Η απόγνωση τις κάνει φόνισσες

Τι μπορεί να κάνει μια γυναίκα που ζει σε μια ανελεύθερη, απόλυτα
ανδροκρατούμενη κοινωνία, όταν είναι παντρεμένη για 30 χρόνια – από τα 13 της
– με έναν άνδρα 18 χρόνια μεγαλύτερό της, ο οποίος συστηματικά την κακοποιεί;
Βάζει να τον σκοτώσουν. Αυτή μοιάζει να είναι η απάντηση που έδωσε μια Ιρανή η
οποία καταδικάστηκε σε θάνατο και τώρα περιμένει την εκτέλεσή της στη φυλακή.

Ο πρόεδρος Μοχάμεντ Χαταμί με ομάδα γυναικών με ενεργό πολιτική και κοινωνική δράση στο Ιράν

Τριάντα χρόνια κόλασης υπέμεινε η Φερντόουζ το ξύλο και τις προσβολές, από τον
κατά πολύ μεγαλύτερο σύζυγό της. Κάποια στιγμή όμως φαίνεται ότι το ποτήρι
ξεχείλισε. Έτσι, η απελπισμένη Ιρανή πλήρωσε 3.750 δολάρια σε έναν εκτελεστή
για να μαχαιρώσει τον άνδρα της. Πράγμα που συνέβη. Το έγκλημα αποκαλύφθηκε
τον Φεβρουάριο, όταν η αστυνομία βρήκε το πτώμα του δολοφονημένου συζύγου σε
μια εγκαταλελειμμένη πολυκατοικία.

Σε λιγότερο από δύο μήνες, τόσο η Φερντόουζ όσο και ο εκτελεστής είχαν
καταδικαστεί σε κλειστή δίκη. Σήμερα η Φερντόουζ αναμένει την εκτέλεσή της στο
κελί των μελλοθανάτων.

Δεν είναι όμως η μόνη. Η γυναίκα αυτή είναι μία μονάχα από τις παραπάνω από
σαράντα γυναίκες της Τεχεράνης, που έχουν καταδικαστεί για δολοφονία των
συζύγων τους από τον Φεβρουάριο.

Αρχικά οι αναφορές για τις συζυγοκτονίες περνούσαν απαρατήρητες. Όλα άλλαξαν,
όμως, όσο ανέβαινε ο αριθμός των κρουσμάτων και οι Ιρανοί άρχισαν να
αντιμετωπίζουν τις δολοφονίες ως… κοινωνικό φαινόμενο.

«Η δολοφονία συζύγων είναι ένα νέο φαινόμενο της ανδροκρατούμενης κοινωνίας
τού Ιράν. Αυτό σημαίνει ότι τα οικονομικά προβλήματα έχουν φέρει την κατάσταση
σε επίπεδο κρίσης», όπως λέει ο κοινωνιολόγος Μοχάμεντ Αχμάντι.

Η ίδια η Φερντόουζ, πάντως, είναι ξεκάθαρη για το ποιος φταίει στην περίπτωσή
της: το θύμα, δηλαδή ο σύζυγός της, ο οποίος επί τριάντα χρόνια την
κακοποιούσε συστηματικά. «Μου έκανε τη ζωή κόλαση», σημειώνει σήμερα η
Φερντόουζ.

Και γιατί δεν έπαιρνε διαζύγιο; Σύμφωνα με τον ισλαμικό νόμο, ενώ οι Ιρανοί
άνδρες μπορούν να παίρνουν διαζύγιο κατά βούληση, μια γυναίκα που θέλει να
πάρει διαζύγιο πρέπει να διεξάγει μια πολύ οδυνηρή νομική μάχη, η οποία μπορεί
να διαρκέσει έως και 20 χρόνια και να καταλήξει τελικά χωρίς λύση του γάμου.

Επιπλέον, πάλι βάσει του ισλαμικού νόμου που ισχύει στο Ιράν, ένας άνδρας
επιτρέπεται ταυτοχρόνως να έχει τέσσερις συζύγους – ένα δικαίωμα που δεν έχουν
ούτε κατά διάνοια οι γυναίκες.

Σαν να μην έφτανε αυτό, ακόμα και αν ο σύζυγος έχει μια σχέση εκτός γάμου –
εκτός των τεσσάρων γάμων, δηλαδή! – δεν μπορεί κανείς να τον μεμφθεί, καθότι
μπορεί εκείνος να ισχυριστεί ότι δεν πρόκειται για παράνομη σεξουαλική σχέση,
αλλά για… προσωρινό γάμο!

Και αυτό γιατί ο ιρανικός νόμος προβλέπει και την ύπαρξη του «σαιέχ», όπως
ονομάζεται η άτυπη σύμβαση που συνάπτει ένας άνδρας με μια γυναίκα, σύμφωνα με
την οποία τα δύο άτομα είναι «παντρεμένα» για όσο χρονικό διάστημα το
επιθυμούν. Οι επικριτές του συστήματος αυτού – και δεν είναι λίγοι – λένε ότι
πρόκειται για μια μορφή νόμιμης πορνείας.

Έτσι, μια γυναίκα που είναι παγιδευμένη σε έναν βίαιο γάμο, ουσιαστικά δεν
έχει κανέναν τρόπο να διακόψει αυτήν τη σχέση.

«Μια γυναίκα πρέπει να φέρει τέσσερις άνδρες για μάρτυρες στο δικαστήριο, που
να επιβεβαιώσουν ότι ο άνδρας της την κακοποιούσε», λέει η δικηγόρος Σάρα
Ιράνι. «Πώς όμως θα μπορούσε ποτέ μια γυναίκα στο Ιράν να κρατάει τέσσερις
άνδρες μέσα στην κρεβατοκάμαρά της, για να δουν ότι ο άνδρας της την
κακοποιεί;».

Η Ιράνι μάλιστα τονίζει ότι η δολοφονία ανδρών από τις συζύγους τους είναι το
αποτέλεσμα «της ταπείνωσης που υφίστανται οι γυναίκες στο Ιράν και των
διακρίσεων σε βάρος τους». Και η δικηγόρος, που είναι και γνωστή αρθρογράφος
για θέματα ισότητας, προσθέτει ότι μοναδική λύση του προβλήματος είναι η
άσκηση πίεσης στους ηγέτες της χώρας, ώστε να βελτιωθεί αισθητά η νομική
προστασία των γυναικών στο Ιράν.