Κράτησε τις δυνάμεις του

Μήνυμα πολλαπλών αναγνώσεων και για πολλούς αποδέκτες εξήλθε από τις
κάλπες, και το θετικό είναι ότι οι πολιτικοί αρχηγοί Κ. Σημίτης και Κ.
Καραμανλής στις πρώτες μετεκλογικές δηλώσεις τους έδειξαν ότι το έχουν λάβει.

Το ΠΑΣΟΚ κερδίζοντας την υπερνομαρχία Αθηνών – Πειραιώς απέκτησε ένα πολύ σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι της Ν.Δ. αφού το 1/4 των ψηφοφόρων της χώρας και το 1/3 του συνολικού πληθυσμού ανέδειξε τη Φώφη Γεννηματά μεγάλη νικήτρια στην πιο πολιτική αναμέτρηση αυτών των εκλογών

Το ΠΑΣΟΚ άντεξε την σκληρή επίθεση της Ν.Δ. και των περισσοτέρων κομμάτων της
αντιπολίτευσης, και ουσιαστικά μπορεί να υποστηρίζει ότι κέρδισε τη μάχη. Μια
μάχη που είχε ξεκινήσει με τους χειρότερους οιωνούς. Στις αρχές του
καλοκαιριού όλοι προέβλεπαν συντριβή του ΠΑΣΟΚ και ραγδαίες πολιτικές
εξελίξεις ως φυσικό αποτέλεσμά της. Η Νέα Δημοκρατία, που είχε επενδύσει πολλά
στο αποτέλεσμα των εκλογών, απέτυχε να θέσει πολιτικό θέμα για την κυβέρνηση
και να την εξαναγκάσει σε επιτάχυνση των πολιτικών εξελίξεων.

Στα αριθμητικά δεδομένα, τα δυο μεγάλα κόμματα έχουν να επιδεικνύουν κέρδη και
ζημίες. Το ΠΑΣΟΚ κατάφερε, με την συνδρομή και του Συνασπισμού (συνδρομή που
θεωρήθηκε “θετικό μήνυμα για τις συνεργασίες στο μέλλον”), να διατηρήσει 23
από τις 24 νομαρχίες που διέθετε από τις εκλογές του 1998. Επιπλέον κέρδισε με
θεαματική πλειοψηφία την υπερνομαρχία της Αθήνας – Πειραιά, αποκτώντας ένα
πολύ σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι της Νέας Δημοκρατίας. Το 1/4 των
ψηφοφόρων της χώρας και το 1/3 του συνολικού πληθυσμού ανέδειξε τη Φώφη
Γεννηματά μεγάλη νικήτρια στην πιο πολιτική αναμέτρηση αυτών των εκλογών. Το
ΠΑΣΟΚ, από την άλλη πλευρά, «μάτωσε» σε πολλές αγροτικές περιοχές της χώρας –
απώλειες που ανάγκασαν τον πρωθυπουργό να δηλώσει δημόσια ότι «από κάθε
περιοχή προκύπτει ένα ιδιαίτερο συμπέρασμα και θα προχωρήσουμε στην αξιοποίησή
του (…) για να διαπιστώσουμε τα θετικά και τα αρνητικά της κυβερνητικής
πολιτικής». Προφανώς είχε κατά νου ότι στις μεγάλες αγροτικές περιφέρειες
(Θεσσαλία, Κεντρική Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα, Δυτική Ελλάδα) το ΠΑΣΟΚ πλήρωσε
τα λάθη της αγροτικής πολιτικής που ακολουθήθηκε έως τώρα.

Το κυβερνών κόμμα είχε επίσης σημαντικές απώλειες σε μεγάλους δήμους της
Αττικής, όπως στο Περιστέρι, στο Αιγάλεω, στη Νέα Φιλαδέλφεια, στους Αγίους
Αναργύρους και στη Νίκαια, αλλά και περιφερειακά σε δήμους – πρωτεύουσες
νομών. Νίκησε όμως στον τέταρτο και πέμπτο δήμο της χώρας. Και αν μεν η νίκη
στο Ηράκλειο εθεωρείτο δεδομένη, η νίκη του Α. Καράβολα στην Πάτρα
χαιρετίστηκε με ιδιαίτερο ενθουσιασμό. Όπως και σε μεγάλους δήμους της Αττικής
– Νέα Ιωνία, Γλυφάδα, Πετρούπολη, Κερατσίνι.

