Νίκος Γκαργκάνας Ο ανταγωνισμός θα ρίξει τον πληθωρισμό

Νίκος Γκαργκάνας: «Σε μια ανταγωνιστική αγορά κανένας κερδοσκόπος δεν μπορεί να κάνει τίποτε»

Απελευθερώστε τις αγορές, συνιστά στην κυβέρνηση ο διοικητής της Τραπέζης της
Ελλάδος κ. Νίκος Γκαργκάνας, προκειμένου να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός και να
πέσει ο πληθωρισμός που ροκανίζει την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων και
αποτελεί αυτήν τη στιγμή ένα από τα βασικότερα προβλήματα της ελληνικής
οικονομίας.

«Σε μια ανταγωνιστική αγορά κανένας κερδοσκόπος δεν μπορεί να κάνει τίποτε»,
επισημαίνει με δήλωση του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο κ. Γκαργκάνας και τονίζει ότι:
«Απαιτείται να γίνουν διαρθρωτικές παρεμβάσεις για να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός
στην ελληνική οικονομία».

Αυτή είναι η απάντηση που δίνει η Τράπεζα της Ελλάδος στο πρόβλημα του
πληθωρισμού το οποίο αποτελεί πλέον μια σοβαρή απειλή για την οικονομία και
τους καταναλωτές, όπως προκύπτει από το κύμα των αλλεπάλληλων ανατιμήσεων σε
βασικά προϊόντα και υπηρεσίες που πλήττει την αγορά από την αρχή του έτους.

Για την ηγεσία της Τραπέζης της Ελλάδος, παρά τα βήματα που έχουν γίνει τα
τελευταία χρόνια στην κατεύθυνση της απελευθέρωσης των αγορών, υπάρχουν ακόμη
τομείς που εξακολουθούν να λειτουργούν σε καθεστώς προστατευτισμού.

Και αυτό, όπως επισημαίνεται, βάζει φραγμό στην εκδήλωση συνθηκών
ανταγωνισμού. Κατά την άποψη των ανθρώπων του κεντρικού πιστωτικού ιδρύματος
της χώρας, μόνο με το άνοιγμα των αγορών μπορεί να εξασφαλισθεί το κατάλληλο
περιβάλλον ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων το οποίο θα οδηγήσει σε πτώση
των τιμών και του πληθωρισμού προς όφελος της ελληνικής οικονομίας και του
εισοδήματος των καταναλωτών.

Παραδείγματα

Στην Τράπεζα της Ελλάδος αναφέρουν παραδείγματα αγορών στις οποίες, επειδή
έχουν πλέον εξασφαλιστεί συνθήκες ανταγωνισμού, οι τιμές ακολουθούν έντονη
πτωτική πορεία. Ένα από τα παραδείγματα είναι η αγορά τηλεπικοινωνιών που
απελευθερώθηκε τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα να εκδηλώνεται μία τάση
πτώσης των τιμών στις τηλεφωνικές συνδιαλέξεις, αρχής γενομένης από την κινητή
τηλεφωνία. Τώρα η τάση αυτή αρχίζει να επικρατεί και στη σταθερή τηλεφωνία
λόγω της εισόδου και νέων παικτών στη συγκεκριμένη αγορά. Ένα άλλο παράδειγμα
είναι η αγορά ηλεκτρικών συσκευών, που λειτουργούν πλέον σε καθεστώς μόνιμων
εκπτώσεων και προσφορών.

Δεν συμβαίνει το ίδιο όμως, όπως υπογραμμίζουν παράγοντες του κεντρικού
πιστωτικού ιδρύματος, και με την αγορά των τροφίμων. «Σε καμία χώρα της
Ευρωπαϊκής Ένωσης η τιμή της ντομάτας ή άλλων οπωροκηπευτικών δεν εκτοξεύεται
στα ύψη λόγω έλλειψης των συγκεκριμένων προϊόντων στην αγορά ύστερα από
φαινόμενα κακοκαιρίας, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα σε μόνιμη πλέον βάση κατά τη
χειμερινή περίοδο», εξηγούν οι ίδιοι παράγοντες. Στις χώρες αυτές, αναφέρουν,
έχει εξασφαλισθεί η άμεση τροφοδοσία της αγοράς και η ικανοποίηση της ζήτησης
με εισαγωγές, κάτι το οποίο δεν συμβαίνει στην Ελλάδα.

Εκτιμάται επίσης ότι σε πτώση των τιμών θα οδηγήσει αφενός η λειτουργία της
απελευθερωμένης αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, αφετέρου η αναμενόμενη άρση του
καμποτάζ στην ελληνική ακτοπλοΐα.

