Φως στη σφαγή της Κεφαλονιάς

Γερμανοί εισαγγελείς ετοιμάζονται να απαγγείλουν κατηγορίες εναντίον ένδεκα
πρώην αξιωματικών της Βέρμαχτ για τη σφαγή 5.000 Ιταλών αιχμαλώτων πολέμου
στην Κεφαλονιά.

Η ταινία «Το μαντολίνο του λοχαγού Κορέλι» είχε θέμα τις ιταλικές δυνάμεις κατοχής, που αργότερα σφαγιάσθηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα

Η σφαγή αυτή θεωρείται από τις πιο φρικιαστικές ωμότητες που διέπραξαν
Γερμανοί στρατιώτες στην κατεχόμενη από τους ναζί Ευρώπη, αλλά ουδείς από τους
ενόχους έχει μέχρι σήμερα προσαχθεί στη Δικαιοσύνη. Μία έρευνα που ξεκίνησε τη
δεκαετία του 1960 μπήκε στο αρχείο λόγω έλλειψης στοιχείων. Αλλά την περασμένη
εβδομάδα, όπως μεταδίδει ο ανταποκριτής της βρετανικής «Σάντεϊ Τέλεγκραφ» στο
Βερολίνο, εισαγγελείς στο Ντόρτμουντ ανακοίνωσαν πως άνοιξαν και πάλι τον
φάκελο της Κεφαλονιάς, αφού ανακάλυψαν νέα στοιχεία στα αρχεία της
ανατολικογερμανικής Στάζι και σε δύο πολεμικά ημερολόγια που ήρθαν πρόσφατα
στο φως της δημοσιότητας. Και σχεδιάζουν να απαγγείλουν κατηγορίες για φόνο
εναντίον των πρώην αξιωματικών της Βέρμαχτ, ηλικίας σήμερα από 79 έως 92
χρόνων, που φέρεται να είχαν συμμετάσχει στο μακελειό.

Σφαγή για αντίποινα

Οι Ιταλοί στρατιώτες σφαγιάσθηκαν μετά την απόφαση της Ιταλίας να αποσυρθεί
από τη συμμαχία με τους ναζί τον Σεπτέμβριο του 1943. Τα ιταλικά στρατεύματα
που στάθμευαν στην Κεφαλονιά δεν δέχθηκαν να παραδοθούν και πολέμησαν μία
εβδομάδα εναντίον της δύναμης εισβολής της Βέρμαχτ. Η ιταλική αντίσταση
κατεστάλη από τα Στούκας και ο Χίτλερ διέταξε να μη συλληφθούν αιχμάλωτοι.
Όσοι Ιταλοί στρατιώτες είχαν επιζήσει, σφαγιάσθηκαν σε αντίποινα για την
«προδοσία» της χώρας τους.

Έκαιγαν και λεηλατούσαν

Περίπου 3.000 Ιταλοί στρατιώτες είχαν αποφύγει αρχικά τη σύλληψη και είχαν
κρυφτεί σε σπηλιές ενώ η Βέρμαχτ έκαιγε και λεηλατούσε. Όταν συνελήφθησαν,
μεταφέρθηκαν σε πλοία που θα τους οδηγούσαν σε στρατόπεδα στη Γερμανία, αλλά
τα σκάφη έπεσαν σε νάρκες έξω από το λιμάνι και βυθίστηκαν. Όσοι επέζησαν των
ναυαγίων, μεταφέρθηκαν στο Ανατολικό Μέτωπο για καταναγκαστική εργασία. Πολλοί
κατέληξαν αιχμάλωτοι πολέμου των Ρώσων όταν ο Κόκκινος Στρατός απώθησε τους
Γερμανούς. Περισσότεροι από 200 Έλληνες άμαχοι και μαχητές της αντίστασης
σκοτώθηκαν επίσης από τους ναζί κατά την κατοχή του νησιού, η οποία
τερματίστηκε το 1944. Απόπειρες των κατοίκων της Κεφαλονιάς να πάρουν
αποζημίωση από τη μεταπολεμική Γερμανία για τις ωμότητες, απορρίφθηκαν από τη
γερμανική κυβέρνηση το 1996 ως ασυμβίβαστες με το Διεθνές Δίκαιο.

Τώρα έχουν στοιχεία

Οι εισαγγελείς στο Ντόρτμουντ πιστεύουν τώρα ότι έχουν αρκετά στοιχεία για να
δικάσουν μερικούς από τους ενόχους που βρίσκονται ακόμη στη ζωή. Ο Ούλριχ Μας,
ο εισαγγελέας που ηγείται της έρευνας, δήλωσε πως σχεδιάζει να επισκεφθεί την
Κεφαλονιά μέσα στο φθινόπωρο για να μιλήσει με τους αυτόπτες μάρτυρες.
Προηγούμενες απόπειρες της Ιταλίας να διωχθούν οι δράστες είχαν απορριφθεί
επειδή η γερμανική νομοθεσία προβλέπει ότι οι Γερμανοί πολίτες δεν μπορούν να
εκδοθούν για να δικαστούν για εγκλήματα που διαπράχθηκαν στο εξωτερικό. Οι
απόπειρες να διωχθούν οι ένοχοι στη Γερμανία απέτυχαν, διότι δεν μπορούσε να
στοιχειοθετηθεί κατηγορία για φόνο – αντί για ανθρωποκτονία, που παραγράφεται
15 χρόνια μετά το έγκλημα. «Οι περισσότεροι από τους πρώην αξιωματικούς της
Βέρμαχτ που είχαν αναμειχθεί στους φόνους της Κεφαλονιάς είναι νεκροί και όσοι
έχουν απομείνει είναι πολύ ηλικιωμένοι», δήλωσε ο εισαγγελέας Μας. «Εν τούτοις
αισιοδοξούμε ότι θα καταφέρουμε να φέρουμε μερικούς στα δικαστήρια πριν
πεθάνουν».