Η Νέα Δημοκρατία

Η Νέα Δημοκρατία μετά βίας κατάφερε να συγκεντρώσει 30 νομαρχίες, δύο μόλις
περισσότερες από τις νομαρχίες που κατείχε μετά τις εκλογές του 1998. Κέρδη
που σχολιάσθηκαν από στελέχη του ΠΑΣΟΚ ως πύρρειος νίκη. Σωσίβιο για την
αξιωματική αντιπολίτευση η συντριπτική νίκη της Ντόρας Μπακογιάννη στον δήμο
Αθηναίων, νίκη που ανάγκασε τον Κ. Καραμανλή να την επισκεφθεί στο εκλογικό
της κέντρο στην πλατεία Συντάγματος για να την συγχαρεί. Λίγο αργότερα όμως, η
κ. Μπακογιάννη μιλώντας σε αυτοσχέδια συγκέντρωση οπαδών της έκανε αρχηγική
εμφάνιση τονίζοντας “νικήσαμε στην πρωτεύουσα της Ελλάδος”. Οι προσεκτικοί
ακροατές της σημείωσαν ότι α) δεν έκανε καμιά αναφορά σε… ήττα της
κυβέρνησης, β) δεν έκανε καμιά αναφορά στο “μήνυμα” που έστειλαν οι εκλογές με
αποδέκτη την κυβέρνηση. Η Ν.Δ. κατέγραψε 23 νίκες σε δήμους, μικρούς και
μεγάλους της Αττικής, όπως κέρδισε και πρωτεύουσες νομών. Στα υπέρ της και η
καλύτερη εμφάνιση των στελεχών της στα… τηλεοπτικά πάνελ. Επίσης, με την
ανακοίνωση των exit polls, ομάδες οργανωμένων οπαδών της βγήκαν με σημαίες
στους δρόμους. Αντιθέτως, πιάστηκε στον ύπνο η οργανωτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ, που
δεν είχε προνοήσει για κάτι ανάλογο. Η πλάστιγγα στα πάνελ επανήλθε σε
ισορροπία όταν βγήκαν στις οθόνες τα κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, και ο
πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης επισκέφθηκε τα εκλογικά κέντρα, όχι μόνο της
μεγάλης νικήτριας των εκλογών Φώφης Γεννηματά, αλλά και των ηττημένων (κι αυτό
έχει αυτονόητη σημασία) Χρήστου Παπουτσή και Μανώλη Μπεντενιώτη.

Το διπλό μήνυμα

Οι πολιτικοί παρατηρητές επισήμαναν ως αποδεικτικό του διπλού μηνύματος των
εκλογών το ύφος και το περιεχόμενο των δηλώσεων του Κ. Σημίτη και του Κ.
Καραμανλή. Και από τις δυο δηλώσεις απουσίαζαν οι διθυραμβικοί και πανηγυρικοί
τόνοι, ένδειξη ότι το αποτέλεσμα ήταν μεν μέσα στις επιδιώξεις τους αλλά δεν
ήταν τέτοιο που να δικαιολογεί θριαμβευτικές δηλώσεις. Είναι χαρακτηριστικό
ότι ο κ. Σημίτης στη δήλωσή του επισήμανε ότι “οι πολίτες αρνήθηκαν ότι οι
εκλογές αποτελούσαν δημοψήφισμα κατά ή υπέρ της κυβέρνησης” και πως “ο
ελληνικός λαός δεν επέτρεψε εκμετάλλευση της ψήφου του”.

Σημασία έχει όμως και η αυτοκριτική που έκανε. Είπε: “Το ΠΑΣΟΚ σέβεται την
ετυμηγορία των πολιτών σε κάθε νομό και κάθε δήμο. Όμως έχουμε χρέος να
αξιολογήσουμε τα αποτελέσματα σε κάθε νομό και κάθε περιφέρεια της χώρας
ξεχωριστά και με προσοχή (…) Και εκεί που είχαμε επιτυχίες και εκεί που δεν
είχαμε επιτυχίες (…) Να συνδυάσουμε τα συμπεράσματά μας με τις κυβερνητικές
μας προτεραιότητες με την αποτελεσματικότητα το περιεχόμενο και την προοπτική
των πολιτικών μας. Η μελέτη των αποτελεσμάτων θα αποτελέσει για μας τη βάση
για την ενδυνάμωση ενός σύγχρονου προοδευτικού και δημοκρατικού ρεύματος που
καταγράφηκε στις εκλογές”.

«Σοφό αποτέλεσμα»

Κορυφαία στελέχη του ΠΑΣΟΚ αξιολογώντας το χθεσινό αποτέλεσμα σημείωναν ότι
“πρόκειται για ένα σοφό αποτέλεσμα, που αποδεικνύει όχι μόνο την αντοχή του
ΠΑΣΟΚ, αλλά επιπλέον και την συνοχή του”. Και πρόσθεταν ότι “το αποτέλεσμα
είναι τέτοιο που δεν επιτρέπει πλέον σε κανέναν να ανοίξει νέο κύκλο
εσωστρέφειας, αλλά αποτελεί εντολή για περισσότερη και εντατικότερη δουλειά
στην κυβέρνηση”. Μάλιστα επισήμαναν το τμήμα εκείνο της δήλωσης του κ. Σημίτη
με τις προτεραιότητες του κυβερνητικού έργου.