17 χρόνια στο κυνήγι του «Λουκά»

Αμερικανικό «κλιμάκιο» αναζητούσε επί χρόνια τον Δημήτρη Κουφοντίνα.
Σύμφωνα με πηγές που διαθέτουν διαχρονική γνώση των ερευνών για την
τρομοκρατία στην Ελλάδα, «οι Αμερικανοί είχαν ασχοληθεί με τον Κουφοντίνα μετά
το γνωστό περιστατικό του 1985» και είχαν καταβάλει αρκετές προσπάθειες για
την ανεύρεσή του, χωρίς όμως αποτέλεσμα.

Ο Κουφοντίνας θεωρείται «συνειδητοποιημένος και ικανός αντάρτης πόλεων», αλλά δεν μπορεί να λειτουργήσει εύκολα μόνος του

Ο Κουφοντίνας δεν ήταν το μόνο πρόσωπο με το οποίο είχαν ασχοληθεί οι
Αμερικανοί. Ούτε υπήρχε στην περίπτωσή του κάποια ιδιαίτερη υπόνοια που να
οδηγεί στο συμπέρασμα ότι είχε σχέση με την 17Ν. Απλώς οι Αμερικανοί
ακολουθούσαν κάθε στοιχείο και διερευνούσαν κάθε πρόσωπο που πίστευαν ότι θα
μπορούσε να τους επιτρέψει να προχωρήσουν στον «λαβύρινθο της ελληνικής
τρομοκρατίας».

Από το 1985. Αφορμή για την αναζήτηση του Κουφοντίνα ήταν το γνωστό
πλέον περιστατικό του 1985. Τότε οι περίοικοι είχαν συγκρατήσει τον αριθμό
ενός αυτοκινήτου που έφυγε από την περιοχή της Πανόρμου ύστερα από μια έκρηξη.
Το όχημα εντοπίσθηκε να ανήκει στον πατέρα του Κουφοντίνα, αλλά οι έρευνες δεν
απέδωσαν κάτι περισσότερο. Τότε – όπως και τώρα – ο Κουφοντίνας ήταν
«εξαφανισμένος». Οι αρχές δεν μπόρεσαν να εντοπίσουν τον μελισσοκόμο, που είχε
τόσες συμπάθειες. Όπως και στην περίπτωση του Γιωτόπουλου, ο Κουφοντίνας
συναντήθηκε τυχαία με πρόσωπα που τον γνώριζαν παλιότερα. Αναφέρεται σχετικά
τυχαία συνάντηση με κορυφαίο στέλεχος της νεολαίας ΠΑΣΟΚ – σήμερα υπουργό –
κάπου στο Κολωνάκι. Είπαν δυο κουβέντες και ο Κουφοντίνας χάθηκε για άλλη μια
φορά στο ανώνυμο αθηναϊκό πλήθος.

Στα Εξάρχεια. Η λεπτομέρεια αυτή από το παρελθόν των ερευνών για την
τρομοκρατία στην Ελλάδα επιβεβαιώνει τον εντατικό χαρακτήρα των αμερικανικών
ερευνών, αλλά και την αναποτελεσματικότητά τους. Οι Αμερικανοί κυνήγησαν κάθε
στοιχείο και κάθε πληροφορία, ενώ επέμεναν να αναζητούν ίχνη της 17Ν στο χώρο
των Εξαρχείων. Η αλήθεια είναι πως ο Ιούλιος του 2002 τους δικαίωσε. Πολλά από
τα πρόσωπα που κατηγορείται ότι στρατολόγησε ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος στην 17Ν
προέρχονταν πράγματι από τα Εξάρχεια. Στη συνέχεια της διαδρομής τους, μπορεί
να κράτησαν μικρότερες ή μεγαλύτερες αποστάσεις από τον χώρο αυτό και να
επέλεξαν φιλήσυχες καθημερινές ζωές, όμως αφετηρία ήταν πράγματι τα Εξάρχεια.