Ο μεγάλος πονοκέφαλος

Το πρόβλημα του πληθωρισμού αποτελεί αυτήν τη στιγμή τον μεγάλο πονοκέφαλο του
οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης αλλά και της Τραπέζης της Ελλάδος και
τέθηκε στο επίκεντρο των διαδοχικών συναντήσεων που έγιναν το προηγούμενο
δεκαήμερο μεταξύ του Πρωθυπουργού κ. Κώστα Σημίτη με τον υπουργό Οικονομίας
και Οικονομικών κ. Νίκο Χριστοδουλάκη και με τον κ. Γκαργκάνα, αλλά και μεταξύ
του υπουργού και του διοικητή. Ο κ. Χριστοδουλάκης χαρακτήρισε «ανησυχητικές
τις εξελίξεις στο μέτωπο του πληθωρισμού» αναφερόμενος στον χορό των
ανατιμήσεων που πλήττει την αγορά. Από την πλευρά του ο κ. Γκαργκάνας
συνέστησε προσοχή για τον πληθωρισμό και κάλεσε την κυβέρνηση να είναι
ιδιαίτερα προσεκτική και να εφαρμόσει συγκρατημένη εισοδηματική πολιτική.

Για την Τράπεζα της Ελλάδος αυτό που είναι ανησυχητικό δεν είναι αυτό καθαυτό
το ύψος του πληθωρισμού, ο οποίος σήμερα κινείται με ρυθμό 3,3%, αλλά η
διαφορά του εγχώριου πληθωρισμού από τον μέσο πληθωρισμό της ευρωζώνης, ο
οποίος τρέχει με 1,8%.

Αυτή η διαφορά αντανακλά τη διαφορά ανταγωνιστικότητας της ελληνικής
οικονομίας σε σχέση με τις χώρες της ευρωζώνης και είναι πολύ ουσιαστική,
καθώς κρίνει το παρόν και το μέλλον των ελληνικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή
αλλά και στην εγχώρια αγορά.

Το ανησυχητικό είναι, όπως αναφέρουν παράγοντες της Κεντρικής Τράπεζας της
χώρας, το γεγονός ότι η απόσταση αυτή αντί να μειώνεται, όπως θα έπρεπε για να
περιορισθεί το χάσμα της ανταγωνιστικότητας, διευρύνεται το τελευταίο διάστημα
μετά την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ, με αποτέλεσμα να μεγαλώνει και το πρόβλημα
για την ελληνική οικονομία. Χαρακτηριστική για τους κινδύνους που διατρέχει η
ελληνική οικονομία στο περιβάλλον του ενιαίου νομίσματος στην περίπτωση που
διατηρηθεί η διαφορά στους ρυθμούς του πληθωρισμού με τις άλλες χώρες της
ευρωζώνης είναι η δήλωση του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος μετά τη
συνάντησή του με τον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών. Ο κ. Γκαργκάνας,
παρότι προέβλεψε ότι ο πληθωρισμός στο τέλος του έτους θα πέσει στο 3%,
προειδοποίησε ότι «και το 3% είναι πολύ. Ο στόχος μας πρέπει να είναι να
πέσουμε κάτω από το 2%».

Πάντως, για την Τράπεζα της Ελλάδος η απελευθέρωση των αγορών θα πρέπει να
συνδυασθεί και με άλλες πολιτικές. Εκτός από τη συνέχιση της πολιτικής
αποκρατικοποιήσεων η ηγεσία της Τράπεζας θεωρεί ότι πρέπει να ενισχυθεί ο
ρόλος της Επιτροπής Ανταγωνισμού, ώστε να πραγματοποιεί ουσιαστικότερους
ελέγχους στην αγορά για την αποτροπή φαινομένων καταστρατήγησης του
ανταγωνισμού με πρακτικές εναρμονισμένων τιμολογιακών πολιτικών από τις
επιχειρήσεις.

Παράλληλα η ηγεσία της Τραπέζης της Ελλάδος θίγει και το θέμα των μισθών, όπως
φάνηκε και στις σχετικές δηλώσεις του κ. Γκαργκάνα αυτήν την εβδομάδα, ο
οποίος κάλεσε την κυβέρνηση να είναι συγκρατημένη στις μισθολογικές αυξήσεις.
Στην Τράπεζα της Ελλάδος θεωρούν ότι την τελευταία διετία οι μισθοί, ιδιαίτερα
στο Δημόσιο, αυξήθηκαν σε επίπεδα υψηλότερα από την παραγωγικότητα, γεγονός
που, όπως υποστηρίζεται, συνέβαλε στην ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων.