Ακίνητα: φοροελαφρύνσεις, αλλά ακολουθεί ΦΠΑ

Σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις για κληρονομίες και γονικές παροχές
προβλέπει το νομοσχέδιο για τη φορολογία κεφαλαίου. Αφορολόγητη θα είναι, σε
μεγάλο βαθμό, η κληρονομία περιουσιακών στοιχείων σε συζύγους και ανήλικα
παιδιά, ενώ για τα ενήλικα τέκνα ο φόρος μειώνεται σημαντικά ιδίως αν
κληρονομούν ακίνητο που προορίζεται για πρώτη κατοικία.

Τον αναμφισβήτητα ευνοϊκό χαρακτήρα των διατάξεων αυτών, όμως, σκιάζει η
προοπτική ανατροπής του σκηνικού στην αγορά ακινήτων με την επιβολή ΦΠΑ και
την αύξηση των αντικειμενικών τιμών.

Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Οικονομίας, η ιδέα τής επιβολής ΦΠΑ
στα ακίνητα κάθε άλλο παρά έχει εγκαταλειφθεί, καθώς θεωρείται ότι θα
αποκαταστήσει τη φορολογική τάξη στη συγκεκριμένη αγορά. Ενώ όμως οι
υπολογισμοί του υπουργείου αναφέρουν ότι η επιβολή ΦΠΑ πρέπει κανονικά να
οδηγήσει σε μικρή μείωση της επιβάρυνσης, υπάρχουν έντονες ανησυχίες ότι η
αγορά θα αντιδράσει διαφορετικά, μεταφέροντας στην τελική τιμή το σύνολο του
συντελεστή ΦΠΑ που θα επιβληθεί. Καθώς, μάλιστα, η επιβολή αυτή θα συνδυαστεί
με αύξηση των αντικειμενικών τιμών των ακινήτων, το τελικό τίμημα θα είναι,
πιθανότατα, πολύ υψηλό για τον φορολογούμενο.

Οι πιο σημαντικές αλλαγές

Μέχρις ότου συμβούν αυτά, ωστόσο, οι φορολογούμενοι μπορούν να επωφεληθούν από
τις θετικές αλλαγές που επιφέρει το νομοσχέδιο, το οποίο θα κατατεθεί στη
Βουλή τον Αύγουστο. Οι βασικές του διατάξεις είναι οι εξής:

* Εξισώνεται η φοροαπαλλαγή της κληρονομίας – σε συγγενείς α’ βαθμού – ή
γονικής παροχής ακινήτου που προορίζεται για πρώτη κατοικία με τη φοροαπαλλαγή
για αγορά πρώτης κατοικίας. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι, αν κάποιος,
παντρεμένος με δύο παιδιά, κληρονομήσει από τον πατέρα του ένα ακίνητο
αντικειμενικής αξίας 140.000 ευρώ, δεν θα πληρώσει καθόλου φόρο εφόσον
πρόκειται για την πρώτη κατοικία του (το αφορολόγητο είναι 100.000 ευρώ για
τον έγγαμο και 20.000 ευρώ για κάθε παιδί).

* Χορηγείται πρόσθετο αφορολόγητο 300.000 ευρώ ανά δικαιούχο σε περίπτωση
κληρονομιών από σύζυγο στην ή στον επιζώντα σύζυγο και τα ανήλικα παιδιά τους.
Έτσι, σε περίπτωση θανάτου ενός συζύγου, ο/η επιζών σύζυγος κληρονομεί χωρίς
να πληρώσει καθόλου φόρο περιουσία 100 εκατ. δραχμών, ενώ αν υπάρχουν και
ανήλικα παιδιά, το ποσό αυξάνεται ανάλογα.

* Μειώνονται οι συντελεστές φορολόγησης στις κληρονομίες που δεν προορίζονται
για πρώτη κατοικία και δεν δίνονται σε ανήλικα, αλλά σε ενήλικα τέκνα, ή ακόμη
και σε άτομα που δεν είναι συγγενείς εξ αίματος. Για την κατηγορία αυτή, που
είναι και η συνηθέστερη, το νομοσχέδιο διατηρεί στα ίδια επίπεδα τα
αφορολόγητα όρια, περιορίζοντας τις σχετικές κατηγορίες σε τρεις, αντί για
τέσσερις που είναι σήμερα. Συγκεκριμένα, το αφορολόγητο είναι 20.000 ευρώ για
τους συγγενείς α’ βαθμού, 15.000 ευρώ για τους συγγενείς β’ βαθμού και 3.600
ευρώ για όλους τους άλλους. Μειώνει, όμως, το νομοσχέδιο τους συντελεστές
κλιμακίου, περιορίζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο σημαντικά την επιβάρυνση.

* Καταργείται ο περιορισμός που ισχύει σήμερα, ότι κάποιος μπορεί να κάνει
χρήση του αφορολογήτου πρώτης κατοικίας μόνο μία φορά. Κατ’ εξαίρεσιν
παρέχεται απαλλαγή και για δεύτερη φορά, αν καταβληθεί ο φόρος για την
προηγούμενη κατοικία, αλλά με τις αντικειμενικές τιμές που ισχύουν σήμερα. Από
τη διάταξη αυτή μπορούν να επωφεληθούν όσοι είχαν κάνει χρήση του αφορολογήτου
πρώτης κατοικίας για ένα μικρό διαμέρισμα, στο οποίο ούτως ή άλλως αναλογεί
μικρός φόρος, ενώ στη συνέχεια απέκτησαν οικογένεια και θέλησαν να εξαντλήσουν
τα περιθώρια του νόμου.