Πιο δύσκολα τώρα ο πόλεμος

Η ανακούφιση, ανάμεικτη με ανησυχία, του αραβικού κόσμου. Η ικανοποίηση της
Ρωσίας και της Κίνας. Η συγκρατημένη αισιοδοξία της Ευρώπης. Ο σκεπτικισμός
της Βρετανίας. Ο καγχασμός των ΗΠΑ. Ο διχασμός του Συμβουλίου Ασφαλείας. Οι
προβλέψεις ενός ειδικού: «Προχθές, η πιθανότητα κήρυξης πολέμου στο Ιράκ ήταν
85%. Σήμερα είναι 60%».

Ιρακινή «στροφή». Το «ναι» του Σαντάμ στους επιθεωρητές του ΟΗΕ διχάζει το Συμβούλιο Ασφαλείας

Η επιστολή που παρέδωσε λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Δευτέρας στον Κόφι Ανάν ο
Ιρακινός υπουργός Εξωτερικών, με την απόφαση του Σαντάμ να δεχθεί την άνευ
όρων επιστροφή των επιθεωρητών του ΟΗΕ, ανέτρεψε τα δεδομένα και όρθωσε
καινούργια εμπόδια στον δρόμο της Ουάσιγκτον προς μία νέα απόφαση του
Συμβουλίου Ασφαλείας έναντι του Ιράκ. Δεν άλλαξε, ωστόσο, την αμερικανική
στάση. Μάλλον την ξεκαθάρισε. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά χθες ο Αμερικανός
υπουργός Οικονομικών, «ο Σαντάμ Χουσεΐν πρέπει, ούτως ή άλλως, να φύγει».

Και νέα επιστολή

Η επιστολή της Βαγδάτης δεν πρόκειται να συζητηθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας
πριν από αύριο. Και αυτό διότι, όπως ανακοίνωσαν διπλωματικές πηγές, η Ρωσία
επιθυμεί να συζητηθεί το θέμα μετά τις προγραμματισμένες για αύριο συνομιλίες
του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών, Ιγκόρ Ιβανόφ, με τον Κόλιν Πάουελ στην
Ουάσιγκτον. Μέχρι τότε, θα έχει φτάσει ενδεχομένως στη Γενική Συνέλευση και η
νέα επιστολή που δεσμεύτηκε να στείλει ο Ιρακινός ηγέτης. Προτού εξετάσουμε,
όμως, την κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί και τις μελλοντικές προοπτικές, ας
επιστρέψουμε στο βράδυ της Δευτέρας και τη στροφή 180 μοιρών της Βαγδάτης.

Πέρα – δώθε

Τι έκανε τον Ιρακινό ηγέτη να δεχθεί ξαφνικά την άνευ όρων επιστροφή των
επιθεωρητών όταν, μόλις το περασμένο Σάββατο, απέκλειε ένα τέτοιο ενδεχόμενο;
Ο γ.γ. του ΟΗΕ δήλωσε πως ρόλο-κλειδί σε αυτό έπαιξε ο Αραβικός Σύνδεσμος.
Ευχαρίστησε μάλιστα προσωπικά τον πρόεδρό του, Αμρ Μούσα, για τις «πεισματικές
προσπάθειες» που έκανε ώστε «να πειστεί το Ιράκ να δεχθεί ξανά τους
επιθεωρητές». Της σχετικής επιστολής, άλλωστε (το προσχέδιο της οποίας πήγε,
σύμφωνα με αξιωματούχους του ΟΗΕ, πολλές φορές «πέρα-δώθε» ανάμεσα στη Βαγδάτη
και το γραφείο του Ανάν) προηγήθηκε μία κρίσιμη συνάντηση μεταξύ του γ.γ. του
ΟΗΕ, του Μούσα και του Σάμπρι. Όπως επισημαίνουν, πάντως, οι αναλυτές, τον
ουσιαστικότερο ρόλο στην απόφαση του Σαντάμ τον έπαιξε η στροφή της Σαουδικής
Αραβίας· η πρόθεση, δηλαδή, που εξέφρασε να υποστηρίξει την ανάληψη δράσης
εναντίον του Ιράκ εφόσον υπάρξει σχετική εξουσιοδότηση του ΟΗΕ.