Από μία πλευρά, λοιπόν, δεν έχει αλλάξει τίποτε για τον Κουφοντίνα. Και τώρα –
όπως και τότε – τον ψάχνουν. Και τώρα – όπως και τότε – εγκατέλειψε τους
οικείους του και αγνοείται. «Η μόνη διαφορά», όπως επισημαίνουν πηγές με γνώση
του θέματος, «είναι ότι εν γνώσει της αναζήτησης είναι τώρα όλη η Ελλάδα. Χάρη
στην τηλεόραση, η τρομοκρατία έγινε άλλο ένα ριάλιτι σόου και ο Κουφοντίνας
είναι εξίσου γνωστός με τους παίκτες του Μπιγκ Μπράδερ». Τούτο δεν είναι χωρίς
σημασία. Το επιτελικό στέλεχος της 17Ν έχει χάσει την ανωνυμία του και είναι
ένας ήρωας της εγχώριας μαζικής κουλτούρας. Ίσως αυτό να προσδιορίζει και τα
περιθώρια κινήσεών του.

Οπλισμένος. «Οι αρχές εκτιμούν ότι ο Κουφοντίνας έχει διαφύγει
οπλισμένος, «για αυτοπροστασία», και έχει μαζί του τα χρήματα από την
τελευταία ληστεία της 17Ν. Κινήθηκε γρήγορα – πιθανώς από τα ξημερώματα του
Σαββάτου – γιατί γνώριζε πως η «οικογενειακή» του διασύνδεση με τον Σάββα Ξηρό
θα οδηγούσε ούτως ή άλλως τις αρχές στο σπίτι όπου έμενε με την Αγγελική
Σωτηροπούλου. Πράγματι, η Αστυνομία έφθασε εκεί το πρωί της Κυριακής 30
Ιουνίου. Εκτιμάται ότι μαζί με τον Κουφοντίνα έκαναν φτερά και ένα σωρό χαρτιά
– πιθανώς αρχείο – που κατέληξαν μάλλον σε κάποια χωματερή.

Με… δεμένα τα χέρια

Μπορεί ο Κουφοντίνας να ανασυστήσει τη 17Ν; Ύστερα από ατέλειωτες ώρες
συνομιλιών του Σάββα Ξηρού με τον εισαγγελέα Γιάννη Διώτη, οι διωκτικές αρχές
έχουν πεισθεί ότι «δεν υπήρχε άλλο ενεργό εκτελεστικό κλιμάκιο της 17Ν».
Μπαίνει το ζήτημα της στρατολόγησης νέων μελών. Εδώ οι εκδοχές ποικίλλουν.
Κατά μία εκδοχή, «ο Ιούλιος του 2002 αποδόμησε πλήρως τον μύθο της 17Ν. Πέρα
από τα εξοχικά και τις ληστείες, τα μέλη της οργάνωσης από παντοδύναμοι,
ασύλληπτοι τρομοκράτες, έχουν μετατραπεί σε μια παρέα συλληφθέντων, άλλοι εκ
των οποίων έσπευσαν να ομολογήσουν και άλλοι δεν μιλάνε μεταξύ τους. Το οπτικό
συμπέρασμα είναι ότι η συμμετοχή στη 17Ν οδηγεί στον Κορυδαλλό. Πριν φτάσει
όμως κανείς εκεί, προηγείται μια άνευ προηγουμένου διαπόμπευση από τα μέσα
ενημέρωσης, όχι μόνο των συλληφθέντων, αλλά και των οικείων τους. Ποιος θα
μπει σε αυτή την περιπέτεια;».

