[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η διαδικασία για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) με τις χώρες της
Ανατολικής Ευρώπης, την Κύπρο και την Μάλτα μπήκε αυτή την εβδομάδα στην
τελική ευθεία με τη δημοσίευση των «εκθέσεων προόδου» της Επιτροπής. Όπως
προκύπτει από τις εκθέσεις, δέκα από τις δώδεκα χώρες που διαπραγματεύονται
την προσχώρησή τους κρίνονται «κατάλληλες» για ένταξη το 2004. Στις χώρες
αυτές περιλαμβάνεται και η Κύπρος. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που θα
πραγματοποιηθεί στις 24/25 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες, αναμένεται να αποφασίσει
επομένως την ένταξη των δέκα χωρών και να δρομολογήσει την τελική φάση των
διαπραγματεύσεων. Οι διαπραγματεύσεις αυτές θα ολοκληρωθούν τον Δεκέμβριο σε
νέο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα πραγματοποιηθεί στην Κοπεγχάγη. Αν και υπάρχουν
πολλές ακόμη αβεβαιότητες γύρω από την χρονική στιγμή υλοποίησης της
διεύρυνσης (το δημοψήφισμα στην Ιρλανδία, στις 19/10, για τη επικύρωση της
Συνθήκης της Νίκαιας συνιστά τη στιγμή αυτή την ισχυρότερη αβεβαιότητα), το
σίγουρο είναι ότι, αργά ή γρήγορα, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έχει 25 κράτη-μέλη και
αργότερα πολύ περισσότερα.

Η διεύρυνση συνιστά ιστορική εξέλιξη για την εμπέδωση μιας νέας πανευρωπαϊκής
τάξης που θα στηρίζεται στις αρχές της συνεργασίας, σταθερότητας και ειρήνης.
Η Ευρωπαϊκή ήπειρος κλείνει έτσι το κεφάλαιο των διαιρέσεων, συγκρούσεων και
εθνικισμών. Περνά σ’ αυτό που έχει ονομασθεί «καντιανή περίοδος διαρκούς
ειρήνης και σταθερότητας» που οικοδομείται όχι στην επιβολή ή τη βία, αλλά σε
κοινά αποδεκτούς κανόνες συμπεριφοράς και οργάνωσης. Με τον τρόπο αυτό
φαίνεται να επιβεβαιώνεται η άποψη που εξέφρασε πρόσφατα ο R. Kagan στο
πολυσυζητημένο δοκίμιό του «Power and Weakness» ( Policy Review, αρ. 113,
Ιούλιος 2002) σύμφωνα με την οποία – και κάπως απλοϊκά – ενώ η Ευρώπη φαίνεται
να ακολουθεί τον Καντ, οι ΗΠΑ εμφανίζονται να παραμένουν προσκολλημένες στον
Χομπς. Με άλλα λόγια, η Ευρώπη προσπαθεί να οικοδομήσει τάξη, σταθερότητα και
ειρήνη με αποδεκτούς κανόνες, ενώ οι ΗΠΑ με την προβολή της στρατιωτικής
δύναμης. Η διαφορά είναι σημαντική…

Ο καθηγητής Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου
Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ) και αν. μέλος της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης.