Χάνει το παιχνίδι

Ο Γκέρχαρντ Σρέντερ έχει μηδαμινές ελπίδες να επανεκλεγεί καγκελάριος. Οι
επικεφαλής των τριών μεγαλύτερων εταιρειών δημοσκοπήσεων της Γερμανίας είναι
πεπεισμένοι γι’ αυτό. «Το αποτέλεσμα των εκλογών έχει ήδη κριθεί», λένε. Και
εντούτοις, μένει ακόμη ενάμισης και πλέον μήνας μέχρι την «ημέρα της κρίσης».

Νικητής των εκλογών της 22ας Σεπτεμβρίου μάλλον θα είναι ο Στόιμπερ. Αυτό δεν σημαίνει όμως, ότι δεν κάνει και αυτός τις γκάφες του: στη διάρκεια πρόσφατης προεκλογικής του εμφάνισης κι ενώ επεδείκνυε τις ποδοσφαιρικές του «ικανότητες», έστειλε την μπάλα στο… κεφάλι μιας μεσήλικης γυναίκας!

Είναι, πράγματι, μάλλον ασύνηθες για διευθυντές εταιρειών δημοσκοπήσεων να
πραγματοποιούν τόσο απόλυτες προβλέψεις πριν από εκλογικές αναμετρήσεις. Στη
συγκεκριμένη περίπτωση ωστόσο, όλες οι δημοσκοπήσεις θέλουν το
Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) του Γερμανού καγκελάριου να υπολείπεται σταθερά
τουλάχιστον τριών ποσοστιαίων μονάδων των Χριστιανοδημοκρατών (CDU). Ο
Σρέντερ, βέβαια, αντλούσε παρηγοριά και θάρρος από το γεγονός ότι ο ίδιος ως
πολιτική προσωπικότητα ήταν περισσότερο δημοφιλής από ό,τι ο συντηρητικός
αντίπαλός του, Έντμουντ Στόιμπερ (την περασμένη εβδομάδα παραδέχθηκε ότι η
προσωπική του δημοτικότητα ήταν ένας από τους τελευταίους άσους στο μανίκι
του). Μία πρόσφατη δημοσκόπηση, όμως, από την εταιρεία Emnid, τον «κατέταξε»
για πρώτη φορά δύο ποσοστιαίες μονάδες πίσω από τον Στόιμπερ και μόλις στην
έβδομη θέση του καταλόγου με τους δημοφιλέστερους Γερμανούς πολιτικούς.

«Δεν βλέπω πώς μπορεί να αναστρέψει ο Σρέντερ το αρνητικό κλίμα», δήλωσε στην
εφημερίδα «Bild Zeitung» ο διευθυντής της Emnid, Πέτερ Σέπνερ. «Μεταξύ των
ψηφοφόρων, κυριαρχεί το συναίσθημα ότι ο σημερινός συνασπισμός
Σοσιαλδημοκρατών και Πρασίνων απλώς δεν μπορεί να αντεπεξέλθει». Στο ίδιο
κλίμα ήταν και η δήλωση του Μάνφρεντ Γκέλνερ, επικεφαλής της εταιρείας
δημοσκοπήσεων Forsa: «Κάθε ημέρα που περνάει, η κατάσταση γίνεται δυσκολότερη
για τους Σοσιαλδημοκράτες». Αλλά και της Ελίζαμπετ Νέλε-Νιούμαν, της εταιρείας
Allensbach: «Η προτίμηση των ψηφοφόρων μετατοπίζεται από τον Σρέντερ στον
Στόιμπερ».

Και πού αποδίδουν οι ειδικοί αυτή την τάση; Καταρχάς, στο αυξημένο και σταθερά
αυξανόμενο ποσοστό ανεργίας: η Γερμανία έχει τέσσερα εκατομμύρια ανέργους· τα
στοιχεία για τον μήνα Ιούνιο, που πρόκειται να δημοσιοποιηθούν σύντομα, δεν
αναμένεται να αποκαλύψουν κάποια μείωση· και ο Στόιμπερ θεωρείται από τους
ψηφοφόρους καλύτερος οικονομικός «μάνατζερ».

