ.

Δεύτερον, το τοπίο στην παγκόσμια οικονομία εξακολουθεί να είναι θολό. Σήμερα,
παρά τις αισιόδοξες προβλέψεις που υπάρχουν και τοποθετούν την ανάκαμψη για το
2003, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα και – πολύ περισσότερο – να
αποκλείσει νέα επιδείνωση της κατάστασης στο μέλλον. Στην περίπτωση αυτή, οι
επιπτώσεις από τη συνέχιση της παγκόσμιας οικονομικής επιβράδυνσης θα πλήξουν
και την ελληνική οικονομία. Από την άλλη, η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει και
από το ενδεχόμενο ενός πολέμου στο Ιράκ, το οποίο θα μπορούσε να εκτοξεύσει
στα ύψη τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και να αποσυντονίσει τις διεθνείς
και εγχώριες οικονομικές συναλλαγές.