«Άνεργος = Τίποτα…»

Ξεκινούν κάθε πρωί όπως όλοι. Όχι όμως για να δουλέψουν αλλά για να βρουν
δουλειά. Και είναι εκατοντάδες χιλιάδες. Είναι οι άνεργοι. Η πιο μεγάλη ομάδα
του πληθυσμού, η οποία μένει θεατής στα όσα συμβαίνουν γύρω της.

Αποκλεισμένοι από κάθε αγαθό που κοστίζει, έστω και ελάχιστα, περιφέρονται από
γραφείο σε γραφείο και από γνωστό σε γνωστό, και σαν επιστρέφουν προσπαθούν να
«κρυφτούν» από τις υποχρεώσεις ελπίζοντας ότι «αύριο θα ξημερώσει μια άλλη
μέρα».

Μήνες ολόκληρους η ίδια αγωνία, η ίδια ελπίδα που πεθαίνει κάθε φορά που
κλείνουν την πόρτα πίσω τους με σκυφτό κεφάλι. Όπως λένε, ευτυχώς γι’ αυτούς,
ακόμη στην Ελλάδα λειτουργεί και ο θεσμός της οικογένειας, και οι μισοί
στηρίζουν τους άλλους μισούς· διαφορετικά…

«Χωρίς δικαιώματα»

«Κανείς δεν μπορεί να καταλάβει τι είναι να ξυπνάς κάθε πρωί και να παίρνεις
τους δρόμους. Να σε δέχονται απίθανοι τύποι, να σε βλέπουν σαν υποψήφια
ερωμένη, να προσποιούνται ότι λυπούνται και μόλις βγεις να μένεις με την
αίσθηση ότι ξόδεψες άλλη μια μέρα έτσι… Και σαν γυρίσεις σπίτι, εκεί να δεις
δράματα. Φαγητό, ρούχα, ξένες γλώσσες του παιδιού, ενοίκιο, φως, νερό,
τηλέφωνο, κοινόχρηστα… Κακά τα ψέματα. Άμα είσαι άνεργος, δεν έχεις κανένα
δικαίωμα. Ελευθερία δεν είναι μόνο να μιλάς και να κινείσαι ανεμπόδιστα.
Πρέπει και να τρως, και να ντύνεσαι, να αποκτάς αγαθά καθημερινά. Όλα τ’ άλλα
είναι για τις στατιστικές…». Η Ελένη είναι μία από τις 258.390 άνεργες
γυναίκες σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας. Και όπως
λέει, «θα είμαι για πολύ μέσα σ’ αυτές, αν και περιμένω τους τελευταίους μήνες
απαντήσεις τουλάχιστον από δέκα επιχειρήσεις».

Η «συντροφικότητα»

Ο κ. Αλέξανδρος Ντ. αντιδρά ακόμη και στο ενδεχόμενο να δημοσιευτεί και το
όνομά του. «Έχω κάνει αίτηση για να προσληφθώ κάπου. Έτσι και το δούνε,
τελείωσε, θα με απορρίψουν σε μηδέν χρόνο. Τώρα πια όλα τα εξετάζουν. Όσο
λιγότερο μιλάς, τόσο το καλύτερο για όλους. Πια, χωρίς κανείς να μας το ζητάει
άμεσα, αποφεύγουμε τα περιττά… Και αυτό είναι το χειρότερο. Άνεργος =
τίποτε». Σαν τον Αλέξανδρο χιλιάδες είναι εκείνοι (161.717 σύμφωνα με τη
στατιστική), όπως εκτιμούν στελέχη της ΓΣΕΕ, που προσπαθούν να κρατήσουν
χαμηλούς τόνους. «Η πείνα δεν αντέχεται» αντιτείνουν σε όσους τούς καλούν να
αγωνιστούν.

Πώς τα βγάζει πέρα; «Να ‘ναι καλά το χωριό και οι γέροι. Όλοι τσοντάρουν. Στην
Ελλάδα αν οι αρμόδιοι συνεχίζουν να κοιμούνται ήσυχοι, είναι γιατί ακόμη
λειτουργεί ο θεσμός της οικογένειας.

