Δορυφόρος στο… «χακί»

Επί υπουργίας κ. Άκη Τσοχατζόπουλου δοξάστηκε ο όρος «στρατιωτική
διπλωματία». Τώρα ο κ. Γιάννος Παπαντωνίου θέλει να προωθήσει και τη…
διαστημική διπλωματία! Και μάλιστα μέσω… Βρυξελλών!

Ο «Ένβισατ». Αυτόν τον δορυφόρο προτείνει η Ελλάδα να τον εκμεταλλευθεί κατά τον καλύτερο τρόπο η Ευρώπη

Η Αθήνα, με μία δυναμική πρόταση, ζητεί να διερευνηθεί διεξοδικά η χρήση του
Διαστήματος στην υποστήριξη της άμυνας της Ευρώπης με εφαρμογές στρατιωτικού
χαρακτήρα.

Η ελληνική πρωτοβουλία, δηλαδή, έρχεται να καλύψει το κενό της υφιστάμενης
Ευρωπαϊκής Διαστημικής Στρατηγικής, όπου ο τομέας της ασφάλειας με τη
στρατιωτική διάσταση του όρου δεν εξετάζεται. Απώτερος στόχος, όπως λένε στο
υπουργείο Άμυνας, να συμβάλει το Διάστημα στην ανάπτυξη μιας μορφής
στρατιωτικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις ΗΠΑ! Αλλά και η
θωράκισή της ιδίως σε τομείς που η Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη, όπως η
επιτήρηση των συνόρων για κινήσεις λαθρομεταναστών κ.λπ.

Μέχρι τώρα, κανένα από τα διαστημικά προγράμματα που αναπτύσσει η Ε.Ε. – το
σύστημα Παγκόσμιας Επιτήρησης για το Περιβάλλον και την Ασφάλεια (GMES) και το
Σύστημα Δορυφορικής Πλοήγησης (Galileo) – δεν έχει αγγίξει, περιέργως, την
αμυντική πτυχή. Το GMES περιορίζεται αυστηρά σε θέματα περιβάλλοντος και
κλίματος και η Κομισιόν σπεύδει να εξηγήσει ότι ο όρος «Ασφάλεια» στον τίτλο
του αφορά την προστασία από περιβαλλοντικούς κινδύνους, πετρελαιοκηλίδες,
πλημμύρες κ.λπ. Αυτή είναι άλλωστε και η αποστολή του νεοεκτοξευθέντος
ευρωπαϊκού οικολογικού δορυφόρου Envisat, που ανήκει στο σύστημα Επιτήρησης
για το Περιβάλλον και την Ασφάλεια. Ο περιορισμός, εξάλλου, του Galileo μόνο
για πολιτικές – εμπορικές εφαρμογές (στις οδικές, αεροπορικές και θαλάσσιες
μεταφορές) δημιουργεί προβληματισμό, παρ’ όλο που «χτίστηκε» με στόχο την
ανεξαρτησία από ξένα στρατιωτικά συστήματα. Ιδιαίτερα μάλιστα τη στιγμή που η
ευρεία χρησιμοποίηση του ανταγωνιστικού αμερικανικού συστήματος GPS σε
στρατιωτικές εφαρμογές (Περσικός, Κόσοβο) έδειξε την πολύ μεγάλη σημασία της
δορυφορικής πλοήγησης για τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων ακριβείας.

Ήδη οι ΗΠΑ αντέδρασαν… προληπτικά. Τον Δεκέμβριο του 2001, το αμερικανικό
υπουργείο Άμυνας εξέφρασε στο ΝΑΤΟ τις ανησυχίες του για θέματα ασφαλείας που
σχετίζονται, τόσο με μελλοντική χρήση του Galileo στις στρατιωτικές εφαρμογές
όσο και για τις επιπτώσεις που μπορεί να υπάρξουν από την ταυτόχρονη χρήση
κοινών συχνοτήτων από τα δύο συστήματα (Galileo και GPS). Ο λόγος είναι
προφανής: η συνέχιση της εξάρτησης των Ευρωπαίων από τις ΗΠΑ και στον τομέα
αυτό. Μπροστά στην ομιχλώδη αυτή κατάσταση στο… ευρωπαϊκό διάστημα και εν
όψει της προσπάθειας για την προώθηση της Κοινής Ευρωπαϊκής Πολιτικής
Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΕΠΑΑ), η ελληνική πρόταση δίνει μια νέα προοπτική,
εκτιμούν στο υπουργείο Άμυνας. Η πρωτοβουλία για… «χακί» επέκταση των
διαστημικών ευρωπαϊκών δυνατοτήτων αρχής γενομένης, από ό,τι φαίνεται, από τον
«πράσινο» Envisat, γεννήθηκε στο Διαστημικό Κέντρο του ΓΕΑ και εγκρίθηκε από
το ΓΕΕΘΑ και τον κ. Παπαντωνίου. Έδειξαν δε, κατ’ αρχήν, ενδιαφέρον χώρες όπως
η Γαλλία, η Βρετανία κ.ά.

Η ελληνική πρωτοβουλία εστιάζεται σε μία «στρατηγική μικρών διαδοχικών
βημάτων» σε διάφορα προγράμματα. Αρχικά αυτά περιλαμβάνουν χρήσεις όπως η
συλλογή πληροφοριών για τη Διαχείριση Κρίσεων, οι τηλεπικοινωνίες για τη
Διοίκηση και τον Έλεγχο, η επιτήρηση, ο εντοπισμός θέσης, η έρευνα – διάσωση,
η μετεωρολογία κ.λπ. – όλα χρήσιμα στρατιωτικά «εργαλεία» εν όψει και της
ανάπτυξης του ευρωστρατού.