Δυσάρεστη… έκπληξη για τη Ν.Δ.

Στη Ν.Δ. δεν θα ξεχάσουν το καλοκαίρι του 2002. Η Ρηγίλλης ξεκίνησε με
αίσθημα υπεροχής και βρέθηκε να παρακολουθεί ως θεατής την εξάρθρωση της 17Ν
και τις εξελίξεις στο μέτωπο της τρομοκρατίας.

Κώστας Καραμανλής. Είχε εκτιμήσει σωστά από τον Φεβρουάριο ότι μόνο μία εξέλιξη στην τρομοκρατία μπορούσε να αλλάξει το πολιτικό σκηνικό, δεν τη θεωρούσε όμως πιθανή

Το πρώτο εξάμηνο του 2002 δεν ήταν ευχάριστο για το ΠΑΣΟΚ. Η κυβέρνηση Σημίτη
υστερούσε σταθερά στις δημοσκοπήσεις, ενώ ακόμη και οι πιο ψύχραιμοι της
Χαριλάου Τρικούπη έκαναν λόγο για «κατάρρευση» στις δημοτικές και νομαρχιακές
εκλογές του φθινοπώρου. Την ίδια ώρα στην Ρηγίλλης είχαν αρχίσει τη γνωστή
μοιρασιά των υπουργείων.

Υπήρχε κάτι που θα μπορούσε να αναστρέψει το κλίμα; Στη Ν.Δ. δεν πίστευαν ότι
ο Σημίτης είχε κάποιον «άσο στο μανίκι». Μόνο ο Κώστας Καραμανλής είχε
εκφράσει στο τέλος Φεβρουαρίου σε συνομιλητή του την εκτίμηση ότι «μια μείζων
εξέλιξη στην τρομοκρατία» θα μπορούσε ίσως να ανατρέψει το πολιτικό σκηνικό.
Ακόμη κι αυτός όμως δεν φαινόταν να πιστεύει πως κάτι τέτοιο ήταν πιθανό.

Ο «Ιούλιος της τρομοκρατίας» βρήκε παντελώς ανέτοιμη τη Ν.Δ. Η αλήθεια είναι
πως ουδείς περίμενε από την έκρηξη της βόμβας στα χέρια του Σάββα Ξηρού στον
Πειραιά ότι η κυβέρνηση θα έφτανε τόσο γρήγορα στη σύλληψη «μιας ντουζίνας και
βάλε» προσώπων που κατηγορούνται για συμμετοχή στη 17Ν. «Το μόνο που είχαμε
στις αρχές Ιουλίου», επισημαίνει κορυφαίο στέλεχος της κυβέρνησης, «ήταν ένας
σοβαρά τραυματισμένος τρομοκράτης και ένα 38άρι πιστόλι».

Η ενημέρωση. Ενημερώνοντας τότε τον Πρωθυπουργό, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης
επισήμανε ότι πρόκειται για σημαντικό γεγονός, το οποίο ερχόταν σε μια στιγμή
που οι έρευνες είχαν προχωρήσει αθόρυβα αλλά αρκετά. Ο Κώστας Σημίτης ήταν εν
γνώσει της προόδου των ερευνών για την τρομοκρατία, κάτι που ήταν το «καλύτερα
κρατημένο μυστικό της κυβέρνησης» σε εκείνη τη φάση. Ο Πρωθυπουργός συμφώνησε
όμως με τον υπουργό Δημόσιας Τάξης ότι πρέπει να κρατηθούν χαμηλά οι τόνοι και
να μην καλλιεργηθούν υπέρμετρες προσδοκίες, «μέχρι να δούμε ώς πού μπορούμε να
φθάσουμε». Σε αυτή τη γραμμή κινήθηκε ο Χρυσοχοΐδης μιλώντας με τον Καραμανλή
και τους άλλους πολιτικούς αρχηγούς.

