«Χρυσές» αποδόσεις σε δύσκολους καιρούς

Όσοι έμειναν πιστοί στις παραδοσιακές επενδύσεις, όπως χρυσό και ακίνητα,
κέρδισαν φέτος από 7% μέχρι και 16%.

Υψηλή απόδοση (11%) είχαν και όσοι μετέτρεψαν τα δολάριά τους σε ευρώ,
παίρνοντας το ρίσκο στις αρχές του έτους να ποντάρουν στη ρεβάνς του
ευρωπαϊκού νομίσματος έναντι του αμερικανικού. Από την άλλη πλευρά, όμως,
έχασαν σημαντικά χρήματα όσοι επένδυσαν σε μετοχές, είτε στην Ελλάδα είτε στο
εξωτερικό, ενώ στα λεφτά τους έμειναν όσοι κατέφυγαν σε καταθέσεις, ρέπος και
ομόλογα.

Τη νευρικότητα των χρηματιστηρίων και την αβεβαιότητα για την πορεία της
παγκόσμιας οικονομίας «εκμεταλλεύθηκε» ο χρυσός, ο οποίος έφθασε φέτος στα
ύψη. Τον Ιούνιο, από την αρχή του έτους, προσέφερε απόδοση 18%. Στη συνέχεια,
η τιμή του χρυσού έπεσε και την περασμένη Παρασκευή η απόδοσή του από την αρχή
του έτους ανήλθε σε 16,17%.

Η ανατίμηση του ευρώ

Τα διεθνή κεφάλαια δεν βρήκαν καταφύγιο μόνο στον χρυσό, αλλά και στα
νομίσματα. Από την αρχή του έτους, το ευρώ ενισχύθηκε έναντι σχεδόν όλων των
κύριων ξένων νομισμάτων και ιδιαίτερα έναντι του δολαρίου. Η ανατίμηση του
ευρώ έναντι του δολαρίου ξεπέρασε προς στιγμήν το 14%. Από τις αρχές του έτους
μέχρι το τέλος Ιουλίου όσοι μετέτρεψαν τα δολάριά τους σε ευρώ κέρδισαν από
την ανατίμηση του ευρωπαϊκού νομίσματος 11%.

Τα ακίνητα

Σημαντικά κέρδη εξακολουθούν να προσφέρουν στους κατόχους τους τα ακίνητα.
Πέρυσι, η αξία των ακινήτων αυξήθηκε κατά 52,56%, ενώ φέτος (από την αρχή του
έτους μέχρι τέλος Ιουλίου) εκτιμάται ότι έχει αυξηθεί 7%-8%. Η εκτίμηση αυτή
προκύπτει από τη μικρότερη ετήσια αύξηση της αξίας των ακινήτων την τελευταία
πενταετία, προσαρμοσμένη στο πρώτο επτάμηνο του έτους (δηλαδή από 1 Ιανουαρίου
μέχρι 31 Ιουλίου). Η μικρότερη ετήσια αύξηση στην αξία των ακινήτων
παρατηρήθηκε την περίοδο 1998-1999 (αύξηση 13,64%).

Απώλειες στις μετοχές

Οι μεγάλοι χαμένοι είναι όσοι προτίμησαν τις μετοχές. Όσοι επένδυσαν σε
μετοχές του Ελληνικού Χρηματιστηρίου έχασαν φέτος περισσότερο από 18%, ενώ
όσοι αγόρασαν μετοχές των αμερικανικών χρηματιστηρίων έχασαν περισσότερο από
31%. Στην Ευρώπη, οι απώλειες ξεπέρασαν το 28%.

Πώς και πόσο ωφελήθηκαν όσοι κατέφυγαν στα ομόλογα

Ο φόβος και η αβεβαιότητα για τις μετοχές οδήγησε κεφάλαια και προς τις αγορές
σταθερού εισοδήματος. Αυτό προκάλεσε άνοδο στην τιμή των ομολόγων, κυρίως των
ευρωπαϊκών, με αποτέλεσμα να μειωθεί η απόδοσή τους μέχρι τη λήξη τους. Στα
ομόλογα διευκρινίζεται το εξής: ο επενδυτής λαμβάνει κέρδος τόσο από το
επιτόκιο (κουπόνι) όσο και από τη μεταβολή της τιμής του ομολόγου. Όσο
αυξάνεται η τιμή του ομολόγου (επειδή, για παράδειγμα, έχει μεγάλη ζήτηση και
το αγοράζουν οι επενδυτές) τόσο πέφτει η συνολική του απόδοση (επιτόκιο και
μεταβολή τιμής) μέχρι τη λήξη του. Όσο μειώνεται η τιμή του (π.χ. επειδή το
πουλάνε) τόσο αυξάνεται η συνολική του απόδοση μέχρι τη λήξη του.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η μεταβολή της τιμής του ελληνικού 20ετούς ομολόγου
σταθερού επιτοκίου από την αρχή του έτους μέχρι τέλους Ιουλίου ήταν 1%. Όμως,
το επιτόκιο στο κουπόνι του είναι 6,5%. Έτσι, η απόδοσή του υπολογίζεται γύρω
στο 4,8%. Τα ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια εσωτερικού προσέφεραν μέση απόδοση
1,70%.

Τα αμερικανικά δεκαετή ομόλογα προσφέρουν απόδοση 4,7% και τα ευρωπαϊκά 4,9%.
Οι αποδόσεις των ξένων ομολόγων (και ομολογιακών αμοιβαίων κεφαλαίων)
επηρεάζονται και από την πορεία της ισοτιμίας. Για παράδειγμα, η απόδοση ενός
αμερικανικού δεκαετούς ομολόγου (π.χ. 11% για τον Αμερικανό) σχεδόν
μηδενίζεται για τον Ευρωπαίο επενδυτή, λόγω της πτώσης του δολαρίου και της
ενίσχυσης του ευρώ κατά 11%. Έτσι, τα ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια εξωτερικού
παρουσίασαν απώλειες 1,10% και τα ομολογιακά διεθνή επίσης απώλειες 1,10%.

Επίσης, τα ρέπος προσέφεραν από την αρχή του έτους απόδοση 3%, ενώ οι
καταθέσεις περίπου 1,6%. Οι καταθέσεις σε ξένα νομίσματα προσέφεραν απόδοση
που κυμάνθηκε μεταξύ -1,84% και 1,48% (ανάλογα με τα νομίσματα). Γενικά, τα
επιτόκια του ευρώ κυμαίνονται περίπου στο 3,4% (τρίμηνης διάρκειας), ενώ του
δολαρίου σχεδόν στο 1,8% (τρίμηνη διάρκεια) και του γιεν στο 0%. Ανάλογα με το
πώς κινείται και η συναλλαγματική ισοτιμία, ενισχύεται ή αποδυναμώνεται το
κέρδος από το επιτόκιο.