Έξι κρατούμενοι σε ένα κελί

«Ασφυξία» σε σωφρονιστικά καταστήματα – και ιδίως στις φυλακές Κορυδαλλού,
όπου στοιβάζονται ακόμη και έξι κρατούμενοι σε ένα κελί -, «απάνθρωπες»
συνθήκες κράτησης σε κρατητήρια αστυνομικών τμημάτων και μεμονωμένα
περιστατικά κακοποίησης συλληφθέντων – κυρίως λαθρομεταναστών – από
αστυνομικούς και λιμενικούς.

Στο στόχαστρο της Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης βρίσκονται οι λιμενικές και αστυνομικές αρχές για περιπτώσεις κακοποίησης αλλοδαπών κρατουμένων

Αυτά είναι τα μεγάλα «αγκάθια» που στιγματίζουν τη χώρα μας, σύμφωνα με όσα
κατέγραψε το 2001 στις ελληνικές φυλακές, τα τμήματα μεταγωγών και τα
αστυνομικά κρατητήρια, η Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη
των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης, η οποία
ωστόσο επισημαίνει και τα μεγάλα βήματα προόδου που έχουν σημειωθεί σχετικά με
τις συνθήκες κράτησης και μεταχείρισης των κρατουμένων.

Σε ό,τι αφορά τα σωφρονιστικά καταστήματα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τονίζει ότι
έχουν βελτιωθεί σημαντικά οι συνθήκες με το πρόγραμμα ανακαίνισης των φυλακών
και τη δημιουργία νέων σωφρονιστικών καταστημάτων (όπως οι φυλακές Μαλανδρίνου
Φωκίδας και το Κέντρο Απεξάρτησης Τοξικομανών Κρατουμένων στον Ελαιώνα Θηβών),
αλλά επισημαίνει για μία ακόμη φορά το πρόβλημα συμφόρησης τις φυλακές
Κορυδαλλού. Χαρακτηριστικά επισημαίνει ότι κατά τον χρόνο της επίσκεψης, στις
φυλακές που είναι δυναμικότητας 780 κρατουμένων, οι κρατούμενοι ανέρχονταν σε
2.107. Το αποτέλεσμα είναι «τα επίπεδα πληρότητας να φθάνουν ακόμη και πέντε
και ενίοτε έξι φυλακισμένους ανά κελί», ενώ δεν έπρεπε σε κάθε κελί να
κρατούνται περισσότερα από τρία άτομα.

Σε αρκετές φυλακές, εξάλλου, η Επιτροπή παρατηρεί ότι δεν υπήρχαν προγράμματα
δραστηριοτήτων και επαγγελματικής κατάρτισης, με αποτέλεσμα «η πλειονότητα των
φυλακισμένων να περνά την ημέρα της σε πλήρη αδράνεια».

Κακοποίηση συλληφθέντων

Στο μεταξύ, στην έκθεση καταγράφονται τέσσερις καταγγελίες για σοβαρή
κακοποίηση συλληφθέντων από αστυνομικούς, ενώ στο στόχαστρο βρίσκονται και οι
λιμενικές αρχές για κακοποίηση αλλοδαπών κρατουμένων στα κρατητήρια του
κεντρικού Λιμεναρχείου Πειραιά. Ειδικότερα, γίνεται αναφορά στις Αστυνομικές
Διευθύνσεις Χανίων και Ηγουμενίτσας, όπου κρατούμενος κατήγγειλε ότι
απειλήθηκε ακόμη και με φάλαγγα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ακόμη ότι λιμενικοί που υπηρετούν στον Πειραιά
παραδέχθηκαν ότι «ορισμένες φορές χρησιμοποιείται κάποια βία στη διάρκεια των
ανακρίσεων, ιδιαίτερα προς συλληφθέντες που είχαν σχέση με αδικήματα περί
ναρκωτικών». Αξιωματικός του Λιμενικού Σώματος εμφανίζεται, μάλιστα, να
δηλώνει στην Επιτροπή ότι ο ίδιος «δεν ανέχεται σοβαρή κακοποίηση των
συλληφθέντων, αλλά συναινεί σε χαστούκια!…».

Για τις συνθήκες κράτησης στα αστυνομικά κρατητήρια και τα τμήματα μεταγωγών,
η Επιτροπή επισημαίνει ότι υπάρχει σαφής βελτίωση σε σχέση με τις επιθεωρήσεις
προηγούμενων ετών, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις (Αστυνομικά Τμήματα Κυψέλης,
Δραπετσώνας, Κοζάνης, Χανίων και Ηγουμενίτσας) αναφέρει ότι συνάντησε
«απαράδεκτες συνθήκες, με βρώμικα κελιά», ενώ ένα κρατητήριο στην Αστυνομική
Διεύθυνση Ηρακλείου Κρήτης το χαρακτηρίζει «μπουντρούμι»…

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Αυστηρές ποινές για κρούσματα κακοποίησης

Το υπουργείο Δικαιοσύνης στην απάντηση που απέστειλε στο Συμβούλιο της
Ευρώπης σχετικά με τα συμπεράσματα και τις συστάσεις της Επιτροπής,
παρουσιάζει το πρόγραμμα δημιουργίας νέων φυλακών προκειμένου να
αντιμετωπιστεί ο συνωστισμός κρατουμένων στα κελιά, ενώ σημειώνει ότι έχουν
περιοριστεί σημαντικά οι διενέξεις μεταξύ των κρατουμένων και τα προβλήματα με
σωφρονιστικούς υπαλλήλους. Ακόμη τονίζεται ότι καταγγελίες για κακομεταχείριση
που ερευνήθηκαν κατά το 2001 στις φυλακές Μαλανδρίνου αποδείχθηκαν «κακόβουλες
και ανακριβείς».

Από την πλευρά του, το υπουργείο Δημόσιας Τάξης απαντά ότι όσα κρούσματα
κακοποίησης έχουν διαπιστωθεί αντιμετωπίστηκαν με αυστηρές πειθαρχικές ποινές,
που φθάνουν έως και την ποινή της απόταξης, ενώ σημειώνει ότι στην εκπαίδευση
των αστυνομικών δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στον σεβασμό και την περιφρούρηση
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. «Σε καμία περίπτωση», τονίζει το αρμόδιο
υπουργείο, «τυχόν επίμεμπτες συμπεριφορές, που ελέγχονται ποινικά και
πειθαρχικά, δεν μπορούν να αμαυρώσουν τη γενική εικόνα που υπάρχει για το Σώμα
της Αστυνομίας…».