Στελέχη της συντηρητικής παράταξης παραδέχονται ότι στη Ρηγίλλης «δεν
λειτούργησαν πολιτικά ανακλαστικά» τον Ιούλιο. Η Ν.Δ. βιάστηκε να υποβαθμίσει
το συμβάν, μιλώντας για «τυχαίο» γεγονός, ενώ ο ίδιος ο επίτιμος πρόεδρος
Κωνσταντίνος Μητσοτάκης επανέλαβε τους γνωστούς υπαινιγμούς περί σύνδεσης του
ΠΑΣΟΚ με την τρομοκρατία. «Είχαν πείσει», λέγεται, «τους εαυτούς τους ότι το
ΠΑΣΟΚ δεν θα ακουμπούσε ποτέ την 17Ν».

Ακόμη χειρότερα: Η Ρηγίλλης βιάστηκε να «πατρονάρει» την κυβέρνηση Σημίτη και
να συστήσει να φθάσει η έρευνα ώς το τελευταίο μέλος της 17Ν. «Υπολόγιζαν ότι
βάζοντας ψηλά τον πήχυ», επισημαίνει στέλεχος της κυβέρνησης, «θα μας έφερναν
σε πολιτικά δύσκολη θέση. Πίστευαν ότι δεν θα πάμε και πολύ μακριά και θα
μπορούν να μας κριτικάρουν εκ του ασφαλούς». Πολύ γρήγορα κατέστη σαφές ότι η
αντιπολιτευτική αυτή γραμμή – που είχε ακολουθήσει η Ν.Δ. και στον ευρωστρατό
– ήταν κακή επιλογή στο θέμα της τρομοκρατίας. Δυόμισι εβδομάδες μετά τον
Ξηρό, η Αστυνομία προχωρούσε στη μυθιστορηματική σύλληψη του «άφαντου επί
τριάντα χρόνια» Γιωτόπουλου στους Λειψούς. Όλη η Ελλάδα παρακολουθούσε το
«ριάλιτι» της τρομοκρατίας και στα νησιά οι παραθεριστές ζητούσαν τηλεοράσεις
στα δωμάτια.

Ντόρα Μπακογιάννη. Διατηρεί άριστες σχέσεις με την αμερικανική πλευρά και στις αρχές του καλοκαιριού γνώριζε ότι οι έρευνες για την τρομοκρατία είχαν προχωρήσει σημαντικά

Μπορούσε αυτό να προβλεφθεί; Όχι. «Μετά Χριστόν», λένε, «πας προφήτης…».
Ωστόσο στελέχη του συντηρητικού χώρου αναγνωρίζουν ότι η επιτελική ομάδα της
Ρηγίλλης «κατελήφθη εντελώς απληροφόρητη και απεδείχθη αβαθής στην ανάλυση».
Ήδη από τις αρχές Ιανουαρίου, ο Κώστας Σημίτης είχε δηλώσει για την
τρομοκρατία ότι «όποιος εργάζεται με σύστημα έχει αποτελέσματα». Υπήρχε επίσης
μια παράξενη σιωπή της αμερικανικής πρεσβείας στο θέμα της 17Ν. Ο Τόμας Μίλερ
δεν ήταν γνωστός ούτε ως θαυμαστής του ΠΑΣΟΚ, πόσο μάλλον ως θαυμαστής της
αποτελεσματικότητας των ελληνικών προσπαθειών για την πάταξη της τρομοκρατίας.
Παρ’ όλα αυτά, δεν έλεγε λέξη για το θέμα, γεγονός που δεν είχε περάσει
απαρατήρητο στους αθηναϊκούς πολιτικούς κύκλους. Συνεργάζονταν τόσο στενά οι
Αμερικανοί με την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ στο θέμα της 17Ν; Στη Ρηγίλλης δεν
ήθελαν να το πιστέψουν.