«Ήταν σαν να είχαν σφάξει ένα κοπάδι πρόβατα»

Το χωριό Τροϊανάτα της Κεφαλονιάς ήταν μία από τις τουλάχιστον πέντε
τοποθεσίες όπου έγιναν μαζικές σφαγές. Ο Σπύρος Βαγγελάτος, ένας 75χρονος
Κεφαλονίτης, συνταξιούχος δάσκαλος Αγγλικών, υπήρξε μάρτυρας της σφαγής
περίπου 600 Ιταλών στρατιωτών έξω από το χωριό, όταν ήταν 16χρονο παιδί. Οι
Ιταλοί στρατιώτες κρατούνταν στο σχολείο του χωριού. Ο κ. Βαγγελάτος λέει πως
οι άνθρωποι αυτοί περίμεναν πως θα τους έστελναν πίσω στην Ιταλία και πέρασαν
την τελευταία τους νύχτα τραγουδώντας αισθηματικά τραγούδια της πατρίδας τους.
Το επόμενο πρωί οδηγήθηκαν σε έναν αγρό κοντά στο χωριό και τους γάζωσαν οι
πολυβολητές της Βέρμαχτ. «Ανθρώπινα μέλη, κομμάτια ύφασμα, σβώλοι από χώμα
εκσφενδονίζονταν στον αέρα καθώς τα πολυβόλα χόρευαν πάνω στους τρίποδές τους.
Δεν κράτησε περισσότερο από τρία με τέσσερα λεπτά», είπε ο κ. Βαγγελάτος στην
εφημερίδα «Ταγκεσπίγκελ». «Οι στρατιώτες έπεφταν νεκροί ο ένας πάνω στον άλλον
δίπλα σ’ έναν τοίχο στην άκρη του αγρού». Χωρικοί υποχρεώθηκαν στη συνέχεια
από τους Γερμανούς να ρίξουν τα πτώματα σ’ ένα πηγάδι. Άλλοι στο νησί, όπως ο
Σταύρος Νιφοράτος, ένας γιατρός ηλικίας σήμερα 95 χρόνων, θυμάται πως πέρασε
από μια ρεματιά γεμάτη με πτώματα Ιταλών στρατιωτών αφού ξεγέννησε ένα μωρό.
«(Οι Γερμανοί) είχαν κόψει τον λαιμό των Ιταλών με το μαχαίρι», λέει. «Ήταν
σαν να είχαν σφάξει ένα κοπάδι πρόβατα».

Ζήτησε συνδρομή από την Κεφαλονιά ο Γερμανός εισαγγελέας

Σε επικοινωνία με τον εισαγγελέα του Ντόρτμουντ, κ. Μας, βρίσκεται η Νομαρχία
Κεφαλονιάς προσπαθώντας να συμβάλλει στις έρευνές του για τον εντοπισμό των
υπαίτιων αξιωματικών της σφαγής τον Σεπτέμβριο του ’43.

Όπως είπε στα «ΝΕΑ» ο νομάρχης Κεφαλονιάς κ. Δ. Γεωργάτος: «Από την αρχή των
προσπαθειών του, ο εισαγγελέας είχε ζητήσει τη συνδρομή των αρχών στην
Κεφαλονιά για τη συγκέντρωση στοιχείων εις βάρος των 11 αξιωματικών που ήταν
υπεύθυνοι για τη σφαγή. Εμείς βγάλαμε ανακοινώσεις και καλούμε τους αυτόπτες
μάρτυρες να προσέλθουν και να καταθέσουν όσα γνωρίζουν και όσα θυμούνται. Αυτό
που κατά πρώτο λόγο επιζητούμε είναι η ηθική δικαίωση των θυμάτων».

Την ίδια στιγμή η Νομαρχία Κεφαλονιάς, με τη συνεργασία και ιταλικών πόλεων,
επιδιώκει την ανακήρυξή της σε «νησί της ειρήνης» στη μνήμη των Ιταλών
στρατιωτών που σφαγιάσθηκαν στο έδαφός της. «Ενημερώθηκα από την Εισαγγελία
του Ντόρτμουντ ότι βρέθηκαν ημερολόγια αξιωματικών που περιλαμβάνουν
σημαντικές πληροφορίες για την υπόθεση». Αυτές οι πληροφορίες περιλαμβάνονται
σε επιστολή που απέστειλε ο κ. Μας προς τον κ. Γεωργάτο. «Θα λάβουμε γνώση
μόλις πάρουμε την επίσημη μετάφραση της επιστολής. Ίσως, στη συνέχεια
μπορέσουμε να βοηθήσουμε περισσότερο».