Δρόμοι

Γνώθι σαυτόν…

… έλεγαν οι αρχαίοι. Τι και αν έλεγαν. Σήμερα πια κανείς δεν τους ακούει.
Στον καιρό μας, ο ευτυχισμένος άνθρωπος είναι ο υπερτιμημένος ­ και πιο πολύ
εκείνος που υπερτιμάει ο ίδιος τον εαυτό του. Τέτοιοι άνθρωποι ανατρέφονται
από γονείς που τους κανακεύουν με επαίνους. Ζουν όλη τους τη ζωή με
παραφουσκωμένη αυτοπεποίθηση. Και περνούν τα γεράματά τους βολεμένοι στη
ζεστασιά της αυτοϊκανοποίησης. Καθένας από αυτούς ξεχωριστά αισθάνεται
τουλάχιστον σαν ένας ημίθεος, που κατοικοεδρεύει στον δικό του ιδιωτικό
Όλυμπο.

Ο σνομπισμός…

… έχει γίνει «δημοκρατική κατάκτηση». Πάνω από εμάς ανεχόμαστε το πολύ πολύ
έναν Βάντερμπιλτ ή έναν Ροκφέλερ. Από κάτω τους, αλλά όχι πολύ μακριά,
ακολουθούμε όλοι εμείς οι υπόλοιποι. Σήμερα, καθένας μπορεί να νιώθει πως
είναι αριστοκράτης: βαρόνος των ναρκωτικών, βασιλιάς της νύχτας, τζέντλεμαν
της πολιτικής. Στον δικό του μικρόκοσμο, καθένας μπορεί να είναι μια
διασημότητα, έστω και για λίγο, όσο χρειάζεται για να θαυμάσει τον εαυτό του
στον καθρέφτη. Στις τελευταίες προεδρικές εκλογές στην Αμερική, το περιοδικό
«Τάιμ» ρώτησε τους ψηφοφόρους αν αισθάνονται πως ανήκουν στο 1% της ανώτατης
εισοδηματικής τάξης. Το 19% των ερωτηθέντων απάντησε καταφατικά! Και το 20%
από εκείνους που δεν απάντησαν έτσι, εξέφρασαν τη βεβαιότητα πως μια μέρα των
ημερών θα ανέβουν και αυτοί στα ολύμπια ύψη του ένα τοις εκατό.

Η αισιοδοξία…

… είναι καλό πράγμα. Μα στην Αμερική περισσεύει, όπως γράφει ο Ντέιβιντ
Μπρουκς στο περιοδικό «Ατλάντικ». Μόνον εκεί; Οι πιο πολλοί από εμάς
αισθανόμαστε πως είμαστε σαφώς πάνω από τον μέσο όρο. Είμαστε πεπεισμένοι πως
η ζωή που ζούμε είναι η καλύτερη και πως όσοι δεν ζουν το ίδιο καλά με εμάς
είναι ηλίθιοι. Το σχολείο των παιδιών μας είναι το καλύτερο, αλλά τα σχολεία
της χώρας είναι για πέταμα. Ο βουλευτής μας είναι ο πιο ξύπνιος, αλλά η Βουλή
είναι για κλάματα. Η γειτονιά μας είναι η πιο ασφαλής, αλλά το έγκλημα θερίζει
παντού. Πάνω κάτω σε όλα έχουμε τη νοοτροπία του «καλού οδηγού»: επειδή
πιστεύουμε πως εμείς και μόνον εμείς οδηγούμε υπεύθυνα, όσοι τρέχουν παραπάνω
από εμάς είναι μανιακοί και όσοι τρέχουν λιγότερο από εμάς είναι ηλίθιοι. Όλοι
πρέπει να τα κάνουν όλα σαν και εμάς.

Θα ήταν ωραίο…

… αν οι άνθρωποι με την παραφουσκωμένη αυτοπεποίθηση αποφάσιζαν να κατεβούν
κάποτε από τα ολύμπια ύψη τους και να ανακατευτούν με τα «πλήθη». Μα πάλι,
όχι. Γιατί τότε θα ανακάλυπταν πως υπάρχουν πολλοί ηλίθιοι σε αυτή τη ζωή που
μπορούν και ζουν το ίδιο καλά με αυτούς (και ακόμη καλύτερα). Να γιατί
προτιμούν να μένουν χωμένοι στο καβούκι τους. Μάλιστα, ο Ντέιβιντ Μπρουκς
προτείνει και πώς μπορούν να το διακοσμήσουν. Καθρέφτες παντού και φώτα με
νέον που θα γράφουν το πιστεύω της εποχής: «Αυτοϊκανοποιούμαι».