«Πατεράδες ήταν ο ΕΛΑ»

«Πατεράδες» της 17 Νοέμβρη χαρακτηρίζει τον ΕΛΑ ο δάσκαλος από τη
Θεσσαλονίκη Κώστας Τέλιος και αποκαλύπτει πως τα μέλη της 17Ν αυτοαποκαλούνταν
«πιτσιρικάδες». Ο «Μάρκος» αναγνωρίζει τον «Λάμπρο» μόνο από τη φωνή, καθώς
στις συναντήσεις τους ο αρχηγός φορούσε πάντα κουκούλα, αποφεύγοντας προφανώς
να εκτίθεται σε όλα τα μέλη της οργάνωσης. Από την προανακριτική απολογία του
ωστόσο προκύπτει ένα νέο όνομα, ο Ηλίας Γαγλίας, που μαζί με τον Χριστόδουλο
Ξηρό στρατολόγησαν τον δάσκαλο στην τρομοκρατική οργάνωση. Μετά τον…
παρέλαβε ο «Λουκάς» και του ανέθετε βοηθητικούς ρόλους, με την απειλή της
«απόλυσης» (εκτέλεσης) αν επιχειρούσε να απομακρυνθεί.

Ο Κώστας Τέλιος ή «Μάρκος» αποκάλυψε την «πατρική» σχέση ΕΛΑ-17Ν

Στην προανακριτική του απολογία ο δάσκαλος Κώστας Τέλιος αναφέρει τα εξής:
«Τον Ιούλιο του 1987 πήγα διακοπές στον Αρμενιστή της Ικαρίας όπου και γνώρισα
τους Χριστόδουλο Ξηρό και Ηλία Γαγλία, οι οποίοι κατάγονται από την Ικαρία.
Από τον επόμενο χρόνο αρχίζουν οι συζητήσεις αρχικά με τον Ηλία Γαγλία και τον
Χριστόδουλο Ξηρό και αργότερα με τους: Μιχάλη, Λουκά, Σταμάτη. Στην αρχή οι
συζητήσεις ήταν γενικού προβληματισμού γύρω από θέματα που απασχολούσαν τότε
τις ομάδες της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς. Οι συζητήσεις γίνονταν κυρίως
στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη σε ακριβά εστιατόρια και τους λογαριασμούς
πλήρωνε πάντα ο Λουκάς (Δημήτρης Κουφοντίνας). Κάποια στιγμή αιφνιδιασμένος
κατάλαβα ότι πρόκειται για την οργάνωση 17 Νοέμβρη και το ομολόγησαν μάλιστα
απερίφραστα λέγοντάς μου ότι εφόσον τους ξέρω θα πρέπει να δεσμευθώ κι εγώ
απέναντί τους. Εάν δεν το έκανα θα αναγκάζονταν να με “απολύσουν”. Απόλυση
σημαίνει εκτέλεση.

Με άφησαν να πιστεύω ότι κάτι τέτοιο είχε ξαναγίνει στο παρελθόν. Όταν ζήτησα
διευκρινίσεις μου είπαν ότι έπρεπε να πάρω μέρος σε κάποια επιχείρηση. Να
πυροβολήσω κάποιον στα πόδια, πράγμα το οποίο απέρριψα. Η συζήτηση έγινε σε
καφετέρια των Ιλισίων ένα μήνα πριν τη δολοφονία του εισαγγελέα Κ.
Ανδρουλιδάκη. Όταν εγώ δήλωσα ότι μου ήταν αδύνατο να κάνω κάτι τέτοιο μου
είπαν να συμμετέχω με άλλον ρόλο.

Κινδύνευα με «απόλυση». Σε κάθε άλλη περίπτωση κινδύνευα με απόλυση από
την εταιρεία, δηλαδή τη 17 Νοέμβρη, στην οποία είχα εμπλακεί ανεπανόρθωτα.
Αυτή η εταιρεία αλλιώς αυτοαποκαλούνταν “πιτσιρικάδες”, ενώ “πατεράδες” ήταν ο
Επαναστατικός Λαϊκός Αγώνας (ΕΛΑ). Έτσι αναγκάστηκα να συμμετέχω στην
επιχείρηση με ρόλο απολύτως διακοσμητικό. Με αυτόν τον τρόπο με κατέστησαν
συνένοχο. Ηγετική φυσιογνωμία της παραπάνω παρέας ήταν πάντοτε ο Λουκάς, ο
οποίος και μας δήλωσε ότι έχουμε να απολύσουμε έναν άδικο. Όπου άδικος
σημαίνει δικαστής ή εισαγγελέας.