«Άπιστοι Θωμάδες». Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι τίποτε ουσιώδες
για την πρόοδο των ερευνών δεν διέρρευσε από τους Αμερικανούς προς τη
Ρηγίλλης. Ακόμη και οι «άπιστοι Θωμάδες» της κυβέρνησης το διαπίστωσαν κάποια
στιγμή, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι «ο Μίλερ απεδείχθη κύριος». Η αλήθεια
είναι ότι, στο τέλος του 2001, οι Αμερικανοί είχαν κάποιες ιδέες για το πώς θα
μπορούσε να «ξεκινήσει» το θέμα της τρομοκρατίας. «Το σχέδιο», λένε πηγές με
γνώση του θέματος, «ήταν να καταθέσουν αυθορμήτως μηνύσεις κατά των “συνήθων
υπόπτων” των Εξαρχείων κάποιοι βουλευτές Αθηνών της Ν.Δ.». Η ιδέα απερρίφθη ως
απαράδεκτη από την κυβέρνηση. Αρχές της άνοιξης του 2002, σήμανε κυβερνητικός
συναγερμός καθώς υπήρχε ο φόβος ότι κάπως είχε διαρρεύσει το θέμα στους ίδιους
βουλευτές που θα εμφανίζονταν με τα δικόγραφα υπό μάλης στην Εισαγγελία.
Αδίκως όμως τους περίμεναν.

Στην πραγματικότητα, είναι αμφίβολο αν η παραδοσιακή «ειδική σχέση» της
ελληνικής Δεξιάς με την αμερικανική πρεσβεία υφίσταται πλέον. Η περίπτωση της
τρομοκρατίας αποκρυσταλλώνει αυτή τη σημαντική μεταβολή. Όχι μόνον δεν είπαν
τίποτε οι Αμερικανοί στη Ρηγίλλης, αλλά ο Τόμας Μίλερ εργάστηκε σκληρά για να
πάει καλά η επίσκεψη Σημίτη στον Λευκό Οίκο τον περασμένο Ιανουάριο. Απόλυτη
σιγή έχει τηρήσει μέχρι στιγμής η πρεσβεία και μετά τις συλλήψεις, αν
εξαιρέσει κανείς μια επισήμανση των «New York Times» σε ανταπόκριση από την
Αθήνα για «τεχνική και συμβουλευτική υποστήριξη» των Αμερικανών προς την
ελληνική πλευρά. Δημοσίως τα συγχαρητήρια περισσεύουν μαζί, φυσικά, με κάποιες
παραινέσεις να προχωρήσει η έρευνα ώς το τέλος. Είναι, άλλωστε, γνωστό το
ενδιαφέρον των Αμερικανών για τον ΕΛΑ, που είχε και διεθνές πρόσωπο ως
οργάνωση.

Η «διαφορά φάσης» Αμερικανών και Ν.Δ. είναι, πάντως, εμφανής. Ο πρόεδρος Μπους
στέλνει, διά της υπηρεσιακής οδού, συγχαρητήρια επιστολή στον Σημίτη, την ώρα
που κάποιοι νεοδημοκράτες κάνουν λόγο για «σικέ» συλλήψεις. Σημειωτέον ότι στη
γραμμή Μπους ήταν και οι καλές κουβέντες από Μπλερ, Σιράκ και Σρέντερ που
προηγήθηκαν. Με αυτά τα δεδομένα, το ερώτημα είναι: πού το πάει η Ν.Δ.; Η
εκτίμηση είναι ότι στη Ρηγίλλης περιμένουν ένα στραβοπάτημα της κυβέρνησης.
Στο μεταξύ, τον πολιτικό τόνο δίνουν οι «σκληροί» και οι ακραίοι των
τηλεοπτικών παραθύρων, ο οποίοι πλειοδοτούν σε σενάρια για τον Κουφοντίνα και
τις διασυνδέσεις του με την ΕΥΠ, το ΠΑΣΟΚ και, σε πιο χυμώδη εκδοχή, τους
Αμερικανούς, που «τον έχουν στα υπόγεια της πρεσβείας».

Πονοκέφαλος για τη Ρηγίλλης οι έρευνες στις ακροδεξιές γνωριμίες του Γιωτόπουλου

Η νέα πολιτική περίοδος ξεκινά ουσιαστικά από τη Δευτέρα, με την επιστροφή της
κυβέρνησης και την προετοιμασία για τη ΔΕΘ. Ωστόσο, πηγές με γνώση των ερευνών
επισημαίνουν ότι «το φθινόπωρο υποκρύπτει πολιτικούς κινδύνους για τη Ν.Δ.».
Τι εννοούν; Πρώτον, τον ΕΛΑ. «Η πλειοδοσία σε υπαινιγμούς ότι πίσω από τον ΕΛΑ
κρύβονται πολιτικά πρόσωπα ή οικονομικοί παράγοντες του δημόσιου βίου, θα
εκθέσει αυτούς που διακινούν τέτοια σενάρια».

