Οι κάλπες στέλνουν μήνυμα σε όλους

Τριπλό μήνυμα για ΠΑΣΟΚ, Νέα Δημοκρατία και Αριστερά βγάζουν αύριο οι
κάλπες, και οι αποδέκτες καλούνται να το αποκωδικοποιήσουν εν όψει του
κρίσιμου, δεύτερου γύρου των νομαρχιακών και δημοτικών εκλογών της επόμενης
Κυριακής. Ένα 24ωρο πριν ανοίξουν οι κάλπες, τα εκλογικά επιτελεία των
κομμάτων επιχειρούν από τώρα να οικοδομήσουν την επιχειρηματολογία που θα
χρησιμοποιήσουν στον αυριανό τηλεμαραθώνιο προκειμένου να κερδίσουν τις
εντυπώσεις. Αυτό άλλωστε – οι εντυπώσεις – θα κρίνει ποιος θα θεωρηθεί ο
νικητής και ποιος ο ηττημένος των εκλογών.

Αξιολογώντας αντικειμενικά την πορεία προς τις εκλογές, πρέπει να επισημανθεί
ότι ο χαρακτήρας των εκλογών αυτών έλαβε πολιτική χροιά, με προσπάθειες και
των δύο μεγάλων κομμάτων. Η Νέα Δημοκρατία ξεκίνησε μαζική επικοινωνιακή
εκστρατεία ζητώντας από τους πολίτες να καταψηφίσουν τους υποψηφίους του ΠΑΣΟΚ
και με τον τρόπο αυτό να «στείλουν μήνυμα» στην κυβέρνηση. Η πρόθεσή της ήταν
μέσα από αυτό το «μήνυμα» της κάλπης να υπάρξουν πρώιμες πολιτικές εξελίξεις –
ίσως και πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Το ΠΑΣΟΚ αντέδρασε με τη δοκιμασμένη
συνταγή της «αλλαγής γηπέδου» – αξιοποίησε την πρόκληση της έντονης
πολιτικοποίησης των εκλογών, μόνο που μετέφερε το πρόβλημα στο εσωτερικό της
Ν.Δ. Πρώτα με την επισήμανση – ίσως και ενίσχυση – των αντιδράσεων στο πρόσωπο
του Γιάννη Τζαννετάκου και σε δεύτερη φάση, αλλά πιο έντονα και επιθετικά, με
τον «εντοπισμό» των ακροδεξιών θυλάκων στους κόλπους της αξιωματικής
αντιπολίτευσης. Σήμερα, μία ημέρα πριν από τις εκλογές, μπορεί κανείς να
εκτιμήσει δύο πράγματα:

1. Στη σχετική μάχη τού ποιος θα πολιτικοποιήσει τις εκλογές, εις βάρος
ποίου, νικητής είναι το ΠΑΣΟΚ, που κατάφερε να μετατρέψει το «στείλε μήνυμα»
σε εσωτερικό πρόβλημα της Ν.Δ., και την Ρηγίλλης από κατήγορο σε απολογούμενο.

2. Το ΠΑΣΟΚ μπορεί, επίσης, να θεωρεί επιτυχία το ότι με την έντονη
πολιτικοποίηση των εκλογών κατάφερε να απομακρύνει από τον δημόσιο διάλογο τα
προβλήματα της καθημερινότητας, τα προβλήματα της οικονομίας, της παιδείας,
της υγείας κ.λπ. Σίγουρα ο Κ. Σημίτης, όταν δήλωνε την άνοιξη, απαντώντας στις
σχετικές (εσωκομματικές) πιέσεις, ότι «οι εκλογές δεν αποτελούν δημοψήφισμα
για την κυβερνητική πολιτική» και «στις εκλογές δεν ψηφίζουμε για κυβέρνηση»,
δεν θα περίμενε ποτέ ότι αυτό θα περνούσε με τόση ευκολία στο εκλογικό σώμα…

Για όλες τις πλευρές. Ανεξάρτητα από όλα αυτά όμως, είναι σαφές ότι
μήνυμα θα υπάρξει από τις κάλπες, μόνο που θα έχει αποδέκτες όλες τις πλευρές.

* Για την κυβέρνηση, το μεγάλο προβάδισμα της Φώφης Γεννηματά των
εκλογών στην υπερνομαρχία, με πολλή δυσκολία θα ισοσκελισθεί από τις απώλειες
που θα έχει στον α’ γύρο των εκλογών. Το μεγάλο πρόβλημα για το ΠΑΣΟΚ, όπως
πάντα, έχει να κάνει με τις εκλογές στους τρεις μεγάλους δήμους της χώρας. Αν
οι δήμοι κερδηθούν από τη Ν.Δ. από τον α’ γύρο, τότε προφανώς το πρόβλημα θα
είναι μεγαλύτερο. Το ίδιο θα συμβεί και με τη Νομαρχία Θεσσαλονίκης, στην
οποία το ΠΑΣΟΚ έδωσε μια πολιτική μάχη με την προσδοκία ότι θα ανατρέψει τα
αρνητικά προγνωστικά. Πρόβλημα θα συνιστά για το ΠΑΣΟΚ τυχόν επικράτηση της
Ν.Δ. από τον α’ γύρο σε αριθμό νομαρχιών που θα ξεπερνούν τις 8-10…

