10 δισ. δρχ. ο λογαριασμός της κρίσης για τις ΕΛΔΕ

Τις ζημίες από την κρίση μετρούν οι Εταιρείες Λήψης και Διαβίβασης Εντολών. Ο
σύνδεσμός τους (ΣΕΔΥΚΑ) συγκεντρώνει τους δημοσιευμένους ισολογισμούς των
ΕΛΔΕ, ενώ ψάχνει στοιχεία από τις νομαρχίες και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς
προκειμένου να καταγράψει πλήρως την οικονομική και νομική κατάσταση του
κλάδου. Μέχρι σήμερα έχουν συγκεντρωθεί οι ισολογισμοί 549 ΕΛΔΕ, σε σύνολο
1.102. Υπάρχουν και άλλα 889 υποκαταστήματα που ανεβάζουν τον συνολικό αριθμό
των ΕΛΔΕ και των υποκαταστημάτων τους πανελλαδικώς σε 1.991. Από το σύνολο,
εκτιμάται ότι το 70% είτε έχει κλείσει (με τη νομική έννοια) είτε παραμένει
ανενεργό.

Οι ζημίες

Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες λογιστικές καταστάσεις 549 ΕΛΔΕ, οι συνολικές
ζημίες το 2001 ανήλθαν σε 9,7 δισ. δραχμές, έναντι 780,6 εκατ. δραχμών το
2000, σημειώνοντας αύξηση κατά 1.142,6%. Από τις ΕΛΔΕ για τις οποίες υπάρχουν
διαθέσιμα στοιχεία, 481 παρουσίασαν ζημίες συνολικού ύψους 10,4 δισ. δραχμών,
ενώ 68 πραγματοποίησαν συνολικά κέρδη 675,6 εκατ. δραχμών. Δηλαδή, μόνο το 12%
των ΕΛΔΕ πραγματοποίησαν κέρδη, τα οποία κατά μέσο όρο αντιστοιχούν σε 9,9
εκατ. δραχμές σε καθεμία.

Οι ζημίες των ΕΛΔΕ προήλθαν από την δραματική πτώση του τζίρου στη Σοφοκλέους,
η οποία έριξε σημαντικά τον κύκλο εργασιών τους που προέρχεται από τις
προμήθειες διαμεσολάβησης στις χρηματιστηριακές συναλλαγές. Η μείωση του
κύκλου εργασιών των ΕΛΔΕ το 2001 ήταν της τάξεως του 66,9%. Συγκεκριμένα, από
τα στοιχεία των 549 ΕΛΔΕ, ο κύκλος εργασιών το 2001 ήταν 16,3 δισ. δραχμές,
έναντι 49,2 δισ. δραχμών το 2000 (από 501 ΕΛΔΕ). Ο κύκλος εργασιών το 2001
αποτελούσε σχεδόν το 10,7% του κύκλου εργασιών των χρηματιστηριακών εταιρειών.
Το αντίστοιχο ποσοστό του 2000 ήταν 14%.

Ίδια κεφάλαια

Η μείωση του τζίρου και της κερδοφορίας των ΕΛΔΕ «έφαγε» τα ίδια κεφάλαιά
τους. Το μετοχικό κεφάλαιο 549 ΕΛΔΕ ανέρχεται σε 40 δισ. δραχμές και αυτό μαζί
με τα αποθεματικά (από τα κέρδη κάθε χρήσης) κάνουν τα ίδια κεφάλαια. Όταν
υπάρχουν ζημίες, τα ίδια κεφάλαια μειώνονται. Τα ίδια κεφάλαια το 2001
ανέρχονταν συνολικά – για 540 ΕΛΔΕ – σε 30,6 δισ. δραχμές. Εννέα ΕΛΔΕ είχαν
αρνητικά ίδια κεφάλαια ύψους 187,3 εκατ. ευρώ. Τα συνολικά ίδια κεφάλαια 540
ΕΛΔΕ το 2001 αποτελούν σχεδόν το 8,7% των χρηματιστηριακών εταιρειών. Το 2000,
τα ίδια κεφάλαια 499 ΕΛΔΕ ανέρχονταν σε 35,8 δισ. δραχμές, ενώ μόνο μία ΕΛΔΕ
είχε αρνητικά ίδια κεφάλαια (58,5 εκατ. δραχμές). Τα συνολικά ίδια κεφάλαια
499 ΕΛΔΕ το 2000 αντιστοιχούσαν στο 10,7% των ιδίων κεφαλαίων όλων των
χρηματιστηριακών εταιρειών.

