Δρόμοι

Ο αραβικός…

… κόσμος, και ιδιαίτερα το ανατολικό του κομμάτι, το Μάσρεκ, διέρχεται μια
κρίση που θυμίζει την περίοδο 1955-60, όταν η εθνικιστική

επανάσταση είχε μεταμορφώσει το πολιτικό, κοινωνικό και πολιτιστικό τοπίο της
περιοχής. Ούτε μία χώρα της περιοχής δεν θα γλιτώσει με τον ένα ή με τον άλλο
τρόπο από τις ανακατατάξεις που διακρίνονται στον ορίζοντα. Τα πιο ευάλωτα
καθεστώτα είναι χωρίς αμφιβολία εκείνα της Δαμασκού και της Βαγδάτης, που
προέρχονται από την ίδια αυταρχική ιδεολογία, το Μπάαθ. Ούτε ο Σαντάμ Χουσεΐν
στο Ιράκ ούτε ο Μπασάρ ελ-Άσαντ στη Συρία έχουν απήχηση έξω από τις
αντίστοιχες κοινότητές τους, τους Σουνίτες για τον πρώτο, τους Αλαουίτες για
τον δεύτερο.

Αντίθετα…

… με την αστάθεια αυτών των δύο καθεστώτων, σημειώνει ο Αλεξάντρ Αντλέρ στο
«Κουριέ Εντερνασιονάλ», φυσά ένας δυνατός άνεμος δημοκρατικής αμφισβήτησης. Η
νέα συμμαχία ανάμεσα στους χριστιανούς, που εκπροσωπούνται από τον μαρωνίτη
πατριάρχη Νασράλα Σφεΐρ, τους Δρούζους του Ουαλίντ Τζουμπλάτ και τους Σουνίτες
του πρωθυπουργού Ραφίκ Χαρίρι, αφήνει μοναδικό σύμμαχο της Συρίας τον πρόεδρο
Λαχούντ, ο οποίος υποστηρίζεται από την αρμενική κοινότητα, μερικούς
ορθόδοξους Χριστιανούς και, κυρίως, τη σιιτική Χεζμπολάχ. Με άλλα λόγια, έχει
συγκροτηθεί στον Λίβανο μια πραγματική πλουραλιστική συμμαχία που υποστηρίζει
την ανεξαρτησία της χώρας και την επιστροφή της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.
Η επιρροή της στη Συρία είναι ήδη καταστροφική για το καθεστώς του Άσαντ.

Άνεμος…

… δημοκρατίας φυσά όμως και σε μια άλλη περιοχή του αραβικού κόσμου, την
Παλαιστίνη. Χάρις σε διάφορα πολιτιστικά δεδομένα, μεταξύ των οποίων και η
εγγύτητα στο Ισραήλ, όπου ένα εκατομμύριο Ισραηλινοί Άραβες ψηφίζουν διάφορα
κόμματα με το σύστημα της αναλογικής, οι Παλαιστίνιοι βρίσκονται στην
πρωτοπορία του πολιτικού πλουραλισμού. Έχουν δύο κομμουνιστικά κόμματα, ένα
παλιό κόμμα της εθνικιστικής αριστεράς με νασερικές ρίζες (το FPLP), ένα
ισλαμικό κόμμα (τη Χαμάς) και ένα μεγάλο, καθαρά παλαιστινιακό, κόμμα του
εθνικιστικού κέντρου, τη Φατάχ. Στο κόμμα αυτό συνυπάρχουν σήμερα δύο τάσεις.
Η μία τάση είναι πραγματιστική, και εκπροσωπείται από τον Αμπού Μάζεν, δεύτερο
στην ιεραρχία της Παλαιστινιακής Αρχής, τον νέο υπουργό Εσωτερικών Αμπντεραζάκ
Γιαχία και τον ισχυρό άνδρα της Γάζας, τον Μοχάμεντ Ντάχλαν. Απέναντι σε αυτή
την τάση, ο Γιάσερ Αραφάτ, σε στρατηγική υποχώρηση, εξακολουθεί να υποστηρίζει
την Τανζίμ του Μαρουάν Μπαργούτι, του ιδρυτή των Ταξιαρχιών του Αλ-Ακσά.

Το ημι-δημοκρατικό…

… «παζλ» συμπληρώνεται από την Ιορδανία του βασιλιά Αμπντάλα, όπου οι
εκλογές είναι αρκετά τίμιες και το Κοινοβούλιο αρκετά ελεύθερο. Γνωρίζουμε ότι
η Αλ-Κάιντα έχει αποπειραθεί δύο φορές να δολοφονήσει τον ηγέτη του Αμμάν.
Διατηρώντας στενές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Τουρκία, έχοντας
υπογράψει στο Γιοχάνεσμπουργκ μια συμφωνία με το Ισραήλ για τα νερά του
Ιορδάνη, και διατηρώντας ισχυρή απήχηση στην Παλαιστινιακή Αρχή, ο βασιλιάς
της Ιορδανίας έχει αποδείξει ότι το προσωπικό του θάρρος δεν υπολείπεται
εκείνου του πατέρα του.