Γενετικά μεταλλαγμένα… αγριόχορτα τρομάζουν τους επιστήμονες

Προκειμένου να αντιμετωπίσει τον λιμό και να θρέψει τους 300.000 ανθρώπους που
απειλούνται από αυτόν η κυβέρνηση της Μοζαμβίκης δέχθηκε τελικά τους 4.500
τόνους γενετικώς τροποποιημένου καλαμποκιού που της προσέφεραν οι ΗΠΑ. Νέες
αποκαλύψεις, ωστόσο, έρχονται να εντείνουν την ανησυχία που γεννούν σε πολλούς
επιστήμονες τα γενετικώς τροποποιημένα προϊόντα.

Δύο διαφορετικές μελέτες, που πραγματοποιήθηκαν στις ΗΠΑ και στη Γαλλία, σε
ηλίανθους και ζαχαρότευτλα, αντίστοιχα, έδειξαν ότι τα αγριόχορτα γίνονται πιο
ισχυρά και ανθεκτικά όταν «διασταυρώνονται» με γενετικώς τροποποιημένες
καλλιέργειες. Και δεν είναι απίθανο να δημιουργηθούν έτσι «υπεραγριόχορτα», τα
οποία θα εισβάλλουν σε εκτάσεις με «παραδοσιακές» καλλιέργειες χωρίς να μπορεί
να ελεγχθούν.

Μία ομάδα επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο του Οχάιο μελέτησε τους άγριους
ηλίανθους (που θεωρούνται, στις ΗΠΑ, ποικιλία «αγριόχορτου») και διαπίστωσε
πως όταν υπάρχει ανταλλαγή γονιδίων με γενετικά τροποποιημένους ηλίανθους, οι
άγριοι ηλίανθοι γίνονται πιο ανθεκτικοί και παράγουν 50% περισσότερους
σπόρους. Η επικεφαλής της μελέτης, Άλισον Σνόου, ομολόγησε στην επιθεώρηση
«New Scientist» ότι «σοκαρίστηκε» από τα αποτελέσματα.

Η δεύτερη μελέτη, από το Πανεπιστήμιο της Λίλλης, είχε ως αντικείμενο τα
ζαχαρότευτλα. Διαπιστώθηκε, και πάλι, ότι οι άγριες και οι γενετικώς
τροποποιημένες ποικιλίες ανταλλάσσουν γονίδια – μερικές φορές προς όφελος των
άγριων ποικιλιών και εις βάρος των γενετικώς τροποποιημένων, που παράγουν
μικρότερες σοδειές. Όπως δήλωσαν οι Γάλλοι επιστήμονες στην επιθεώρηση
«Journal of Applied Ecology» είχαν υποτιμήσει την πιθανότητα ανταλλαγής
γονιδίων μεταξύ των γενετικώς τροποποιημένων ζαχαρότευτλων και των άγριων
ζαχαρότευτλων που μεγαλώνουν ανάμεσά τους.

Και οι δύο μελέτες ενισχύουν τους φόβους των οικολόγων ότι οι παραδοσιακές
καλλιέργειες μπορεί να «μολυνθούν» από γενετικώς τροποποιημένες ποικιλίες –
και να δημιουργηθούν αγριόχορτα που θα είναι αδύνατο να ελεγχθούν.

Η Μοζαμβίκη, πάντως, δεν θα αντιμετωπίσει (προς το παρόν τουλάχιστον) τέτοιο
πρόβλημα. Η κυβέρνηση δέχθηκε το γενετικώς τροποποιημένο καλαμπόκι των ΗΠΑ με
την προϋπόθεση ότι θα αλεστεί αμέσως, ώστε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο
καλλιέργειάς του από τους ντόπιους αγρότες – κάτι που θα είχε απρόβλεπτες
συνέπειες για τη γεωργία της χώρας.