Καλωσόρισμα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλωσόρισε, με επιφύλαξη βέβαια, την υποχώρηση του Ιράκ.
Η Βρετανία, αντιθέτως, υπογράμμισε πως ο Σαντάμ «δεν παίζει τίμια, αυτό είναι
γνωστό εδώ και χρόνια» και επέμεινε στην αναγκαιότητα μιας νέας
«αποτελεσματικής» απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας με σκοπό τον αφοπλισμό του
Ιράκ και τη γενικότερη συμμόρφωσή του με τις ήδη υπάρχουσες αποφάσεις. «Ο ΟΗΕ
πρέπει να δράσει» επανέλαβε χθες ο Τζορτζ Μπους αγνοώντας επιδεικτικά την
ιρακινή πρόταση, την οποία αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου είχαν απορρίψει
νωρίτερα ως «μία κίνηση τακτικής, η οποία θα αποτύχει». Ο διχασμός, ωστόσο,
είναι ήδη ορατός μεταξύ των πέντε χωρών-μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Από τη μία πλευρά, βρίσκονται οι ΗΠΑ και η Βρετανία. Από την άλλη, η Κίνα και
η Ρωσία, ο υπουργός Εξωτερικών της οποίας, Ιγκόρ Ιβανόφ, δήλωσε πως «δεν
χρειάζεται πλέον νέα απόφαση», αλλά και η Γαλλία, ο υπουργός Εξωτερικών της
οποίας, Ντομινίκ ντε Βιλπέν, δήλωσε πως «πρέπει να φροντίσουμε τώρα να τηρήσει
ο Σαντάμ τον λόγο του». Ο διοικητής των γαλλικών ενόπλων δυνάμεων, μάλιστα,
στρατηγός Ζαν-Πιερ Κελς, προειδοποίησε χθες πως μία προληπτική επίθεση
εναντίον του Ιράκ θα φέρει το χάος στην παγκόσμια πολιτική και
επιχειρηματολόγησε πως οι επιθεωρήσεις (τις οποίες η αρμόδια υπηρεσία του ΟΗΕ
δηλώνει «έτοιμη» να επαναλάβει μόλις επιλυθούν κάποια πρακτικά ζητήματα)
μπορεί να είναι πολύ πιο αποτελεσματικές.

Πιο δύσκολα

Τι μέλλει γενέσθαι λοιπόν; Κατά τη γνώμη του Τόμπι Ντοτζ, ενός έγκυρου
Βρετανού αναλυτή από το Βασιλικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων, «ο πόλεμος
είναι ακόμη το πιθανότερο ενδεχόμενο, αλλά είναι πλέον πολύ πιο δύσκολος». Ο
Ντοτζ, που επισκέφθηκε τη Βαγδάτη την περασμένη εβδομάδα και είχε εκτενείς
συνομιλίες με τον Ιρακινό αντιπρόεδρο Ταρέκ Αζίζ και τον Σάμπρι, υποψιάζεται
πως το Ιράκ θα επιτρέψει την επιστροφή των επιθεωρητών αλλά θα προσπαθήσει,
ενδεχομένως, να αναβιώσει κάποιες ειδικές συμφωνίες αναφορικά με την πρόσβαση
σε «ευαίσθητες» τοποθεσίες, όπως είναι τα προεδρικά παλάτια. Και αποκαλύπτει
πως το Ιράκ προετοιμάζεται για πόλεμο, όπως ακριβώς και οι ΗΠΑ. Οι Ιρακινοί
αξιωματούχοι, μάλιστα, δεν του έκρυψαν την πρόθεσή τους να προσπαθήσουν να
παρασύρουν τα αμερικανικά στρατεύματα μέσα στις πόλεις, ευελπιστώντας σε μία
επανάληψη των γεγονότων της Σομαλίας ή της Βηρυτού και προκειμένου να
αντιπαρέλθουν τη σαφή αμερικανική υπεροχή στους αιθέρες.