ο υποψήφιος 25.000 επιστήμονες… περισσεύουν

Στο ερώτημα τι θα γίνεις όταν μεγαλώσεις, η πλειονότητα των φιλόδοξων
παιδιών απαντά «θέλω να γίνω γιατρός». Το επάγγελμα αυτό ονειρεύονται και
πολλοί γονείς ως επιλογή σταδιοδρομίας για τα παιδιά τους. Και οι επιθυμίες
αυτές είναι που οδηγούν εκατοντάδες φοιτητές να διαγωνίζονται για μία θέση
στις ιατρικές σχολές της χώρας. Έχουν δε ως αποτέλεσμα – όπως επισημαίνεται –
«υπερπληθώρα γιατρών».

«Πρέπει κανείς να το σκεφθεί τρεις φορές πριν αποφασίσει να γίνει γιατρός»,
υποστηρίζει ο πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Χρήστος
Κίττας, απευθύνοντας την προτροπή αυτή τόσο προς τους υποψήφιους φοιτητές όσο
και προς τους γονείς τους. Ο ίδιος μιλάει για την ύπαρξη σήμερα πάνω από
55.000 γιατρών σε όλη τη χώρα, με τις ανάγκες να μην ξεπερνούν τις 30.000.

Τονίζοντας δε πως «είναι λάθος να επιλέξει κανείς το επάγγελμα γιατί αποβλέπει
σε οικονομικά οφέλη και κοινωνική άνοδο», υπογραμμίζει: «Μόνον εάν αγαπούν
πραγματικά την Ιατρική και το έχουν ξεκαθαρίσει απόλυτα μέσα τους, θα πρέπει
να ακολουθήσουν αυτή την επιλογή, αλλιώς τους περιμένουν απογοητεύσεις». Και
αναφέρει πως εάν δεν είναι σίγουροι, «θα βρεθούν μπροστά σε διλήμματα και όταν
έχεις αναλώσει τόσο χρόνο δεν υπάρχει ευχέρεια να στρέψεις το ενδιαφέρον σου
σε άλλο επάγγελμα».

Ο κ. Κίττας εμφανίζεται εξάλλου κατηγορηματικός πως εκτός από την αγάπη προς
το αντικείμενο, «απαραίτητο είναι να το επιλέξουν οι ίδιοι και να μην το
επιβάλλουν οι γονείς». Οι τελευταίοι, επισημαίνει, δεν ενημερώνονται για τις
πραγματικές συνθήκες που κυριαρχούν σήμερα στον επαγγελματικό αυτό τομέα,
έχοντας μία εσφαλμένη εικόνα όσον αφορά την αποκατάσταση μετά τις σπουδές.

«Κανείς ξεκινά με ιδανικά να προσφέρει, αλλά έρχεται η πραγματικότητα και
ξεχνάς τα νεανικά όνειρα, υποχωρεί το ροζ φίλτρο μέσα από το οποίο βλέπεις τα
πράγματα και προσγειώνεσαι, γίνεσαι σκληρός ρεαλιστής», υπογραμμίζει η
αντιπρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθήνας, Γ. Χριστοπούλου.

Εφιστά, πάντως, την προσοχή: «Μην το επιλέξει κανείς επειδή θεωρεί πως είναι
ένα προσοδοφόρο επάγγελμα. Στις μέρες μας πλέον δεν είναι». Αντιθέτως,
χαρακτηρίζει πολύ ακριβή επιστήμη την Ιατρική και επικαλείται το γεγονός πως
«όταν οι άλλοι βρίσκονται στο απόγειο της επαγγελματικής τους καριέρας, οι
γιατροί – άτομα 40 ετών – μόλις τότε αρχίζουν». Για τον λόγο αυτό προτρέπει
όλους τους υποψηφίους και τους γονείς τους «να βάλουν κάτω χαρτί και μολύβι
για να δουν τα στοιχεία που υπάρχουν».

Παρά τις δυσκολίες, τα χρόνια σπουδών και την πληθώρα ιατρών που υπάρχει, ο
καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Χριστόδουλος Στεφανάδης,
θεωρεί «καλή επιλογή» την άσκηση Ιατρικής. «Υπάρχει χώρος εργασίας και
δυνατότητα διαβίωσης», υποστηρίζει. Ο ίδιος θέτει δύο παραμέτρους για την
επιλογή ενός επαγγέλματος: την έκφραση εσωτερικής επιθυμίας και τη ρεαλιστική
ανάγκη βιοπορισμού.

Ως προς την πρώτη παράμετρο, αναφέρει πως «στην Ιατρική μπορεί κάποιος εύκολα
να βρει έκφραση, αφού το επάγγελμα διακρίνεται από μοναδικότητα γιατί
διαχειρίζεσαι το υπέρτατο αγαθό της υγείας και της ζωής», ενώ παράλληλα η
επιτυχής άσκηση επιφέρει και κοινωνική αναγνώριση. Η Ιατρική καλύπτει και τη
δεύτερη παράμετρο, αφού, όπως λέει ο κ. Στεφανάδης, «είναι και τρόπος να
ζεις», προσθέτοντας μάλιστα πως υπερέχει από άλλες επιστήμες.