* Για τη Νέα Δημοκρατία, το λάθος της επιλογής Τζαννετάκου, και η
διαφαινόμενη ήττα στην υπερνομαρχία, είναι ίσως το ηχηρότερο μήνυμα που θα
προκύψει από την κάλπη. Το δεύτερο θέμα που προκύπτει, και αποτελεί πλέον
πολιτικό πρόβλημα με διάρκεια – εν όψει και των εθνικών εκλογών -, είναι η
ανάσυρση από το περιθώριο, λόγω των κατά συρροήν λαθών, του Γ. Καρατζαφέρη.
Αυτό δηλαδή που κάποτε φαινόταν ως απίθανο ενδεχόμενο, ήτοι η δημιουργία ενός
ακροδεξιού κόμματος, τώρα προβάλλει ως εφιάλτης για την Ρηγίλλης. Με ένα
ποσοστό που μπορεί να είναι και διψήφιο αύριο, ο Γ. Καρατζαφέρης δικαίως θα
απαιτεί να γίνει ισότιμος συνομιλητής του Κ. Καραμανλή, έστω και αν ο
τελευταίος απέκλεισε ήδη κάθε συνεργασία για τον β’ γύρο των εκλογών. Στην
Ρηγίλλης επενδύουν πολύ στην προοπτική ότι το κόμμα θα κερδίσει Αθήνα,
Πειραιά, Θεσσαλονίκη από τον πρώτο γύρο, ώστε να χρησιμοποιήσουν τη σχετική
επιχειρηματολογία ως αντίβαρο για την ήττα στην υπερνομαρχία. Ό,τι και να
γίνει πάντως, είναι σαφές ότι τα προβλήματα για τον Κ. Καραμανλή αρχίζουν από
Δευτέρα. Τότε που θα πρέπει να εξηγήσει το πώς η διά περιπάτου συντριβή του
ΠΑΣΟΚ μετετράπη σε εσωκομματικό πρόβλημα της Ν.Δ…

Το μήνυμα για την Αριστερά. Για την Αριστερά, το μήνυμα θα είναι επίσης
σαφές. Η υποψηφιότητα του Μανώλη Γλέζου για την Υπερνομαρχία Αθήνας – Πειραιά
διεμβολίζει τμήμα των ψηφοφόρων του ΚΚΕ, σε σημείο που ο επίσημος υποψήφιος
του κόμματος Θ. Παφίλης μετά βίας θα πλησιάσει τα ποσοστά που παίρνει το κόμμα
στις εθνικές εκλογές – όχι στην περιοχή των Αθηνών, αλλά πανελλαδικά. Και αυτό
παρά το γεγονός ότι τον υποψήφιο του ΚΚΕ στηρίζει και το ΔΗΚΚΙ. Αν οι
μετρήσεις δεν διαψευσθούν, ο κ. Παφίλης φαίνεται ότι θα υπολειφθεί σημαντικά
του κ. Γλέζου. Στον Δήμο Αθηναίων, πάλι, η υποψηφιότητα του κ. Χαλβατζή επίσης
δεν φαίνεται να καταφέρνει να συγκεντρώσει τα ποσοστά που παίρνει το κόμμα
στις εθνικές εκλογές. Όπως έδειχναν μέχρι πρόσφατα οι μετρήσεις, το ψηφοδέλτιο
του κ. Χαλβατζή δέχεται ισχυρές πιέσεις από το ψηφοδέλτιο του υποψηφίου του
ΔΗΚΚΙ Γιάννη Δημαρά. Ο κ. Δημαράς, ο οποίος υπολογίζεται ότι θα ξεπεράσει τα
ποσοστά του ΔΗΚΚΙ στον Δήμο Αθηναίων, διεμβολίζει επίσης και τον πυρήνα των
ψηφοφόρων του υποψήφιου του ΠΑΣΟΚ Χρ. Παπουτσή και μάλιστα σε σημαντικό βαθμό.
Ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζει στην Αθήνα και ο υποψήφιος του ΣΥΝ, κ. Φ.
Κουβέλης.

Το ερώτημα τώρα είναι πώς τα μηνύματα που θα προκύψουν από τις κάλπες θα
επηρεάσουν πολιτικά τη συμπεριφορά των κομμάτων εν όψει του β’ γύρου των
δημοτικών εκλογών. Στο ΠΑΣΟΚ, με χθεσινή απόφαση, το πράγμα έχει ξεκαθαριστεί:
«Πηγαίνουμε με τη δύναμη της προοδευτική πλειοψηφίας», ανέφερε κορυφαίο
στέλεχος του κόμματος μιλώντας στα «ΝΕΑ». Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το ΠΑΣΟΚ
στον β’ γύρο θα στηρίξει προοδευτικά ψηφοδέλτια, εκεί όπου αυτά
αντιπαρατίθενται με υποψηφίους της Ν.Δ. Η Νέα Δημοκρατία δεν έχει ακόμη
καθορίσει τη στάση της, ενώ το ΚΚΕ έχει ήδη δηλώσει ότι δεν ψηφίζει υποψηφίους
ούτε του ΠΑΣΟΚ ούτε της Ν.Δ. Αντίθετα ο Συνασπισμός προσανατολίζεται για ψήφο
κατά συνείδηση, αλλά υπάρχει το ενδεχόμενο η απόφαση αυτή να αναιρεθεί σε
τοπικό επίπεδο…