Το πέρασμα Κάρλος από την Αθήνα

Λέγεται συχνά ότι η 11η Σεπτεμβρίου 2001 άλλαξε τα διεθνή δεδομένα,
τοποθετώντας την τρομοκρατία στην κορυφή της ατζέντας. Η Αλ Κάιντα ήταν η
πρώτη οργάνωση που προκάλεσε μαζικά χτυπήματα με χιλιάδες νεκρούς.

Η γνωριμία στελεχών της ομάδας Κάρλος (φωτό) με Έλληνες, μέλη κυρίως του ΕΛΑ, από τις αρχές της δεκαετίας του ’70, πρόσφερε τις απαραίτητες υποδομές να γίνουν «δουλειές»

Δεν είναι η πρώτη φορά που η τρομοκρατία φέρνει τα πάνω-κάτω στις διεθνείς
σχέσεις και που οι άνθρωποι αποφεύγουν να ταξιδεύουν με αεροπλάνο. Ανάλογη
ήταν η ατμόσφαιρα στη δεκαετία του ’80 – και μάλιστα μεσούντος του Ψυχρού
Πολέμου. Ομάδες όπως αυτή του Αμπού Νιντάλ (που, σύμφωνα με πρόσφατα
δημοσιεύματα, βρέθηκε γαζωμένος στη Βαγδάτη) ή του Κάρλος (που είναι μάλλον
ασφαλέστερος κλεισμένος στις γαλλικές φυλακές) είχαν καταιγιστική δράση.

Δολοφονίες και επιθέσεις σε αεροδρόμια, αεροπειρατείες και ομηρείες σε
κρουαζιερόπλοια είναι λίγες μόνον από τις ενέργειες που επιχείρησαν οι ομάδες
αυτές. Ορμητήριο της Αλ Κάιντα τη δεκαετία του ’90 ήταν το άνομο Αφγανιστάν.
Ορμητήρια του Κάρλος και του Νιντάλ τη δεκαετία του ’80 ήταν η Βηρυτός, μια
πόλη-φάντασμα, σπαραγμένη από έναν εμφύλιο συμμοριών. Κάρλος και Νιντάλ δεν
περιορίστηκαν στη Μέση Ανατολή. Αμφότεροι δραστηριοποιήθηκαν στην Ευρώπη και
πέρασαν το «σιδηρούν παραπέτασμα», παίρνοντας βοήθεια από τις χώρες του
ανατολικού μπλοκ.

Η Ανατολική Γερμανία, «πιόνι» της ΕΣΣΔ, έπαιξε στη φάση εκείνη το παιχνίδι της
τρομοκρατίας. Δεν ήταν ο μόνος κρατικός σπόνσορας τρομοκρατών. Όπλα και
εκρηκτικά μεταφέρονταν σε διπλωματικούς σάκους της Συρίας ή της Λιβύης, ενώ οι
πρεσβείες τους αναλάμβαναν να διευκολύνουν την επικοινωνία των τρομοκρατών
μέσω κρυπτογραφημένων σημάτων.

Εκτελούν «συμβόλαια»

Η προνομιακή σχέση της κυβέρνησης Παπανδρέου με τους Παλαιστινίους τού Αραφάτ
θα προφυλάξει την Ελλάδα από τα χειρότερα. Ωστόσο, το PLO δεν ελέγχει τους
πάντες και τα πάντα. Παραδείγματος χάριν, η οργάνωση του Αμπού Νιντάλ έχει
διασπαστεί από το PLO και σκοτώνει αβέρτα εκπροσώπους του στην Ευρώπη. Ο
Νιντάλ θα χτυπήσει το 1988 το «Σίτι οφ Πόρος». Ανεξέλεγκτος είναι και ο
Κάρλος. Όπως και ο Νιντάλ, το «Τσακάλι» γρήγορα θα μετατραπεί από τον ιδεολόγο
που έπιασε ομήρους τους υπουργούς τού ΟΠΕΚ στη Βιέννη σε «πληρωμένο πιστόλι»
που κάνει δουλειές. Η τρομοκρατία γίνεται ένα είδος παρακράτους που εκτελεί
«συμβόλαια» για λογαριασμό της Συρίας, της Λιβύης ή του Ιράκ.

Στη φάση αυτή ο Κάρλος θα περάσει και από την Ελλάδα. Γιατί επιλέγεται η χώρα
μας; Πηγές με γνώση των ερευνών δίνουν δύο ειδών απαντήσεις. «Πρώτον, υπάρχει
η γνωριμία στελεχών της ομάδας Κάρλος με Έλληνες, μέλη κυρίως του ΕΛΑ, από τις
αρχές της δεκαετίας του ’70. Τούτο προσφέρει τις απαραίτητες υποδομές για να
γίνουν δουλειές. Δεύτερον, η Ελλάδα είναι μία χώρα με χαλαρή αστυνόμευση. Αν
είναι να επιχειρήσεις να χτυπήσεις τον Σαουδάραβα πρέσβη, είναι πολύ
προτιμότερο να το επιχειρήσεις στο Ψυχικό, παρά στο Μέιφερ του Λονδίνου».

Ποιοι εμπλέκονται

Οι έρευνες των αρχών έχουν ξετυλίξει ένα ελληνικό και ξένο «καστ» προσώπων,
Ελλήνων και ξένων, που είναι κυρίως γνωστά με τα ψευδώνυμά τους. Κάποια έχουν
ταυτοποιηθεί χάρις των αρχείων της Στάζι, με την οποία είχε επαφή ο Κάρλος,
κάποια όχι. Από ελληνικής πλευράς, εμπλέκονται με ψευδώνυμα οι Φιλίπ, Άντριου,
Τζιάνι και Νίκολας. Αντιθέτως, επισημαίνεται ότι μια σειρά από ελληνικά
ονόματα που βρέθηκαν στα αρχεία της Στάζι «φαίνεται να αντιστοιχούν σε πλαστά
διαβατήρια ή ψευδώνυμα αλλοδαπών – πιθανότατα στελεχών της οργάνωσης του
Κάρλος – ή άτομα των οποίων το όνομα ενεπλάκη λόγω του επαγγέλματός τους,
χωρίς να σχετίζονται κατ’ ανάγκην με οποιαδήποτε τρομοκρατική δραστηριότητα».

Μεταξύ των ξένων περιλαμβάνονται ο Ίλιτς Ραμίρεζ Σάντσεζ (ψευδώνυμα Κάρλος ή
Μισέλ), Γιοχάνες Βάινριχ (Στιβ ή Πίτερ), Μαγκνταλένα Κοπ (Λίλι), δύο Άραβες,
«ο ένας εκ των οποίων πάτησε το κουμπί τηλεχειρισμού στην απόπειρα κατά του
Σαουδάραβα πρέσβη», ο νεκρός πλέον Νίκα Σεργκίου, Ρουμάνος συνταγματάρχης των
μυστικών υπηρεσιών (Αντρέ), οι Ολιβιέ και Μπέρτα ντε Μαρσέλους (Τζίμι και
Τερέζι) και δύο πρόσωπα των οποίων είναι γνωστά μόνο τα ψευδώνυμα, ο Ιμάντ ή
Μπρούνο Ριβέρα και η Ελίζαμπεθ.

«Φασόν-δουλειές»

Όλος αυτός ο «πολύχρωμος θίασος» πηγαινο-έρχεται στην Αθήνα και προετοιμάζει ή
σχεδιάζει χτυπήματα που χαρακτηρίζονται από πηγές με γνώση των ερευνών ως
«φασόν-δουλειές». Κάποια είναι «πολιτικότερα» – πάντα σε σχέση με τη Μέση
Ανατολή. Κάποια πάνε προς το κοινό έγκλημα, όπως ένα σχέδιο για απόπειρα
απαγωγής του παιδιού ενός Άραβα επιχειρηματία, με λύτρα πολλά εκατ. δολάρια,
που τελικώς δεν θα επιχειρηθεί. Οι αρχές εκτιμούν ότι οι Έλληνες που
συνεργάζονται με την ομάδα Κάρλος εμφανίζονται αρνητικοί σε ενέργειες ποινικού
δικαίου. Πράγματι, ο ΕΛΑ (που μέσω του ΟΕΛΑ θα υιοθετήσει αργότερα τα λεγόμενα
«καρλικά» χτυπήματα) δεν επιχείρησε ποτέ ενέργειες στο στυλ των
«απαλλοτριώσεων» της 17Ν, η οποία έκανε και ληστείες. Στα θεωρούμενα ως
πολιτικά χτυπήματα όμως (Σαουδάραβας πρέσβης, pub «Oscar») οι Έλληνες
υποστηρίζουν τους ξένους σε θέματα παρακολούθησης ή προετοιμασίας χτυπημάτων
(ενοικιάσεις αυτοκινήτων και λοιπά). Λειτουργούν επίσης ως τοπικοί σύνδεσμοι.