Ο Γκέρχαρντ Σρέντερ

Πέραν αυτού, η κυβέρνηση Σρέντερ έχει κάνει αλλεπάλληλες γκάφες και έχει
πληγεί από διάφορα σκάνδαλα που φυσικά δεν βοήθησαν την κατάσταση: στις 18
Ιουλίου, και υπό το βάρος κατηγοριών για παράνομες χρηματοδοτήσεις από
εταιρεία δημοσίων σχέσεων, ο Σρέντερ αναγκάστηκε να αποπέμψει από τη θέση του
υπουργού Άμυνας τον Ρούντολφ Σάρπινγκ. Λίγες ημέρες αργότερα, ο Σρέντερ
επενέβη προκειμένου να απομακρυνθεί από την κεφαλή της ημικρατικής και
ζημιογόνου Deutsche Telekom ο Ρομ Σόμερ, σε μία προφανή όσο και άτσαλη
προσπάθεια να καλοπιάσει τους τρία εκατομμύρια μετόχους της εταιρείας. Ακόμη,
όμως, δεν έχει καταφέρει να πείσει κανέναν τοπ-μάνατζερ να αναλάβει τη
«φαρμακερή» αυτή θέση. Και το περασμένο Σαββατοκύριακο, στα βάσανα του
Γερμανού καγκελάριου ήρθε να προστεθεί, εν μέσω νέων κατηγοριών για διαφθορά,
η παραίτηση ενός επιφανούς βουλευτή των Πρασίνων, του Τσεμ Έντεμιρ.

Η απογοήτευση

Ακόμα και στο κρατίδιο της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, παραδοσιακό προπύργιο
των Σοσιαλδημοκρατών, οι ψηφοφόροι εμφανίζονται απογοητευμένοι. Όπως δήλωσε
χαρακτηριστικά ο Μπένο Τζακουμπάσα, πρόεδρος του SPD στο Νόις, κοντά στο
Ντύσελντορφ, «οι ψηφοφόροι μας μάλλον έχουν διάθεση να μείνουν στο σπίτι τους
και αν δεν καταφέρουμε να τους ξεκουνήσουμε μέχρι την 22α Σεπτεμβρίου, θα
χάσουμε τις εκλογές».

Η Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία φιλοξενεί το ένα πέμπτο του συνολικού πληθυσμού της
Γερμανίας. Στις εκλογές του 1998, από τα 20 εκατομμύρια που ψήφισαν,
πανεθνικά, υπέρ των Σοσιαλδημοκρατών, τα 5,1 εκατομμύρια ζούσαν σε αυτή την
περιοχή. Μία πρόσφατη δημοσκόπηση, θέλει το SPD να προηγείται τοπικά τρεις
ποσοστιαίες μονάδες του CDU. Το προβάδισμα αυτό ωστόσο χάνει τη θετική του
σημασία αν αναλογιστεί κανείς ότι τα τελευταία τριάντα χρόνια οι
Σοσιαλδημοκράτες συγκέντρωναν σταθερά στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία έξι
ποσοστιαίες μονάδες περισσότερες από ό,τι σε πανεθνικό επίπεδο.

«Το 1998», εξηγεί ο Τζακουμπάσα, «οι κάτοικοι ψήφισαν το SPD σκεπτόμενοι ότι
θα προστατεύσει τα δικαιώματά τους και θα φροντίσει να μην υπονομευτεί το
κράτος πρόνοιας. Τώρα, το αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα διότι αναλώθηκε
σε νεοφιλελεύθερες ανοησίες περί αναγκαίων θυσιών από μέρους των απλών
ανθρώπων».