Η συντροφικότητα. Τουλάχιστον σε επτά περιπτώσεις με έσωσαν εμένα οι πρώην
συνάδελφοί μου. Με εράνους μεταξύ τους, με δανεικά. Έτσι και σταματήσουν αυτά,
να ξέρεις ότι θα γεμίσουν οι δρόμοι ζητιάνους».

Ούτε 30 μεροκάματα τον χρόνο

Αιμίλιος Γραμενιάτης: «Στο Πέραμα δεν υπάρχει ζωή. Όλοι χρωστάμε. Όλοι προσπαθούμε να ζήσουμε με 20 και 30 μεροκάματα τον χρόνο. Όσοι έχουν υποχρεώσεις δεν μπορούν να αγοράσουν ούτε ψωμί»

Στο Πέραμα γελάνε όταν τους ρωτάει κανείς «και καλά πώς τα βγάζετε πέρα
με 20 και 30 μεροκάματα τον χρόνο;». Γι’ αυτούς πια δεν είναι έκπληξη να
στρώνουν τραπέζι με λίγο ψωμί και μια ντομάτα. Να βγουν στη γύρα για δανεικά.
Να ψάξουν να βρουν φίλους και συγγενείς που εργάζονται μήπως τους στηρίξουν.
Τουλάχιστον τα πέντε τελευταία χρόνια έτσι πορεύονται. «Υπάρχουν οικογένειες
που ζουν σε νοικιασμένα σπίτια και κάθε μέρα αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της
έξωσης. Υπάρχουν οικογένειες που διαλύονται. Δεν γίνεται κάθε μέρα να βγαίνεις
και να ψάχνεις δανεικά. Ξυπνάς το πρωί και λες τώρα ποιον δρόμο να πάρω για να
γεμίσω την κατσαρόλα. Άμα δεν το ζήσει κανείς αυτό, δεν το καταλαβαίνει». Ο κ.
Αιμίλιος Γραμενιάτης έχει πλέον εξοικειωθεί με το πρόβλημα. Κάνει δεν κάνει 30
μεροκάματα τον χρόνο. Το πρόβλημα στο Πέραμα είναι γνωστό σε όλους. «Κανείς
δεν γυρίζει να μας δει. Δεν μας δέχονται καν στα γραφεία τους. Δεν ασχολούνται
να βρούνε λύση. Δεν θέλουνε. Τόσα χρόνια δεν μπορεί όλο και κάτι θα
αποφάσιζαν», λέει ο κ. Γραμενιάτης.

«Ευτυχώς υπάρχει η σύνταξη της μητέρας»

«Το πιο δύσκολο, το πιο απάνθρωπο, το πιο εξευτελιστικό, όσο και αν
φαίνεται περίεργο στις σημερινές συνθήκες, είναι να ψάχνεις για δουλειά. Αρκεί
μισή ώρα ψάξιμο και γίνεσαι πτώμα. Κουράζομαι, έτσι νιώθω, δέκα φορές
περισσότερο απ’ όταν δούλευα κανονικό μεροκάματο. Πέρνα αύριο. Άσε το τηλέφωνό
σου. Θα δούμε. Θα σε ειδοποιήσουμε. Άφησε και ένα βιογραφικό. Άμα μας προκύψει
κάτι…». Η κυρία Ελένη Κάπα, χωρισμένη με ένα γιο οκτώ χρόνων αγανακτεί.
Αρνείται να φωτογραφηθεί. «Δεν θα περιφέρω εγώ το πρόβλημά μου. Εγώ δεν θέλω
να ακούσω απο τους βολεμένους «κρίμα την κακομοίρα». Δουλειά θέλω». Ζει μόνη
της σ’ ένα δυάρι στο Μπραχάμι. Ευτυχώς υπάρχει και η σύνταξη της μητέρας της.
Εδώ και εφτά μήνες είναι άνεργη. Έχει απολυθεί. Είναι 30 χρόνων.

