ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΚΙΩΝΑΚΗΣ Η τελευταία «λεμονάδα από… λεμόνι»

Ο Γιάννης Γκιωνάκης κατέληξε στα 80 του χρόνια, κλείνοντας μια πλούσια καριέρα μισού αιώνα. Πρωταγωνιστής του θεάτρου και του κινηματογράφου, διακρίθηκε σε ρόλους μπουφόνικους. Τα τελευταία οχτώ χρόνια είχε αποσυρθεί από κάθε καλλιτεχνική δραστηριότητα, έχοντας την προνοητικότητα να μη «γεράσει» στη σκηνή

Ογδοντάχρονος πια ο Γιάννης Γκιωνάκης πρόλαβε και βίωσε την επιτυχία, τον
θαυμασμό, την αγάπη, την οικογένεια, την καλή ζωή, αλλά και τη μοναξιά των
γηρατειών. Πριν από τέσσερα χρόνια ένα εγκεφαλικό επεισόδιο τον είχε καθηλώσει
στο σπίτι του.

Απομονωμένος από φίλους και θαυμαστές ζούσε με τη φροντίδα και τις επισκέψεις
των δύο παιδιών του, της Πωλίνας και της Ρενάτας.

Ωστόσο, τα τελευταία οχτώ χρόνια είχε αποσυρθεί από κάθε καλλιτεχνική
δραστηριότητα. Ο ξεχωριστός ερμηνευτής των ηρώων του Ψαθά – είχε τιμηθεί για
την ερμηνευτική του προσφορά στα θεατρικά του έργα με το «Αναμνηστικό Μετάλλιο
Δημήτρη Ψαθά» – είχε την προνοητικότητα να μη «γεράσει» στη σκηνή,
αποφεύγοντας επανεμφανίσεις και ρετρό παραστάσεις. Πρωταγωνιστής του θεάτρου
και του κινηματογράφου, διακρίθηκε σε ρόλους μπουφόνικους, ενώ η πρώτη μεγάλη
επιτυχία του σημειώνεται με τον ρόλο του χαζούλη μπακαλόπαιδου δίπλα στον Νίκο
Σταυρίδη στην ταινία «Τα κίτρινα γάντια». Η ατάκα του «λεμονάδα από… λεμόνι»
που έλεγε με την πιο αθώα απορία, έχει ανθολογηθεί, για την απλότητα της
εκφοράς του κωμικού.

Το ξεκίνημά του όμως γίνεται από το θέατρο και μάλιστα με ρόλους
κλασικού ρεπερτορίου. Γεννημένος στην Αθήνα, το 1922, σπούδασε στη Σχολή του
Θεάτρου Τέχνης και μετά στο Εθνικό Ωδείο. Είναι μόλις είκοσι ετών όταν
πρωτοεμφανίζεται στο Θέατρο Τέχνης του Κάρολου Κουν και στα έργα «Ο Βυθός» του
Γκόρκυ και «Βυσσινόκηπος» του Τσέχωφ. Αμέσως μετά τον κερδίζει η επιθεώρηση,
για να επιστρέψει και πάλι, εικοσιπεντάρης νεαρός, στο κλασικό θέατρο, όπου
παίζει από Γκαίτε έως Ξενόπουλο.

Για πολλά χρόνια μπαινοβγαίνει από το μουσικό είδος στο κλασικό. «Βίρα τις
άγκυρες» στην επιθεώρηση και «Εύθυμες κυράδες του Ουίνδσορ» του Σαίξπηρ.
Τελικά τον κερδίζει η επιθεώρηση και η σύγχρονη ελληνική κωμωδία. «Η κυρία
περί της οποίας πρόκειται», «Εδώ Αθήναι», «Ό,τι θέλει η γυναίκα», «Όλα με
δόσεις» είναι μερικές από τις επιτυχίες που του επιτρέπουν να συγκροτήσει το
1959 επιθεωρησιακό θίασο με τον Νίκο Ρίζο και τον Τάκη Μηλιάδη.