Σήμερα, δεν κινδυνεύουν με κλείσιμο μόνο όσες ΕΛΔΕ έχουν αρνητικά ίδια
κεφάλαια (εκτός αν κάνουν αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, όπως προβλέπεται για τις
ανώνυμες εταιρείες) αλλά και όσες διαθέτουν ίδια κεφάλαια κάτω των 60 εκατ.
δραχμών. Αρχικά ο νόμος προέβλεπε ότι το ελάχιστο όριο για τα ίδια κεφάλαια
των ΕΛΔΕ ήταν 30 εκατ. δραχμές. Το ποσό αυτό αυξήθηκε αργότερα σε 60 εκατ.
δραχμές. Από τα στοιχεία για τις 549 ΕΛΔΕ προκύπτει ότι 399 έχουν ίδια
κεφάλαια κάτω των 60 εκατ. δραχμών, ενώ 118 έχουν ίδια κεφάλαια κάτω των 30
εκατ. δραχμών. Οι συγκεκριμένες ΕΔΛΕ, σύμφωνα με τη νομοθεσία, θα πρέπει είτε
να κλείσουν είτε να κάνουν αύξηση μετοχικού κεφαλαίου.

«Λουκέτο»

Σύμφωνα με στοιχεία της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και του συνδέσμου των ΕΛΔΕ
(ΣΕΔΥΚΑ), μέχρι τα μέσα Απριλίου 137 ΕΛΔΕ και 289 υποκαταστήματα έχουν
ανακοινώσει επισήμως στις αρμόδιες αρχές την παύση της λειτουργίας τους.
Σήμερα, ο αριθμός αυτός ανέρχεται σε 184 για τις ΕΛΔΕ και εκτιμάται σε 400 για
τα υποκαταστήματα. Οι περιπτώσεις αυτές αφορούν σε λύση, εκκαθάριση, διάλυση,
αλλαγή σκοπού (συνήθως μετατροπή σε εταιρείες συμμετοχών), απορρόφηση από
ΑΧΕΠΕΥ και αναστολή εργασιών από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Η πλειονότητα των
περιπτώσεων αφορά σε λύση, εκκαθάριση και διάλυση εταιρειών ΕΛΔΕ.
Υπενθυμίζεται ότι μέχρι τα τέλη του 1998 είχαν συσταθεί 273 ΕΛΔΕ. Στη συνέχεια
αυξήθηκαν απότομα και έφτασαν τις 1.991 (μαζί με τα υποκαταστήματα). Τώρα,
κλείνουν η μία μετά την άλλη.

Η κρίση στον χώρο των ΕΛΔΕ έγινε πιο έντονη στα μέσα του 2001. Σύμφωνα με τα
επίσημα στοιχεία, μέχρι το τέλος του 2000 έκλεισαν 24 ΕΛΔΕ. Στο πρώτο εξάμηνο
του 2001 έκλεισαν άλλες 37 και ο συνολικός αριθμός των κλειστών ΕΛΔΕ έφτασε
τις 61. Στο δεύτερο εξάμηνο του 2001 έκλεισαν άλλες 41 και ο συνολικός αριθμός
των ΕΛΔΕ που έκλεισαν έφτασε τις 102. Από τις αρχές του έτους μέχρι τα μέσα
Απριλίου έκλεισαν ακόμη 35 και ο συνολικός αριθμός των ΕΛΔΕ που έκλεισαν
έφτασε τις 137. Σήμερα, ο αριθμός αυτός ανέρχεται σε 184.

Έρευνα του ΣΕΔΥΚΑ, που βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη, δείχνει ότι ο αριθμός των
ΕΛΔΕ που έχουν βάλει λουκέτο είναι μεγαλύτερος. Όπως προκύπτει από την έρευνα,
αρκετές ΕΛΔΕ που έκλεισαν ενημέρωσαν τις αρμόδιες νομαρχίες αλλά δεν έχουν
ενημερώσει την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και τον σύνδεσμό τους. Επίσης,
μεγαλύτερος εκτιμάται ότι είναι ο αριθμός των ΕΛΔΕ που δεν έχουν κλείσει με τη
νομική έννοια αλλά παραμένουν ανενεργές. Έτσι, υπολογίζεται ότι πανελλαδικά
λειτουργούν περίπου 600 ΕΛΔΕ (μαζί με τα υποκαταστήματα), καθώς περίπου το 70%
του συνόλου, είτε έχει κλείσει είτε παραμένει ανενεργό.