«Πρέπει να είναι εξομολόγος και φιλόσοφος»

Το υψηλό επιστημονικό επίπεδο είναι προϋπόθεση, αλλά δεν αρκεί στην ιατρική.
«Η επικοινωνία, η επαφή με τον ασθενή είναι απαραίτητη», επισημαίνει ο Γ.
Λυρίτης και προσθέτει: «Πρέπει ο γιατρός να εμπνέει αίσθημα ασφάλειας και
καλής γενικά σχέσης». Αυτό χρειάζεται έναν χαρακτήρα αρκετά ήρεμο και
υπομονετικό, διευκρινίζει. «Παίζει ρόλο και η ψυχοσύνθεση», συμφωνεί ο κ.
Στεφανάδης, το πόσο δηλαδή ο γιατρός πλησιάζει τον άνθρωπο, αλλά και το πόσο
διαθέτει φιλοδοξίες για διάκριση σε ερευνητικά πεδία. Επισημαίνοντας, πάντως,
τις δυνατότητες επιλογής μεταξύ ειδικοτήτων κλινικής ιατρικής και ειδικοτήτων
εργαστηριακής ιατρικής, ο κ. Λυρίτης προτρέπει όσους έχουν δυσκολίες στην
επικοινωνία να προτιμήσουν τις δεύτερες.

«Ένας γιατρός θα πρέπει πάντα να εξυπηρετεί τον ασθενή, όπως θα ήθελε να
τον εξυπηρετούν εκείνον ως ασθενή», υποστηρίζει ο κ. Μεσσήνης, προσθέτοντας
ότι «πρέπει να βάζει τον εαυτό του στη θέση του ασθενούς». Στην προσωπική
επαφή αναφέρεται και η κ. Χριστοπούλου. «Ο γιατρός είναι συχνά εξομολόγος,
ακούει ή καταλαβαίνει πράγματα που δεν θα τα πει κάποιος αλλού», τονίζει.
Αναφέρει δε πως ο γιατρός πρέπει να είναι και φιλόσοφος. «Είναι τρόπος ζωής η
άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος», λέει η ίδια, μιλώντας για χαρακτηριστικά
όπως «να είναι ανθρωπιστής, προσιτός, να μην αυτοπροβάλλεται, να μη
διαφημίζεται μέσα από τις γνώσεις του».

Μια ζωή στα… θρανία

Εάν τελικά κάποιος επιμείνει στην επιλογή του επαγγέλματος αυτού, θα
πρέπει να υπολογίζει πως 6 έτη θα διανυθούν στις σπουδές σε κάποια ιατρική
σχολή. Εν συνεχεία, 12 μήνες για το αγροτικό – εάν επιθυμεί να εργαστεί ως
ελεύθερος επαγγελματίας δεν χρειάζεται, αλλά για την πρόσληψη στο ΕΣΥ αποτελεί
βασική προϋπόθεση – και μετά ειδικότητα. Ο χρόνος για την απόκτηση ειδικότητας
κυμαίνεται στα 5 και πλέον χρόνια (ελάχιστες είναι οι ειδικότητες που διαρκούν
4 έτη και μόνον μία διαρκεί 3 έτη), αλλά υπάρχει και η… αναμονή. Για να
επιλεγεί κάποιος σε θέση ειδικότητας, μπορεί να περιμένει από 1 έως 5 χρόνια,
ανάλογα με τη ζήτηση που υπάρχει.

«Καλές γνώσεις ιατρικής, ενδιαφέρον για προσφορά και καλές γνώσεις
βιολογίας και πληροφορικής, προκειμένου να παρακολουθεί τις ραγδαίες και
εντυπωσιακές εξελίξεις», είναι κατά τον κ. καθηγητή Κίττα ο συνδυασμός που
απαιτείται στην πορεία. Όσον αφορά την επιλογή ειδικότητας, ο πρόεδρος της
Ιατρικής Σχολής υποστηρίζει πως σε γενικές γραμμές όλες είναι κορεσμένες.
Δίνει, ωστόσο, βάρος στον γενικό ιατρό, «μία ειδικότητα που κακώς σνομπάρεται
πάρα πολύ». Την ανάγκη συνεχούς προετοιμασίας και επαφής με τις εξελίξεις
θέτει και ο κ. Λυρίτης, επισημαίνοντας πως «οι επιστημονικές εξελίξεις στην
ιατρική είναι τόσο γρήγορες, που ποτέ η φοίτηση στο πανεπιστήμιο δεν μπορεί να
δώσει τα εφόδια για την εξάσκηση του επαγγέλματος, ενώ ακόμη και η ειδικότητα
δίνει περιορισμένο αριθμό γνώσεων». Σχολιάζοντας το θέμα επιλογής ειδικότητας,
ο ίδιος χαρακτηρίζει λυπηρό που δεν υπάρχει καθοδήγηση από επαγγελματικούς
συμβούλους και τονίζει την ανάγκη στον χώρο των πανεπιστημίων να υπάρξουν
τέτοιοι σύμβουλοι.