«Δύο ταχυτήτων» το ΠΑΣΟΚ

Κόμμα «δύο ταχυτήτων» κινδυνεύει να γίνει το ΠΑΣΟΚ, το οποίο παρουσίασε για
άλλη μία φορά μειωμένες δυνάμεις σε ένα μεγάλο τμήμα της χώρας: η Θεσσαλία, η
Μακεδονία, η Ήπειρος και ένα μεγάλο κομμάτι της Θράκης κυριαρχούνται πλέον,
στον έναν ή τον άλλο βαθμό, από τις δυνάμεις της Νέας Δημοκρατίας.

Από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 άρχισε η συρρίκνωση του ΠΑΣΟΚ στη Θεσσαλία. Οι αγροτικές κινητοποιήσεις «καθρεφτίστηκαν» και στην κάλπη

Έκανε έτσι ολοφάνερη την απόσταση του κυβερνώντος κόμματος από τα αγροτικά
στρώματα.

Αντίθετα, το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να διατηρεί προβάδισμα στο Ιόνιο και τη Δυτική
Ελλάδα, την Κρήτη, τα Δωδεκάνησα και τις Κυκλάδες, τα νησιά του Ανατολικού
Αιγαίου και την Ανατολική Θράκη, ενώ το Λεκανοπέδιο παραμένει η «ισχυρή έδρα»
του.

Το «πράσινο τόξο»

Το «πράσινο τόξο», που ξεκινά από το Ιόνιο, διατρέχει την Κρήτη και φθάνει έως
τον Έβρο, υποδηλώνει σε κάθε περίπτωση την ανθεκτικότητα του κυβερνώντος
κόμματος – είναι χαρακτηριστικό ότι σε όλους τους Δήμους του Ηρακλείου Κρήτης,
παρ’ ότι στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είχαν δοθεί χρίσματα, οι
προερχόμενοι από το ΠΑΣΟΚ κυριάρχησαν. Μάλιστα, σε αρκετούς δήμους, οι
υποψήφιοι δήμαρχοι προέρχονταν αποκλειστικά από το κυβερνών κόμμα, παρά το
γεγονός ότι τα προβλήματα των αγροτικών στρωμάτων στην περιοχή κυριάρχησαν
στην προεκλογική περίοδο!

Η «πράσινη ψήφος» στις περιοχές όπου κυριαρχεί το ΠΑΣΟΚ μπορεί να αποδοθεί
κυρίως σε γενικά πολιτικά κριτήρια – και όχι τόσο σε ψήφο επιδοκιμασίας της
κυβερνητικής πολιτικής.

Αντίθετα, στις «περιφέρειες της ήττας» το ΠΑΣΟΚ υποφέρει τόσο από τη βαθμιαία
εγκατάλειψή του από τα αγροτικά στρώματα όσο και από το κλίμα της ηττοπάθειας
που σπρώχνει τα στελέχη του σε προσπάθειες περιχαράκωσης, ώστε να διαφυλάξουν
τις βουλευτικές τους έδρες ή τα κομματικά τους αξιώματα.

Η μεγάλη φθορά

Η μεγαλύτερη φθορά του ΠΑΣΟΚ σημειώνεται πλέον στην περιοχή της Θεσσαλίας –
όπου πρακτικά δεν μπορεί να διεκδικήσει νομαρχία ή πρωτεύουσα νομού στον β’
γύρο – και δεν πρόκειται για μία «στιγμιαία» διαδικασία: από τα μέσα της
δεκαετίας του ’90, το κυβερνών κόμμα άρχισε σταδιακά να διαρρηγνύει τους
δεσμούς του με τα αγροτικά στρώματα της περιοχής, στην οποία κυριαρχούσε με
άνεση όλη τη δεκαετία του ’80.

Οι αγροτικές κινητοποιήσεις που έφεραν «πολύ κοντά» τους αγροτοσυνδικαλιστές
της Ν.Δ. και του ΚΚΕ, λειτούργησαν με τα χρόνια ως μοχλός για τον εξοβελισμό
του ΠΑΣΟΚ από την πρωτοκαθεδρία.

Τα τοπικά στελέχη του κυβερνώντος κόμματος έχαναν, σιγά σιγά, την αξιοπιστία
τους καθώς χρειάστηκε πολλές φορές να «μπουν μπροστά» για να αποτρέψουν
δυναμικές αγροτοσυνδικαλιστικές κινητοποιήσεις, σε μία περίοδο μεγάλων αλλαγών
στην αγροτική παραγωγή που είχαν άμεσες, αρνητικές επιπτώσεις τόσο στο επίπεδο
της απασχόλησης όσο και στο εισόδημα των αγροτικών στρωμάτων της περιοχής.

Οι εξελίξεις αυτές οδήγησαν σε μία πραγματική – ή εικονική – αίσθηση σύμπηξης
αντικυβερνητικού μετώπου με τη συμμετοχή της Ν.Δ. και του (ισχυρού τοπικά)
ΚΚΕ. Η αίσθηση αυτή, παρά τον πρόσφατο μαρασμό των αγροτικών κινητοποιήσεων,
είναι πλέον κυρίαρχη στη Θεσσαλία.