Οι απολύσεις

Παράλληλα με την απογραφή, ο ΣΕΔΥΚΑ έχει στείλει σε όλες τις ΕΛΔΕ
ερωτηματολόγιο, με στόχο να συλλέξει διάφορα ποσοτικά και ποιοτικά
χαρακτηριστικά του κλάδου. Από προσωρινά στοιχεία (δείγμα 91 ΕΛΔΕ) προκύπτει
ότι το 48% των υπαλλήλων, έχουν απολυθεί. Εκτιμάται ότι, στο σύνολο των ΕΛΔΕ,
έχουν χάσει τη δουλειά τους περίπου 3.700 άτομα, ενώ εξακολουθούν να
εργάζονται σχεδόν 4.000. Τα στοιχεία αυτά ανεβάζουν τον συνολικό αριθμό όσων
υπαλλήλων (χαμηλόβαθμων και υψηλόβαθμων στελεχών) έχασαν τη δουλειά τους σε
χρηματιστηριακές εταιρείες και σε ΕΛΔΕ, από τα τέλη του 2000, σε περισσότερους
από 6.000, αφού εκτιμάται ότι απολύθηκαν άλλοι 2.300 από τις χρηματιστηριακές
εταιρείες.

Οι χρηματιστηριακές

Η πτώση του τζίρου στη Σοφοκλέους, είχε ως αποτέλεσμα να παρουσιάζουν το 2001
ζημίες 1,93 δισ. δραχμών, έναντι κερδών 123 δισ. δραχμών το 2000.
Υπενθυμίζεται ότι τα κέρδη του 2000 ήταν μειωμένα κατά 60% από εκείνα του 1999
(είχαν ανέλθει σε 304 δισ. δραχμές).

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΣΕΔΥΚΑ

«Μία αδικία για τις ελληνικές ΕΛΔΕ»

Ο πρόεδρος του ΣΕΔΥΚΑ, κ. Σπύρος Μπονάτος, μιλώντας στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ», κρούει
τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι «η διατήρηση για τις ΕΛΔΕ του
υψηλού κεφαλαίου των 60 εκατ. δραχμών χωρίς παράλληλα να επιτραπεί η διεύρυνση
των δραστηριοτήτων τους, θα οδηγήσει με μαθηματική βεβαιότητα, υπό τις
συνθήκες που επικρατούν σήμερα στην ελληνική κεφαλαιαγορά, στην περαιτέρω
συρρίκνωσή τους». Για τον λόγο αυτό, όπως εξήγησε, «οι ΕΛΔΕ έχουν ζητήσει να
ασκούν απλώς διαμεσολαβητική δραστηριότητα στον ευρύτερο χρηματοπιστωτικό και
ασφαλιστικό τομέα, που αφορά στη σύσταση πελατών σε πιστωτικά ιδρύματα, όπως
σε τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες».

Ο κ. Μπονάτος δήλωσε ότι «δεν είμαστε αντίθετοι με την αναγκαιότητα για υγιείς
ΕΛΔΕ, γεγονός που προϋποθέτει υψηλά ίδια κεφάλαια. Συνεπώς, όπου χρειάζεται,
πρέπει να γίνει άμεσα η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου». Όμως, επισημαίνει και μία
«αδικία» για τις ελληνικές ΕΛΔΕ, σε σχέση με τις αντίστοιχες εταιρείες στην
Ευρωπαϊκή Ένωση: «το ελληνικό δίκαιο επιβάλλει στις ΑΕΛΔΕ υψηλότατες
κεφαλαιακές απαιτήσεις, αφού ορίζει πως το μετοχικό τους κεφάλαιο δεν
επιτρέπεται να είναι κατώτερο των 60 εκατ. δραχμών. Όμως, η Οδηγία 93/6 της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αναφέρεται και στην επάρκεια ιδίων κεφαλαίων των
επιχειρήσεων επενδύσεων και των πιστωτικών ιδρυμάτων, ορίζει ότι οι εταιρείες
της κατηγορίας των ΑΕΛΔΕ, όταν μάλιστα είναι ΕΠΕΥ (εταιρείες παροχής
επενδυτικών υπηρεσιών) και απολαμβάνουν της ελεύθερης εγκατάστασης και παροχής
υπηρεσιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αρκεί να έχουν κεφάλαιο 50.000 ευρώ (17 εκατ.
δρχ.). Συνεπώς, οι ρυθμίσεις του ελληνικού δικαίου θέτουν τις ΑΕΛΔΕ σε
εξαιρετικώς δυσμενή θέση συγκριτικώς με τις αντίστοιχες εταιρείες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μάλιστα, η διαμεσολάβηση σε τραπεζικά και ασφαλιστικά
προϊόντα, σύμφωνα με την Ε.Ε., δεν απαιτεί άδεια από εποπτική αρχή, εφόσον δεν
περιλαμβάνει (η διαμεσολάβηση) τη δημιουργία συναλλακτικών σχέσεων με τους
πελάτες των τραπεζών και των ασφαλιστικών εταιρειών».