ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Δημόσιο μειωμένων προσδοκιών

Ένα από τα προσφιλή θέματα των ΜΜΕ, το οποίο διεκδικεί συχνά και πρωτοσέλιδους
τίτλους, καθώς αποδεδειγμένα προσελκύει ακροατήριο, είναι η «είδηση»
προσλήψεων στον δημόσιο τομέα. Όλος ο Τύπος, έντυπος και ηλεκτρονικός,
περιλαμβάνει μόνιμα στο «μενού» της ειδησεογραφίας του κάθε ανακοίνωση ή
εξαγγελία προσλήψεων στο Δημόσιο, αρκετές μάλιστα εφημερίδες διαθέτουν στους
αναγνώστες τους και ιδιαίτερο πολυσέλιδο ένθετο, στο οποίο παρουσιάζονται
ανάμεσα σε άλλα και οι διαγωνισμοί για την πρόσληψη υπαλλήλων.

Όλες οι έρευνες της τελευταίας δεκαετίας επισημαίνουν ότι η αύξηση της
ανεργίας αποτελεί τον «πρώτο φόβο των νέων». Οι επτά στους δέκα νέους
αισθάνονται «ανασφάλεια για το μέλλον» και δηλώνουν ότι «η σημερινή
εποχή είναι πολύ πιο δύσκολη απ’ ό,τι παλιότερα».

Είναι σαφές ότι η δραματικότητα των παραπάνω απαντήσεων συνδέεται και τελικά
αντανακλά την κατάσταση στην αγορά εργασίας. Σύμφωνα με έρευνα της EUROSTAT,
το 31% των νέων στη χώρα μας είναι άνεργοι και από αυτούς οι τρεις στους
τέσσερις μακροχρόνια άνεργοι. Το μεγαλύτερο τμήμα των ανέργων διαθέτει
απολυτήριο Λυκείου ενώ παράλληλα καταγράφεται ένα ποσοστό της τάξης του 20% με
πτυχίο Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Το φαινόμενο της τεράστιας διάστασης ανάμεσα στη ζήτηση και την προσφορά στην
αγορά εργασίας, που παρουσιάζεται πλέον ως θεσμοθετημένη κοινωνική
αβεβαιότητα, προβάλλει την απασχόληση στον δημόσιο τομέα, για πολλές
κοινωνικές κατηγορίες απολυτηριούχων Μέσης Εκπαίδευσης και πτυχιούχων
Τριτοβάθμιας, σαν τη μοναδική ελπίδα επαγγελματικής αποκατάστασης, καθώς η
σύμβαση εργασίας με αυτό αντιπαρατίθεται στην ανάλογη σύμβαση με τον ιδιωτικό
τομέα στο ζήτημα της ασφάλειας και της μονιμότητας που σε καμιά, βέβαια,
περίπτωση δεν εξασφαλίζει ο τελευταίος με τον οποίο η σύμβαση εργασίας είναι
εξ ορισμού προσωρινή.

Στα πλαίσια αυτά, η έντονη δραστηριοποίηση των υποψηφίων για κάλυψη θέσεων
στον δημόσιο τομέα προφανώς συνδέεται τόσο με τη μεγάλη ανεργία που πλήττει
τους αποφοίτους της Μέσης Λυκειακής Εκπαίδευσης όσο και με την προοιωνιζόμενη
μόνιμη απασχόληση καθώς και με τη θεώρηση ότι η εργασία στο Δημόσιο αποσοβεί
τον κίνδυνο για χειρωνακτική εργασία.

Η ανεργία, όμως, και η ανασφάλεια που λιπαίνουν το έδαφος της συσσώρευσης
υποψηφίων οι οποίοι χτυπούν τις πόρτες του Δημοσίου έχει και παρεπόμενα που
μένουν αθέατα καθώς βρίσκονται στο περιθώριο της δημόσιας συζήτησης.

Ένα μεγάλο τμήμα των υποψηφίων του Δημοσίου για θέσεις εργασίας που απαιτούν
απολυτήριο Μέσης Εκπαίδευσης και ένα μεγαλύτερο μέρος των επιτυχόντων στις
θέσεις αυτές δηλώνουν κατώτερο εκπαιδευτικό επίπεδο από αυτό που πραγματικά
έχουν, καταγράφοντας έτσι τον εαυτό τους στην κατηγορία των υποψηφίων που
διεκδικούν τις παραπάνω θέσεις.

Ας γίνουμε σαφέστεροι: Χιλιάδες πτυχιούχοι ΑΕΙ παίρνουν μέρος στον
διαγωνισμό του Δημοσίου ως απολυτηριούχοι Λυκείου, αποποιούμενοι, δηλαδή, τους
πραγματικούς εκπαιδευτικούς τίτλους τους, προκειμένου να έχουν καλύτερους
όρους πρόσβασης σε θέσεις του Δημοσίου, μέσω του διαγωνισμού τους σε θέματα
που απευθύνονται σε χαμηλότερο καταληκτικό εκπαιδευτικό επίπεδο.

Η πραγματικότητα αυτή που δεν καταγράφεται σε καμιά στατιστική καθώς ως «μη
προβλεπόμενη» δεν δηλώνεται, αποτελεί, ωστόσο, «κοινό μυστικό» και υποδηλώνει
με σαφήνεια ότι χιλιάδες πτυχιούχοι μπροστά στο φάσμα της ανεργίας και της
υποαπασχόλησης αποδέχονται την αποψίλωση των «προνομίων» που υπόσχεται ο
εκπαιδευτικός τίτλος που έχουν αποκτήσει, καθώς η ίδια τους η εμπειρία
αναιρεί τη δυνατότητα εξαργύρωσης του μορφωτικού τους κεφαλαίου σε
προσοδοφόρες θέσεις εργασίας. Μοιάζει, βεβαίως, με την «επιθυμία του
αναπόφευκτου», διάθεση που εγχαράσσεται λόγω της έλλειψης δυνατοτήτων
πρόσβασης σε επιθυμητές θέσεις που είναι ήδη καλυμμένες.

Έτσι, με σταθερότητα και ταξικό βαρβαρισμό η αγορά εργασίας, αξιοποιώντας τα
αποτελέσματα της «επιχείρησης» φυσιοποίησης του κοινωνικού, που συνδέει με
«φυσικότητα» την ύπαρξη ανεργίας με τον πληθωρισμό των πτυχιούχων, κανοναρχεί
και κατεβάζει από τον «ουρανό» τις προσδοκίες που ενσωματώνονται στο πτυχίο,
ορθώνοντας εμπόδια στο όποιο πλεόνασμα βλέψεων επιβιώνει από την εποχή της
«αυξημένης κινητικότητας». Την ίδια στιγμή υποτιμά και υποβαθμίζει
αποφασιστικά και αμετάκλητα την ανταλλακτική αξία του πτυχίου, την ίδια την
«τιμή» του κατόχου του, έχοντας μάλιστα εξαγοράσει με αριστοτεχνικό τρόπο και
τη συναίνεσή του. Το Δημόσιο-επιχειρηματίας, με αυτόν τον τρόπο, απορροφά τις
ικανότητες οι οποίες είναι ενσωματωμένες στο υψηλό καταληκτικό επίπεδο των
πτυχιούχων Ανώτατης Εκπαίδευσης απαξιώνοντας έντεχνα τη μισθολογική απαίτησή
τους.