«Αποκλεισμένη από τις απλές χαρές της ζωής»

Κίττυ Παντελιά: «Το πρόβλημα ενός ανέργου το φορτώνεται όλη η οικογένεια»

«Είσαι αποκλεισμένος ακόμη και από τις απλές χαρές της ζωής. Βιώνεις,
όπως και όλη η οικογενειά σου, έναν «Γολγοθά» που μέρα με τη μέρα σε
ισοπεδώνει…». Η κυρία Κίττυ Παντελιά, από τον περασμένο Μάιο, ζει το δράμα
του ανέργου. Επί 12 χρόνια δούλευε σε εργοστάσιο υποδημάτων. Απολύθηκε λόγω
μείωσης προσωπικού και από τότε κάθε μέρα, από τις οκτώ το πρωί έως αργά το
βράδυ, προσπαθεί να βρει κάτι. «Είναι φοβερό το συναίσθημα να βγαίνεις πρωί
πρωί και να ψάχνεις. Και το χειρότερο από όλα είναι ότι όπου και αν
απευθυνθείς, σε εκβιάζουν λέγοντάς το περιβόητο «άμα θες, ουρά περιμένουν»».
Έντονα πολιτικοποιημένη η κυρία Παντελιά υποστηρίζει πως οι ίδιοι οι άνεργοι
θα πρέπει να αντιδράσουν. Να διεκδικήσουν. «Εγώ υποτίθεται θα πρέπει να ζω
(ευτυχώς ο άντρας μου ακόμη δουλεύει για να καλύπτει τα βασικά) με το επίδομα
του ΟΑΕΔ, περίπου 300 ευρώ τον μήνα και αυτά μόνο για ένα χρόνο. Μετά; Και αν
αρρωστήσω; Και στο τέλος – τέλος γιατί να είμαι αποκλεισμένη από μικρές
καθημερινές χαρές. Γιατί να είμαι σε μόνιμη γκρίνια με τους δικούς μου. Γιατί
να είμαι υποχρεωμένη κάθε φορά που είναι να πληρώσω το ενοίκιο, τα
φροντιστήρια του παιδιού, να καλύψω μια βασική υποχρέωση, όλη η οικογένεια να
είμαστε σε ένταση, σε άγχος, σε απόγνωση;».

«Με σκυφτό το κεφάλι»

Οι άνεργοι αποτελούν μια τεράστια κοινωνική ομάδα η οποία θεωρητικά
έχει προσβάσεις παντού, στην ουσία όμως παραμένει ο μεγάλος θεατής. Η δεξαμενή
στην οποία έχουν στραφεί πλέον και οι βουλευτές, οι οποίοι προεκλογικά
εγγυώνται επιδόματα, συμμετοχές σε επιδοτούμενα σεμινάρια, παρεμβάσεις σε
ιδιώτες επιχειρηματίες. Η κυρία Κατερίνα Π., πωλήτρια, που ζει στο Παγκράτι
και είναι χωρίς δουλειά απο τον περασμένο Μάιο μόνο που δεν γύρισε να σηκώσει
τα χέρια στην πλέον ελληνική χαρακτηριστική… χειρονομία βγαίνοντας από
γραφείο βουλευτή της επαρχίας της. «Εγώ δεν τον καταλαβαίνω και αυτόν και την
ιδιαιτέρα του. Δεν είναι δυνατόν. Όλο πέρνα αύριο και αύριο είναι. Ας μιλήσουν
μια φορά καθαρά. «Δεν μπορώ να κάνω τίποτε», και ας κλείσει εκεί η υπόθεση.
Τώρα θα μου πείτε και εγώ γιατί έρχομαι σε τέτοια γραφεία. Μας τα λένε τόσο
πειστικά που λες: Και δεν πάω, τι έχω να χάσω. Μπορεί να σταθώ τυχερή. Όμως
όσο περνάει ο καιρός διαπιστώνω ότι χάνεις πολλά. Την πρώτη φορά θυμάμαι βγήκα
χαμογελαστή. Τη δεύτερη τουλάχιστον όχι απογοητευμένη. Τώρα μπαίνω με σκυφτό
το κεφάλι και έτσι φεύγω…».