Ο «φάκελος Τσεβά». Δεύτερον, επώνυμα σημειώματα, αναφορές και άλλα
περιεχόμενα του περίφημου «φακέλου Τσεβά» για την τρομοκρατία, λέγεται ότι θα
εκθέσουν ανεπανόρθωτα τη Ν.Δ. και τις μεθόδους που υιοθετήθηκαν για να
ενοχοποιηθούν πρόσωπα το 1990-93. Για τούτο λέγεται ότι έχει ενημερωθεί
αρμοδίως και ο πρόεδρος της Ν.Δ. Τρίτον, η έρευνα για τις κοινωνικές επαφές
του Γιωτόπουλου «φωτογραφίζει» σχέσεις με πρόσωπα του ακροδεξιού χώρου, ενώ οι
αρχές είναι εις γνώσιν εκβιασμών εις βάρος οικογενειών επιχειρηματιών που
έχουν θρηνήσει θύματα από τη 17Ν. Περαιτέρω διερεύνηση του θέματος ενδέχεται
να δώσει ακραία δεξιά διάσταση και «άρωμα παρακράτους» στην υπόθεση της 17Ν,
«εξ αφορμής της οποίας ορισμένοι προσπαθούσαν επί 25 χρόνια να ενοχοποιήσουν
την ελληνική Αριστερά». Είναι γνωστό ότι η ελληνική ακροδεξιά δεν έχει
αυτόνομη πολιτική έκφραση, αλλά «στεγάζεται υπό τη σκέπη της Ρηγίλλης».

Αλέξανδρος Γιωτόπουλος. Οι σχέσεις του με πρόσωπα της άκρας Δεξιάς στο μικροσκόπιο των ερευνών των διωκτικών αρχών

Το ενδιαφέρον είναι πως στην κυβέρνηση επιμένουν ότι δεν τους ενδιαφέρει
καθόλου ο πολιτικός χειρισμός του θέματος, πως «θα αφήσουμε να μιλήσουν τα
γεγονότα» και ότι «τα στοιχεία περί εκβιασμών θα σταλούν στις εισαγγελικές
αρχές». Σύμφωνα με την εκδοχή αυτή, «το θέμα της τρομοκρατίας δεν έκλεισε,
μόλις ανοίγει». Πάντως, η τρομοκρατία δεν είναι θέμα μόνο κορυφής πολιτικού
συστήματος, αλλά και βάσης. Στελέχη της συντηρητικής παράταξης αναγνωρίζουν
ότι η εξάρθρωση της τρομοκρατίας δίνει τη δυνατότητα στο ΠΑΣΟΚ να διεκδικήσει
με αξιώσεις την ατζέντα «νόμου και τάξης», η οποία ενδιαφέρει ιδιαιτέρως την
κοινωνία σε αυτή τη φάση. Δεδομένου δε ότι τα θέματα ασφάλειας είναι
παραδοσιακά «δεξιόστροφα», η διείσδυση του κεντροαριστερού ΠΑΣΟΚ σε αυτόν τον
χώρο ανατρέπει τις πολιτικές ισορροπίες.

Εξαίρεση εντός της Ν.Δ. για το θέμα της τρομοκρατίας αποτελεί η Ντόρα
Μπακογιάννη. Η κυβέρνηση είχε ενδείξεις από την άνοιξη ότι η υποψήφια δήμαρχος
Αθηναίων ήταν ενήμερη πως υπήρχε πρόοδος στην έρευνα για την τρομοκρατία. Όπως
είναι γνωστό, η Ντ. Μπακογιάννη δεν εμπλέκεται με το θέμα μόνο πολιτικά, αλλά
και προσωπικά, ενώ σε άριστο επίπεδο είναι και οι σχέσεις της με την
αμερικανική πλευρά. Τακτική ενημέρωση – προσωπική και πολιτική – έχει η Ντόρα
Μπακογιάννη και από τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στο υπουργείο Δημόσιας Τάξης.