Η πλάκα δεν είναι επιχείρημα

Η σκηνοθετική επιλογή, ένας ηθοποιός, ένας πολιτικός, μπορεί να βοήθησε το θέαμα, όχι όμως τον πολιτικό λόγο να αρθρωθεί

Πήραμε το μήνυμα; Την επομένη ημέρα των εκλογικών υπερθεαμάτων πάντως, αν
κάποιοι πήραν μήνυμα είναι οι τηλεθεατές. Και ήταν σαφές. Οι εκλογές μπορούν
θαυμάσια να αποτελέσουν αφορμή για πλάκες. Η σκηνοθετική σύνθεση ένας
πολιτικός – ένας διασκεδαστής συνέτεινε σε μια θαυμάσια σύγχυση. Οι αναλύσεις
που προσπαθούσαν να εμβαθύνουν στα πιο ουσιαστικά φαινόμενα αυτών των εκλογών,
που ήταν τα ποσοστά του κ. Καρατζαφέρη, τα αποτελέσματα της Θεσσαλονίκης ή του
Ζωγράφου, σκόνταφταν σε υπερεπιχειρήματα πολιτικής θολούρας, όπως αυτά του κ.
Λαζόπουλου, για παράδειγμα στο Mega, που έλεγε πως ψήφισε ο κόσμος τον
Καρατζαφέρη «για πλάκα». Επίσης, απαντούσε στο πολιτικό σχόλιο του κ.
Κουναλάκη ότι πρέπει να δούμε μήπως οι ψηφοφόροι του κ. Καρατζαφέρη
προέρχονται από κατηγορίες ανέργων, ότι με αυτό ο κ. Κουναλάκης λέει τους
άνεργους φασίστες.

Ε, δεν είναι αστείο η ψήφος. Άλλο αν το κυνήγι της τηλεθέασης επιβάλλει να
αντιμετωπίζεται ακόμη και έτσι.

Η ανάλυση της ηλικιακής σύνθεσης των ψηφοφόρων του κ. Καρατζαφέρη από
τον κ. Νικολακόπουλο στο Mega, ότι δηλαδή πρόκειται για άνδρες νέους από 18-34
ετών, ηλικίες παραγωγικές και δυναμικές, άφησε φυσικά παντελώς αδιάφορους τους
σχολιαστές εκ του προχείρου και τους χιουμορίστες.

Κανένα μήνυμα, καμία εικόνα δεν αποκτά οντότητα, λένε οι θεωρητικοί της
επικοινωνίας, αν αυτό δεν αποτελεί σημείο αναφοράς για τη λαϊκή φαντασία.

Και μπορεί να επιχειρείται η αποδυνάμωση των μηνυμάτων με διασκεδαστικές
αναλύσεις ή πολιτικοϊδεολογικές ντρίπλες εκείνων που τα φοβούνται, αλλά αυτό
το μόνο που πλήττει, είναι την αξιοπιστία όσων οργανώνουν ή συμμετέχουν στον
τηλεοπτικό αχταρμά. Ο κόσμος των συμβόλων έχει και τους περισσότερους
κινδύνους, αν δεν αναλυθούν στην ουσία τους και στον τρόπο με τον οποίο
γοητεύουν και ανταποκρίνονται στις βαθύτερες επιδιώξεις των πολιτών.

«Ο κ. Ψωμιάδης είναι άνθρωπος που κάνει τον σταυρό του», έλεγε ο
εκπρόσωπός του χθες το πρωί στην εκπομπή του Γιάννη Λοβέρδου στη ΝΕΤ. Όπως και
ο κ. Καρατζαφέρης «κάνει τον σταυρό του» και επιπλέον έλεγε σε μία από τις
τηλεοπτικές του προσκλήσεις ότι είχε επισκεφθεί τον πνευματικό του και θα
πήγαινε και στο Άγιον Όρος.

Επί ημέρες, από την άλλη, αποκλειστικό θέμα των τηλεοπτικών συζητήσεων με τον
Γιάννη Τζαννετάκο ήταν οι σχέσεις του με τον Αρχιεπίσκοπο και η περίφημη
χειραψία που θα έπρεπε να ανταλλάξουν και δεν αντάλλαξαν και μάλιστα σε
αντιπαράθεση με το γεγονός ότι η κ. Γεννηματά «είχε συνομιλία με τον
Αρχιεπίσκοπο και χειραψίες». Το πολιτικό παιχνίδι με τα σύμβολα έχει έναν
κορυφαίο κίνδυνο, όπως αποδείχθηκε, και αυτός είναι η σημερινή αλήθεια να
γίνει η αυριανή παρωδία. Και αν η τηλεόραση έχει ανάγκη απλοϊκούς συμβολισμούς
για την παραγωγή ευανάγνωστου θεάματος, η πολιτική που την ακολουθεί και
προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τις εικόνες της βασιζόμενη σε προφανείς,
υποτίθεται, αυτοματισμούς του εκλογικού σώματος, απλώς υποτάσσεται στο θέαμα.

Όσο για τους «αυτοματισμούς» δεν είναι διόλου προφανείς, ούτε αποτελούν
ασφαλή πολιτική «οχύρωση» σε εποχές, όπου οι δύσκολες συνθήκες της
καθημερινότητας του πολίτη, σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία και δεν
προλαβαίνει κανείς να αναλύσει το πώς, συνδυάζονται με χαλαρή μνήμη ή και με
απουσία της, ιδίως από νέους ψηφοφόρους, και όλα αυτά βρίσκονται απέναντι σε
φοβίες για μια παγκοσμιοποίηση-μπαμπούλα, μια δυσνόητη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση
και ένα «ολυμπιακό όραμα» που επικεντρώνεται στα έργα του Λεκανοπεδίου.
Χρειάζονται απαντήσεις όλα αυτά ή τουλάχιστον απόπειρες προσέγγισης και όχι
σάτιρα.

Η σάτιρα είναι εκτόνωση, είναι χαλάρωση της σκέψης, αλλά αυτή πρέπει
τουλάχιστον να έχει προηγηθεί. Η πλάκα δεν είναι επιχείρημα.