Η έρευνα – φάντασμα της Μetron

Λέγεται πως η τρομοκρατία είναι το τελευταίο «στόρι» της Μεταπολίτευσης.
Επί 27 χρόνια η ταυτότητα των μελών της 17Ν παρέμενε άγνωστη. Θεωρίες και
εικασίες για το ποιος βρισκόταν πίσω από την οργάνωση αφθονούσαν. Τι πίστευε ο
ελληνικός λαός;

Από την απόπειρα κατά Παλαιοκρασσά, όπου βρήκε τραγικό θάνατο ο Θάνος Αξαρλιάν

Τα χρόνια της δεκαετίας του ’90 δημοσκοπήσεις και περιοδικές έρευνες, όπως οι
γνωστές «Τάσεις» της MRB, έδειχναν ότι η τρομοκρατία δεν απασχολούσε ιδιαίτερα
την ελληνική κοινή γνώμη. Το θέμα βρισκόταν συνήθως στον πάτο. Οι δικαιολογίες
που έδιναν οι αναλυτές ήταν πολλές. Η αριστερόστροφη τάση της ελληνικής
κοινωνίας που έβλεπε τους τρομοκράτες ως «Ρομπέν των Δασών». Η πικρή γεύση που
άφησε η εμπλοκή των Αμερικανών στη δικτατορία των Απριλιανών. Ακόμη και το
γεγονός ότι, εν αντιθέσει με την ευρωπαϊκή τρομοκρατία που, σε κάποιες
περιπτώσεις, προκαλούσε θύματα με τρόπο μαζικό και αδιάκριτο (οι βόμβες σε
σιδηροδρομικούς σταθμούς στην Ιταλία τα χρόνια της έντασης), οι ελληνικές
οργανώσεις πραγματοποιούσαν τις ενέργειές τους επιλεκτικά.

Με απλά λόγια, η 17Ν, κυρίως, και οι άλλες οργανώσεις, δευτερευόντως, είχαν
συγκεκριμένους στόχους στις φονικές τους ενέργειες. Διπλωμάτες, αστυνομικοί,
πολιτικοί, επιχειρηματίες – αλλά όχι απλοί άνθρωποι, με κάποιες εξαιρέσεις
όπως ο τραγικός φοιτητής Αξαρλιάν κατά την απόπειρα δολοφονίας του Γ.
Παλαιοκρασσά. Ο μέσος πολίτης δεν αισθανόταν ότι η τρομοκρατία τον αφορούσε ή
τον απειλούσε. Σε ένα επίπεδο ίσως και να έβλεπε το όλο θέμα με χαιρεκακία,
στη λογική της πτώσης των ισχυρών.

Ακόμη και όταν τα θέματα νόμου και τάξης άρχισαν να ανεβαίνουν στην ατζέντα,
στα μέσα της δεκαετίας του ’90, η αιχμή δεν ήταν καθόλου η τρομοκρατία – το
αντίθετο μάλλον. Η έξοδος του Γ. Ρωμαίου από το υπουργείο Δημόσιας Τάξης
οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στον σάλο που είχε προκαλέσει το κύμα
εγκληματικότητας το 1997-99, με την αύξηση κλοπών και ληστειών, που αποδιδόταν
στους ξένους. Ο Φ. Πετσάλνικος δεν πρόλαβε, λόγω Οτζαλάν, να ασχοληθεί με το
θέμα αυτό – το οποίο ήταν και η πρώτη πολιτική προτεραιότητα του Μ. Χρυσοχοΐδη
όταν κάθησε στην «ηλεκτρική καρέκλα» της Κατεχάκη, το 1999. Ο Χρυσοχοϊδης
έβγαλε την Αστυνομία στον δρόμο και εισήγαγε τις πεζές περιπολίες, κυρίως για
να τονώσει το αίσθημα ασφάλειας του κόσμου. Όπως και το Μαξίμου, ο υπουργός
Δημόσιας Τάξης γνώριζε τότε ότι αυτό ήταν ένα από τα θέματα εξ αιτίας των
οποίων θα μπορούσαν να χαθούν οι εκλογές.

Στην τρομοκρατία, τα πράγματα προχώρησαν πιο αργά. Από την αρχή φάνηκε ότι τα
πράγματα δεν θα ήταν εύκολα. Μια ειδική ποιοτική έρευνα, που παρήγγειλε η
κυβέρνηση Σημίτη στην Metron Analysis, το κατέδειξε. Το ΠΑΣΟΚ είχε κάποιο
πρόβλημα στο θέμα της τρομοκρατίας. Σύμφωνα με κορυφαίο στέλεχος της
κυβέρνησης που είχε γνώση της έρευνας, «μεταξύ των εκδοχών που ασπάζονταν ένα
ποσοστό των ερωτηθέντων, είναι και η θεωρία ότι το κυβερνών κόμμα είχε κάποια
διασύνδεση με την τρομοκρατία»! Η άποψη, δηλαδή, που καλλιεργούσε χρόνια η
Ν.Δ. επηρέαζε τμήμα της κοινής γνώμης.

Το γεγονός αυτό εξηγεί, εν μέρει, γιατί η έρευνα αυτή δεν είδε ποτέ το φως της
δημοσιότητας. Παραλίγο να δημοσιοποιηθεί το 2002, εκρίθη όμως ότι θα έπρεπε να
παρουσιασθεί χωρίς το επίμαχο εύρημα, πράγμα που δημιουργούσε σαφή προβλήματα
δεοντολογίας – εξ ου και η ιδέα εγκαταλείφθηκε. Μετά τον Ιούλιο του 2002 και
τους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς για την εξάρθρωση της 17Ν, δεν αποκλείεται να
δοθεί τελικά κάποια εκδοχή της επίμαχης έρευνας στη δημοσιότητα. Τα ευρήματα
της έρευνας επιβεβαίωσαν το ένστικτο του Χρυσοχοΐδη ότι «το πρόβλημα της
τρομοκρατίας στην Ελλάδα είναι πρωτίστως πολιτικό…».