Η απόπειρα στο Ψυχικό είναι του 1983, ενώ η βόμβα στην παμπ στη Γλυφάδα το
1988 – χρονιά που χτυπάει ο Νιντάλ το «Σίτι οφ Πόρος». Τούτο υποδεικνύει τη
χρονική έκταση της συνεργασίας. Άλλωστε, το 1989 και η κατάρρευση της
Ανατολικής Γερμανίας απέχει έναν μόλις χρόνο. Οι Αμερικανοί παρακολουθούν από
κοντά το κλιμάκιο του Κάρλος στην Αθήνα και, σύμφωνα με πηγές που διαθέτουν
γνώση των ερευνών, διαθέτουν βίντεο συναντήσεων και άλλα στοιχεία. Πάντως,
είναι τα αρχεία της Στάζι που θα «τινάξουν στον αέρα» και μάλιστα «από μέσα»
την όλη ιστορία και θα συνδέσουν έρευνες με πρόσωπα. «Κάπου εκεί», λέγεται,
«τελείωσε το πάρτι». Ο ΕΛΑ θα περιοριστεί στο εσωτερικό για λίγα ακόμη χρόνια
– μέχρι το φινάλε του 1995.

Τους «έκαψαν» τα εκπαιδευτικά ταξίδια

Η δεκαετία του ’80 είναι η κοσμοπολίτικη εποχή της ελληνικής τρομοκρατίας.
Πηγές με γνώση των ερευνών μιλούν για «ταξίδια ηγετικών μελών του ΕΛΑ στο
Βελιγράδι, αλλά και στη Μέση Ανατολή για συναντήσεις με την ομάδα Κάρλος, αλλά
και για εκπαίδευση». Κατά μία εκδοχή, οι Έλληνες περνούν και από την Κοιλάδα
Μπεκάα, στο Λίβανο, όπου είναι τα στρατόπεδα εκπαίδευσης. Τα ταξίδια αυτά, που
ασφαλώς θα δώσουν στους Έλληνες αγωνιστές την αίσθηση ότι μετέχουν στη διεθνή
περιπέτεια της εποχής, φαίνεται ότι τους εξέθεσαν ακόμη περισσότερο. Οι
Αμερικανοί, σε συνεργασία με τους Ισραηλινούς, είχαν σε εξέλιξη μεγάλες
επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, «σφηκοφωλιά τρομοκρατών» τη δεκαετία του ’80,
και χρησιμοποιούσαν μέσα – δορυφόρους και ηλεκτρονικές υποκλοπές υψηλής
τεχνολογίας – που δεν είχαν αναπτύξει στην Ελλάδα, χώρα με συγκριτικά πολύ πιο
«αραιή» τρομοκρατία. Έτσι, τα ταξίδια εξέθεσαν πολύ περισσότερο τους Έλληνες
«παίκτες».

Εν κατακλείδι, η διεθνής φάση του ελληνικού ένοπλου κινήματος είχε μεγάλο
κόστος για τα μέλη του που «κάηκαν» και τελικώς απεσύρθησαν. Ωστόσο, «από το
σημείο αυτό μέχρι τον εντοπισμό αποδεικτικών στοιχείων που να μπορούν να
σταθούν στο δικαστήριο, η διαδρομή απεδείχθη μεγάλη», λένε πηγές με γνώση των
ερευνών.