Οι περιοχές, όπου το κλίμα αυτό λειτούργησε και σε αυτές τις εκλογές
καταλυτικά, είναι η Καρδίτσα και η Λάρισα, όπως και σε μικρότερο βαθμό τα
Τρίκαλα και η Μαγνησία.

Έντονη κριτική για τις επιλογές σε Λάρισα, Μαγνησία, Γιάννινα, Θεσσαλονίκη

Σημαντικό ρόλο στη συρρίκνωση του κυβερνώντος κόμματος, όπως παρατηρούν
έμπειρα στελέχη του ΠΑΣΟΚ στη Θεσσαλία, έχουν παίξει και οι επιλογές προσώπων,
που γίνονται σε ατμόσφαιρα ηττοπάθειας.

«Οι βουλευτές γνωρίζουν ότι με την επιλογή ενός υποψήφιου δημάρχου ή υποψήφιου
νομάρχη που κατά πάσα πιθανότητα δεν θα εκλεγεί, το μόνο που θα πετύχουν είναι
να μπει στα πόδια τους ένας ακόμα διεκδικητής της βουλευτικής τους έδρας, τον
οποίον μάλιστα θα έχουν αναγκαστεί να στηρίξουν σε μία μάχη εκ των προτέρων
χαμένη», σχολιάζουν στις κομματικές Οργανώσεις του ΠΑΣΟΚ της Θεσσαλίας. Εκεί,
η κριτική για τις επιλογές υποψηφίων έχει φουντώσει – η υποψηφιότητα του κ.
Καφφέ για τον Δήμο της Λάρισας, που είχε χάσει το ’98, εκτιμάται ότι επέτρεψε
την «αντάρτικη» υποψηφιότητα του νυν νομάρχη κ. Γ. Φλώρου που οδήγησε στον
κατακερματισμό των δυνάμεων του ΠΑΣΟΚ. Ανάλογη είναι η γκρίνια για την επιλογή
του γραμματέα της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ στη Μαγνησία κ. Α.
Φοινικόπουλου, «κόντρα» στον κ. Π. Σκοτινιώτη, ο οποίος είχε εκλεγεί δύο φορές
νομάρχης Μαγνησίας με τη συνεργασία ΠΑΣΟΚ και ΣΥΝ…

Και 10 μονάδες κάτω

Ανάλογες είναι οι αδυναμίες που παρουσιάζει – όλο και πιο έντονα – το ΠΑΣΟΚ
και στις αγροτικές περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης, όπως για παράδειγμα
η Πιερία, η Ημαθία, τα Γιάννινα και η Καστοριά. Εκεί, στον έναν ή στον άλλο
βαθμό, το ΠΑΣΟΚ δεν κατόρθωσε – ακόμα και με τη συνεργασία του ΣΥΝ – να
προσεγγίσει τα ποσοστά των βουλευτικών εκλογών του 2000. Και, μάλιστα, όπου οι
επιλογές προσώπων αποδείχθηκαν ακατάλληλες, το κυβερνών κόμμα βρέθηκε ακόμα
και δέκα μονάδες κάτω από τα ποσοστά των βουλευτικών εκλογών, τη στιγμή που οι
υποψήφιοι της ΝΔ κατόρθωναν να συσπειρώσουν ευρύτερες δυνάμεις, όπως για
παράδειγμα συνέβη στα Γιάννινα…

Υπάρχουν πάντοτε και οι εξαιρέσεις. Ως «πράσινες νησίδες» στην «έρημο της
Μακεδονίας» φαντάζουν οι περιπτώσεις των Γρεβενών, όπου ο τοπικός βουλευτής
του ΠΑΣΟΚ κ. Λ. Τζιόλας πανηγυρίζει την εκλογή του νομάρχη από τον πρώτο γύρο,
όπως και η Κοζάνη, όπου ο συσχετισμός των βουλευτικών εκλογών (η Ν.Δ. είχε
προηγηθεί με τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες) ανετράπη εντελώς με την επιλογή
ενός καινούργιου προσώπου, του κ. Ι. Ανδρεάδη, από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ.

Ευθύνες σε πρόσωπα

Εντελώς διαφορετική είναι η κριτική που ασκούν τα κομματικά στελέχη για τις
μεγάλες αστικές περιοχές, όπως η Θεσσαλονίκη. Εκεί, το ΠΑΣΟΚ υπέστη
συντριπτική ήττα σε πολιτικό επίπεδο με την εκλογή των κ.κ. Β.
Παπαγεωργόπουλου και Π. Ψωμιάδη από τον πρώτο γύρο. Και τώρα πληθαίνουν οι
φωνές που ζητούν αλλαγές εκ βάθρων στην κομματική πυραμίδα της Θεσσαλονίκης,
καθώς η Χαριλάου Τρικούπη σπεύδει να χρεώσει εξ ολοκλήρου την αποτυχία, τόσο
στα πρόσωπα και το απίστευτο παρασκήνιο που οδήγησε στην επιλογή τους όσο και
στην τακτική που ακολούθησαν κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας,
στα κυβερνητικά στελέχη της συμπρωτεύουσας, τα οποία ασκούν και τη μεγαλύτερη
επιρροή στη Νομαρχιακή Επιτροπή του ΠΑΣΟΚ.