«Βενζινάδικα» στον αέρα

«Να μπορούσα στα σύννεφα να ‘χω εγώ βενζινάδικο…».

Ο ονειροπόλος στίχος της Λίνας Νικολακοπούλου που τραγούδησε η Άλκηστις
Πρωτοψάλτη φαίνεται ότι γίνεται γρήγορα πραγματικότητα για την Ελληνική
Πολεμική Αεροπορία.

«Βενζινάδικα» στον αέρα, δηλαδή εξασφάλιση «ιπτάμενων τάνκερ» για ανεφοδιασμό
με καύσιμα εν πτήσει των μαχητικών αεροσκαφών, είναι ο επόμενος μεγάλος στόχος
για την Πολεμική Αεροπορία για τον οποίο υπάρχει ήδη (αρχική) πρόβλεψη στον
προϋπολογισμό. Ακόμη και εντός του έτους, σίγουρα πάντως το 2003, η Ελλάδα θα
μπορεί να πολλαπλασιάσει την ακτίνα δράσης και την αυτονομία των μαχητικών της
με τη μέθοδο αυτή.

Κάτι που η Τουρκία έχει ήδη πετύχει προμηθευόμενη σημαντικό αριθμό «ιπτάμενων
τάνκερ» από τις ΗΠΑ, ενώ άλλες αεροπορίες έχουν αυτή τη δυνατότητα εδώ και
πάρα πολλά χρόνια.

Στα οφέλη, πέραν της αύξησης της ακτίνας δράσης, ιδιαίτερα σημαντική
παράμετρος για την Ελλάδα, λόγω δόγματος Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Ελλάδας –
Κύπρου, περιλαμβάνονται επίσης:

* Η δυνατότητα μεγαλύτερου φορτίου βλημάτων/βομβών.

* Η μείωση του αριθμού προσγειοαπογειώσεων.

*Η αύξηση της διαθεσιμότητας συνολικά των αεροσκαφών για πραγματικές
επιχειρήσεις και

*Η αναβάθμιση της Π.Α. στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και του Ευρωστρατού καθώς
πλέον οι εκστρατευτικές επιχειρήσεις πολλαπλασιάζονται.

Βεβαίως ο εναέριος ανεφοδιασμός δεν είναι μια εύκολη υπόθεση: Η ίδια η τεχνική
που εφαρμόζεται έχει πολλούς κινδύνους και απαιτεί άριστη εκπαίδευση για να
επιτευχθεί το «κούμπωμα» και η παράλληλη πτήση ακριβείας για μερικά λεπτά.
Παράλληλα η «έκθεση» στον αέρα ενός τεράστιου αεροσκάφους αποτελεί
«δελεαστικό» στόχο και αδύνατο κρίκο της αεροπορικής δραστηριότητας. Ήδη τα
πληρώματα ορισμένων μοιρών F-16, Μιράζ κ.ά. τύπων έχουν εκπαιδευτεί εντός του
ελληνικού εναέριου χώρου κυρίως με ενοικίαση ενός «ιπτάμενου τάνκερ» από την
Π.Α. της Ολλανδίας (KDC-10).

Η μέθοδος αυτή, που έμαθαν κυρίως οι χειριστές των F-16, λέγεται «boom»: όταν
το μαχητικό πλησιάζει το τάνκερ αυτό βγάζει από το πίσω-κάτω μέρος του μία
άκαμπτη σωλήνα την οποία κατευθύνει (μέσω κάμερας) ένας χειριστής – μηχανικός
προς την «πλάτη» του F-16. Εκεί με τη βοήθεια μαγνητών κολλάει σε ειδικό
στόμιο και αρχίζει να ρέει η κηροζίνη. Την ίδια μέθοδο χρησιμοποιούν και τα
KC-135 που έχουν οι Τούρκοι.

Μία άλλη μέθοδος λέγεται probe – and – drogue και ο ανεφοδιασμός γίνεται ως
εξής: Το τάνκερ αφήνει προς τα πίσω και κάτω μία σωλήνα με χοάνη (καλάθι) στην
άκρη. Το μαχητικό την προσεγγίζει και συνδέεται μέσω ενός εξαρτήματος που
προβάλλει από το μπροστινό μέρος (κοντά στο κόκπιτ). Τη δυνατότητα αυτή έχουν
τα ελληνικά Μιράζ 2000, τα Α-7Ε και τα F-4 (Φάντομ), ενώ τάνκερ τέτοιας μορφής
είναι ορισμένα μοντέλα της Μπόινγκ (707) και τροποποιημένα μεταγωγικά
«Ηρακλής» (KC-130).

Ανάλογη θεωρείται και μία μέθοδος που εφαρμόζει ήδη η Ελλάδα εδώ και ένα χρόνο
για (μερικό) ανεφοδιασμό: Μαχητικά αεροσκάφη Α-7Ε έχουν ενισχυθεί με πρόσθετες
μεγάλες δεξαμενές και όταν χρειαστεί λειτουργούν ως μίνι-τάνκερ εφοδιάζοντας
με τον τρόπο αυτό («body-body») άλλα μαχητικά: Μιράζ 2000, Α-7 κ.λπ.

Στην αγορά υπάρχουν αεροσκάφη (Μπόινγκ 767 και μοντέλα της Αιρμπάς Α340) που
χρησιμοποιούν και τις δύο μεθόδους – κάτι που θεωρεί απαραίτητο όρο αγοράς η
Ελληνική Αεροπορία.

Σε αναζήτηση και οικονομικότερων λύσεων

Για την πλήρη κάλυψη των αναγκών της η Ελλάδα χρειάζεται 4 τάνκερ, αλλά ο
καθοριστικός παράγοντας είναι το… χρήμα. Οι διατιθέμενες (προς τον παρόν)
πιστώσεις αρκούν για αγορά μικρότερου αριθμού, πλην όμως εξετάζονται και άλλες
λύσεις: Όπως η ενοικίαση (λήζινγκ) ή και η μετατροπή (με αγορά κιτ) αριθμού
υπαρχόντων C-130 Η. Η τελευταία θα είναι προσωρινή λύση – η αρμόδια επιτροπή
αναμένεται να κάνει εισήγηση στο υπουργείο τις επόμενες εβδομάδες.