Για εκείνους που θεωρούν ότι «μαζί με τη 17Ν ηττήθηκε ο μύθος της», ο
Κουφοντίνας δύσκολα θα επιδιώξει να επανέλθει στην ενεργό δράση. Ο φυγάς
θεωρείται «συνειδητοποιημένος και ικανός αντάρτης πόλεων», αλλά δεν μπορεί να
λειτουργήσει εύκολα μόνος του. «Με τη δυσκαμψία που έχει στο ένα χέρι, δεν
μπορεί να οδηγήσει μηχανή». Οι μοτοσυκλέτες ήταν συνηθισμένος τρόπος μεταφοράς
των εκτελεστών τής 17Ν που χτυπούσαν με πιστόλι. Άρα, θα χρειαστεί συνεργούς
στη φάση της εκτέλεσης ­ της οποίας, με γνώμονα τη συνήθη πρακτική τής 17Ν, θα
πρέπει να προηγηθεί παρακολούθηση. Άρα, χρειάζονται και άλλα βοηθητικά
πρόσωπα. Τέσσερα με πέντε πρόσωπα χρειάζονται και για ληστείες Τραπεζών, έναν
προσφιλή στην οργάνωση τρόπο χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων της.

Με αυτά τα δεδομένα, «το πιθανότερο είναι να μην ακουστεί ξανά ο Κουφοντίνας
και να επανεμφανιστεί αργότερα πουθενά αλλού ως μελισσοκόμος». Φυσικά,
«συμπαθούντες» της 17Ν – κρίνοντας και από τις δημοσκοπήσεις – υπάρχουν
αρκετοί. Αλλά ο Κουφοντίνας δεν είναι πια ανώνυμος και είναι δύσκολο να τους
προσεγγίσει σε χώρους όπου αυτοί συχνάζουν, διότι – κακά τα ψέματα – είναι
επιτηρούμενοι. Έτσι κι αλλιώς, οποιαδήποτε τέτοια προσπάθεια θα γίνει σε
μεταγενέστερο χρόνο – «ίσως και σε άλλη πολιτική συγκυρία». Άλλωστε ο
Κουφοντίνας είναι νέος. Ο φυγάς τής 17Ν ανησυχεί τώρα τις αρχές για πολλούς
λόγους. Πρώτα πρώτα φαίνεται να εκπνέει η αισιοδοξία που υπήρχε τον Ιούλιο,
όταν από τις καταθέσεις των συλληφθέντων η έρευνα προχωρούσε με ασφάλεια και
σε νέα πρόσωπα. Με δεδομένη την πρόοδο, υπήρχε τότε η ελπίδα ότι «κάποιος θα
ξέρει κάτι» για τις κινήσεις, τις συνήθειες ή τα πιθανά κρησφύγετα του
Κουφοντίνα, που να επιτρέψει τη σύλληψή του. Οι ελπίδες αυτές εξανεμίστηκαν
μετά την τελευταία σύλληψη μέλους της 17Ν, του «Άρη» – Σωτήρη Κονδύλη.

Η Αντιτρομοκρατική καθυστέρησε λίγο, με την ελπίδα ότι μπορεί να υπάρξει επαφή
με τον Κουφοντίνα, πράγμα που δεν συνέβη. Ούτε ήξερε ο Κονδύλης κάτι το οποίο
να βοηθήσει τον εντοπισμό του Κουφοντίνα – που έκτοτε έλαβε το χαρακτήρα
μαζικής αστυνομικής έρευνας και βασίζεται σε εθελοντικές πληροφορίες απλών
πολιτών, σύμφωνα με το κλίμα «νόμου και τάξεως» που έχει καταλάβει την
ελληνική κοινωνία. Η διεθνής συγκυρία μετά την 11η Σεπτεμβρίου και το
ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης (που σημαίνει ότι οποιαδήποτε χώρα της Ε.Ε. μπορεί
να τον συλλάβει και να τον εκδώσει στις ΗΠΑ) κάνουν τις αρχές να πιστεύουν ότι
ο Κουφοντίνας βρίσκεται ακόμη στη χώρα – «κάπου εδώ γύρω».