Ο Συνήγορος του Πολίτη κάνει και μηνύσεις

Στην Ελλάδα συμπληρώνει τώρα τέσσερα χρόνια, σε άλλες χώρες όμως έχει ιστορία
δεκαετιών. Σε ορισμένες μάλιστα ο ρόλος του Συνηγόρου του Πολίτη δεν είναι
απλώς συμβουλευτικός. Στη Σουηδία, για παράδειγμα, ο Συνήγορος μπορεί να
προχωρήσει και σε μηνύσεις ή να κινήσει πειθαρχικές διαδικασίες, αν το
παράπτωμα κρίνεται σοβαρό.

Ο θεσμός του Συνηγόρου του Πολίτη ισχύει σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης. Δεν έχει όμως παντού τις ίδιες αρμοδιότητες, ούτε τον απασχολούν τα
ίδια θέματα.

Στην Ελλάδα τα περισσότερα θέματα που φέρνουν τους πολίτες στον Συνήγορο είναι
τα πολεοδομικά, στο Βέλγιο τα θέματα ιθαγένειας και υποθέσεις που αφορούν
υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι στην πρώτη προτεραιότητα, στη Μεγάλη
Βρετανία και την Ιρλανδία ο Συνήγορος έχει να αντιμετωπίσει κυρίως ζητήματα
κακοδιοίκησης κρατικών και δημοτικών υπηρεσιών.

Ο Διαμεσολαβητής

Οι τελευταίες χώρες που απέκτησαν Συνήγορο είναι η Ελλάδα και το Λουξεμβούργο.
Σε κοινοτικό επίπεδο, επίσης, έχει καθιερωθεί με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, το
1992, ο θεσμός του Διαμεσολαβητή που εκλέγεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
και διενεργεί ελέγχους ύστερα από καταγγελίες πολιτών.

Στην Αγγλία υπάρχει ξεχωριστός Συνήγορος για τα θέματα που αφορούν το Εθνικό
Σύστημα Υγείας, ενώ ο Ιταλός συνάδελφός του έχει να αντιμετωπίσει προβλήματα
που πηγάζουν από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και θέματα
ποιότητας ζωής.

Η Σουηδία είναι η χώρα όπου εμφανίσθηκε για πρώτη φορά ο θεσμός του Συνηγόρου
του Πολίτη (Ombudsman) το 1809. Κάθε χρόνο περίπου 5.000 Σουηδοί καταφεύγουν
στον Συνήγορο για να παραπονεθούν και πολλές φορές οι υποθέσεις αυτές έχουν
γίνει πρωτοσέλιδο στον σουηδικό Τύπο.

Στη Μεγάλη Βρετανία καθυστέρησε η εφαρμογή του θεσμού (μόλις το 1967) επειδή
αντιδρούσαν οι βουλευτές. Στη Γαλλία Συνήγορος του Πολίτη υπάρχει από το 1973,
ενώ και στην Κύπρο υπάρχει αντίστοιχος θεσμός (Επίτροπος Διοικήσεως) από το
1991 με εξαετή θητεία. Η Πολωνία είναι η μοναδική χώρα της Ευρώπης στην οποία
αυτήν τη στιγμή Συνήγορος του Πολίτη είναι γυναίκα.

Στον Συνήγορο του Πολίτη του Βελγίου το 60% των υποθέσεων αφορούν θέματα
ευρωπαικού δικαίου, καθώς διαμαρτυρόμενοι ζητούν την επέμβαση του
Διαμεσολαβητή προς τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Περίπου 3.500 παράπονα
πολιτών φθάνουν καθε χρόνο στον Συνήγορο του Πολίτη της Ιρλανδίας, τα
περισσότερα για υπηρεσίες του Δημοσίου, ενώ ακολουθούν τα παράπονα που
σχετίζονται με τις τοπικές αρχές (δήμους και κοινότητες) και τα θέματα υγείας.

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση, 20% των υποθέσεων που η έρευνά τους
ολοκληρώθηκε μέσα στο 2001 επιλύθηκαν, 3% ικανοποιήθηκαν μερικώς, σε 29% απ’
αυτές ο Συνήγορος παρείχε βοήθεια.

Εκτός όμως από τους 3.500 Ιρλανδούς που κάθε χρόνο ζητούν τη βοήθεια του
Συνηγόρου, άλλοι 10.000 επικοινωνούν μαζί του για να ζητήσουν απλώς συμβουλές.