Η μια επιτυχία διαδέχεται την άλλη, οι συμπρωταγωνιστές αλλάζουν, όπως και οι
επιθεωρήσεις: «Καινούργια Αθήνα», «Πράσινο και κόκκινο», «Μπετόβεν και
μπουζούκι», «Η Αθήνα τη νύχτα», «Οκτώ άνδρες κατηγορούνται», «Αυλή και
πεζοδρόμιο», «Ραντεβού στις κάλπες» κ.ά. Είναι η εποχή που συνεργάζεται ως
συνθιασάρχης με τους Ρένα Βλαχοπούλου, Χρήστο Ευθυμίου, Σπεράντζα Βρανά, Καίτη
Μπελίντα, Χριστίνα Σύλβα, Σμάρω Στεφανίδου, Γιάννη Μιχαλόπουλο, Άννα Φόνσου,
Σαπφώ Νοταρά, Καίτη Παπανίκα, Μάρω Κοντού.

Το 1970 επιστρέφει στο κλασικό ρεπερτόριο. Συνεργάζεται με το
«Προσκήνιο» του Αλέξη Σολομού και πραγματοποιεί δύο σημαντικές ερμηνείες στον
«Αρχοντοχωριάτη» του Μολιέρου και στον ρόλο του Πρισίπκιν και στον «Κοριό» του
Μαγιακόφσκι. Μεσολαβεί μια σειρά από κωμωδίες των Ψαθά, Βασιλειάδη –
Μιχαηλίδη, Σακελλάριου – Γιαννακόπουλου, Γιώργου Ρούσσου, Τσιφόρου –
Βασιλειάδη, Γιαλαμά – Πρετεντέρη κ.ά. για να εμφανισθεί και πάλι με το
«Προσκήνιο» στο «Λουτρό» του Μαγιακόφσκι. Τα τελευταία χρόνια θα επιστρέψει
στο είδος που ξέρει καλά και αρέσει, στην επιθεώρηση και τη φαρσοκωμωδία. Το
1989 έπαιξε με τον Βασίλη Διαμαντόπουλο στο «Βολπόνε» του Μπεν Τζόνσον, σε
σκηνοθεσία Μίνωος Βολανάκη. Οι τελευταίες του εμφανίσεις είναι στο «Ερωτικό
κυνήγι» του Λετράζ (1990), στην επιθεώρηση των Παπαδογιώργου – Κωνσταντέλλου
«Εν Ελλάδι όλα λάδι» (1993), ενώ δοκίμασε και στην τηλεόραση, στις σειρές:
«Ιστορίες της νύχτας», «Ποινικό μητρώο της Αθήνας», «Ιστορίες χωρίς δάκρυα».

Μια ζωή 80 χρόνων και μια καριέρα μισού αιώνα κλείνει οριστικά και αμετάκλητα
με το τελευταίο χειροκρότημα απόψε το απόγευμα, στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.

Περισσότερες από 50 ταινίες

Ο ελληνικός κινηματογράφος δεν αδιαφόρησε για το «γκελ» που είχε ως κωμικός
ηθοποιός και τον χρησιμοποίησε σε περισσότερες από 50 ασπρόμαυρες ταινίες.
«Παπούτσι από τον τόπο σου», «Εκείνες που δεν πρέπει ν’ αγαπούν», «Το κορίτσι
με τα παραμύθια», «Ο πεθερόπληκτος», «Οι τέσσερις άσσοι», «Ο ξεροκέφαλος», «Ο
τρελλός της Πλατείας Αγάμων», «Ο αγαθιάρης και η ατσίδα». Οι μεγάλες όμως
προσωπικές του επιτυχίες ήταν οι κινηματογραφικές διασκευές των έργων του
Ψαθά: «Ο αχόρταγος», «Ένας βλάκας και μισός», «Στραβόξυλο», «Το ανθρωπάκι»,
είναι μερικές από τις ταινίες που έκανε, ενώ παράλληλα έπαιζε τα έργα αυτά και
στο θέατρο αφού ο Γιάννης Γκιωνάκης υπήρξε ένας από τους βασικότερους
ερμηνευτές των έργων του Δημήτρη Ψαθά.