Η καθυστέρηση πληρωμών πληγή για τη βιομηχανία τροφίμων

Στάση αναμονής κρατούν οι βιομηχανίες τροφίμων, περιμένοντας να υιοθετήσει η
Ελλάδα την οδηγία 2000/35/ΕΚ/29.6.2000 για την καταπολέμηση των καθυστερήσεων
πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές. Στις 8 Αυγούστου λήγει η προθεσμία μέσα
στην οποία τα κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποχρεούνται να έχουν
ολοκληρώσει τις αναγκαίες νομοθετικές κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις,
προκειμένου να συμμορφωθούν με την σχετική οδηγία. Έως την ημερομηνία αυτή θα
πρέπει να έχουν συμμορφωθεί και οι αντίστοιχοι ελληνικοί φορείς και έτσι οι
εκπρόσωποι του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων αναμένουν τις
εξελίξεις.

Στις 30 ημέρες

Σύμφωνα με κοινοτική οδηγία, η οποία τίθεται σε εφαρμογή και στην Ελλάδα, από
τον επόμενο μήνα το ανώτατο χρονικό όριο για την εξόφληση πιστώσεων ορίζεται
στις 30 ημέρες, ενώ θα επιβάλλονται και τόκοι, ανάλογοι των τόκων πληρωμής,
για τις καθυστερήσεις. Στην οδηγία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναγνωρίζεται ότι
σε ορισμένα κράτη – μέλη οι καθυστερήσεις πληρωμών αποκλίνουν σημαντικά από
τον κοινοτικό μέσο όρο, με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η ανάπτυξη των
επιχειρήσεων αλλά και η ορθή λειτουργία της κοινής αγοράς. Επίσης, ορίζεται
ότι οι οργανώσεις που είναι επίσημα αναγνωρισμένες, όπως ο ΣΕΒΤ, έχουν έννομο
συμφέρον να προσφύγουν σε δικαστήρια και διοικητικές αρχές για την εξάλειψη
συμβατικών όρων γενικής χρήσης που είναι καταχρηστικοί.

Οι μικρομεσαίες

Πάντως, σύμφωνα με το Προεδρικό Διάταγμα που προωθεί το αρμόδιο υπουργείο
Ανάπτυξης, σκοπός είναι η αντιμετώπιση των καθυστερήσεων των πληρωμών που
πλήττει κατ’ εξοχήν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα να
αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά αδιέξοδα και κατ’ επέκταση να χάνονται θέσεις
εργασίας, γεγονός που έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία.
Στόχος του υπουργείου είναι να ενισχύσει τις μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες
στην πλειοψηφία τους πλήττονται οικονομικά εξαιτίας των υπερβολικά μεγάλων
προθεσμιών εξόφλησής τους που συνήθως αναγκάζονται να αποδεχτούν στις
συμβάσεις προμηθειών που υπογράφουν. Το Προεδρικό Διάταγμα θα εκδοθεί με σκοπό
την εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με την αντίστοιχη κοινοτική και
καλύπτει όλες τις πληρωμές στο πλαίσιο εμπορικών συναλλαγών μεταξύ
επιχειρήσεων ή μεταξύ επιχειρήσεων και δημοσίων αρχών.

Χαρακτηριστικά είναι τα συγκεντρωτικά στοιχεία που προκύπτουν από σχετική
έρευνα του ΣΕΒΤ γύρω από τις ελληνικές βιομηχανικές επιχειρήσεις τροφίμων και
αφορούν την αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων. Όπως προκύπτει, από το 1997 έως
το 2000 η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων παρουσιάζει σταδιακή μείωση, με
αποτέλεσμα να έχει περιοριστεί στο 7,3% το 2000, έναντι 9,8% που ήταν το 1997.
Αντίθετα, για το σύνολο της εγχώριας βιομηχανίας τα αποτελέσματα ήταν αυξητικά
και το 2000 διαμορφώθηκαν στο 10,3%, έναντι 9,8% το 1997.

Τι ζήτησε ο ΣΕΒΤ

Ο ΣΕΒΤ, λαμβάνοντας ενεργό μέρος στις διαβουλεύσεις, που έγιναν κυρίως σε
ευρωπαϊκό επίπεδο, για την προώθηση της πρότασης οδηγίας, ζήτησε να
συμπεριληφθούν στο κείμενο διατάξεις οι οποίες ρυθμίζουν την αναγνώριση των
μακρών συμβατικών περιόδων πληρωμών ως σημαντικό πρόβλημα για τις
επιχειρήσεις, τη θέσπιση ανωτάτου ορίου για τις συμβατικές καθυστερήσεις
πληρωμών, την παρακράτηση της κυριότητας των αγαθών μέχρι την αποπληρωμή (ως
μέσο διασφάλισης των πωλητών), καθώς και την επιβολή υποχρέωσης στα κράτη –
μέλη για θέσπιση γρήγορων, αποτελεσματικών και όχι δαπανηρών διαδικασιών
είσπραξης των οφειλών. Μάλιστα, πάγια θέση του ΣΕΒΤ είναι ότι η μείωση των
προθεσμιών πληρωμής θα οδηγήσει σε ομαλότερη λειτουργία της αγοράς, σε μείωση
του κόστους για τη βιομηχανία και, κατά συνέπεια, στην οικονομική ανάπτυξη των
επιχειρήσεων και ιδιαίτερα των μικρομεσαίων, που αντιμετωπίζουν και το
μεγαλύτερο πρόβλημα.

Οι καθυστερήσεις

Η χαμηλή ρευστότητα που επικρατεί στην αγορά έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση
την χρήση γραμματίων και επιταγών, αλλά και των πιστωτικών καρτών.

Ο μέσος όρος είσπραξης απαιτήσεων έναντι πελατών ξεπερνά τις 100 ημέρες,
σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου. Στο
λιανικό εμπόριο, μάλιστα, ο μέσος όρος είσπραξης έχει αυξηθεί, από τις 35
ημέρες στις 50, και στα αυτοκίνητα – ανταλλακτικά φτάνει τις 98 ημέρες, από 84
που ήταν μέχρι το 2000. Στο χονδρικό εμπόριο διαμορφώνεται στις 119 ημέρες.

Ασφυξία

Τα τελευταία χρόνια, η ελληνική βιομηχανία τροφίμων, στην προσπάθειά της να
αντιμετωπίσει τον εισαγόμενο ανταγωνισμό, που προέρχεται κυρίως από τα
εισαγόμενα προϊόντα των πολυεθνικών, επιχείρησε να ακολουθήσει πολιτική
συγκράτησης των τιμών και αυτό, σε συνδυασμό με τη μεγάλη καθυστέρηση των
πληρωμών από την πλευρά των λιανεμπορικών επιχειρήσεων – και σε μεγαλύτερο
βαθμό από τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ – προκάλεσε ασφυκτική κατάσταση στην
αγορά. Μάλιστα, η συγκέντρωση στον κλάδο των σούπερ μάρκετ, την τελευταία
πενταετία, δυσχέρανε ακόμα περισσότερο τα πράγματα, καθώς οι επιχειρήσεις που
θα ήθελαν να αντιδράσουν και να διεκδικήσουν μικρότερο διάστημα εξόφλησης
κινδυνεύουν να μείνουν έξω από τα ράφια των αλυσίδων. Τα μεγαλύτερα προβλήματα
αντιμετωπίζουν οι μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες δεν λανσάρουν τα προϊόντα
τους μέσω διαφημιστικής προβολής.