Την επόμενη φορά που συναντηθήκαμε μου είπαν ότι είχε αποφασισθεί η εκτέλεση
της επιχείρησης, διατύπωσα τις αντιρρήσεις μου αλλά μου επισήμαναν και πάλι
την περίπτωση της απόλυσής μου.

Οι ρόλοι καθορίστηκαν ως εξής: Ο Σταμάτης θα πυροβολούσε τον δικαστή στα πόδια
γιατί ήθελαν μόνο να τον τραυματίσουν, ο Λουκάς θα έκανε τον έλεγχο της
επιτυχίας του πλήγματος και εγώ θα καθόμουνα απλώς στην απέναντι γωνία
παρακολουθώντας.

Το πρωί της επόμενης μέρας της επιχείρησης πήγα στην περιοχή του Ζωγράφου και
σε προκαθορισμένο σημείο στη διασταύρωση της οδού Ούλωφ Πάλμε με άλλη οδό που
δεν θυμάμαι συνάντησα τον Λουκά και τον Σταμάτη και με τα πόδια πήγαμε στο
σπίτι του εισαγγελέα. Κατά τη διαδρομή μπήκαμε στην πρασιά μιας πολυκατοικίας
και από μία μαύρη τσάντα ώμου που είχε ο Λουκάς έδωσε στον Σταμάτη ένα
“στυλό”, δηλαδή πιστόλι, και γάντια. Οι θέσεις που λάβαμε ήταν: ο Σταμάτης
δίπλα στο αυτοκίνητο του εισαγγελέα, ο Λουκάς στη γωνία και εγώ στην απέναντι
γωνία μόνο να βλέπω. Εμένα δεν μου έδωσαν όπλο.

Ο Σταμάτης πυροβόλησε τον εισαγγελέα .Όταν ο εισαγγελέας βγήκε από την
είσοδο της πολυκατοικίας ο Λουκάς έδωσε σήμα στον Σταμάτη και την ώρα που ο
εισαγγελέας μπήκε στο αυτοκίνητο εμφανίστηκε ο Σταμάτης, ο οποίος τον
πυροβόλησε τρεις φορές στα πόδια απ’ το παράθυρο του οδηγού. Ο εισαγγελέας
καλούσε σε βοήθεια. Εγώ παρέμενα αμέτοχος. Απομακρυνθήκαμε πεζοί και σε
απόσταση πενήντα μέτρων επιβιβαστήκαμε σε “απαλλοτριωμένο” αυτοκίνητο.
Επιστρέψαμε τα όπλα και τα γάντια στον Λουκά. Μετά το περιστατικό η ψυχική μου
διάθεση ήταν στη χειρότερή της εκδοχή για αρκετόν καιρό. Τα ρούχα που φορούσα
στη δολοφονία του εισαγγελέα μού τα είχε δώσει ο Λουκάς ή ο Μιχάλης γιατί
έπρεπε να φαίνομαι καλοντυμένος. Την επόμενη ή μεθεπόμενη μέρα ανεβήκαμε στη
Θεσσαλονίκη όπου μετά από ένα μήνα ήρθαν ο Λουκάς και ο Μιχάλης. Στη συνάντηση
αυτή διατύπωσα πάλι τις διαφωνίες μου και ο Λουκάς μού είπε να τα αφήσω αυτά
γιατί υπάρχει και η απόλυση και μου πρότεινε να συζητήσω με τον Λάμπρο.

Η συνάντηση με τον Λάμπρο. Το όνομα αυτό άκουγα για πρώτη φορά και ο
Λουκάς με άφησε να καταλάβω ότι ο Λάμπρος είναι ένα σημαντικό στέλεχος της
οργάνωσης και με την πειθώ και τις ικανότητές του θα μπορούσε να μου λύσει όλα
τα προβλήματα που είχα. Η συνάντηση αυτή έγινε δύο – τρεις μήνες μετά τη
δολοφονία του εισαγγελέα σε κάποια περιοχή των Αθηνών που δεν θυμάμαι, σε
υπόγειο διαμέρισμα στα Άνω Πατήσια. Εγώ κάθησα στο χολ. Στα άλλα δωμάτια
υπήρχαν και άλλα άτομα που δεν είδα τα πρόσωπά τους. Μου έφεραν μία κουκούλα,
μετά μπήκα σε άλλο δωμάτιο όπου και τα άλλα άτομα φορούσαν κουκούλες εκτός από
τον Λουκά και τον Μιχάλη. Με σύστησαν στον Λάμπρο με το ψευδώνυμο Μάρκος. Στο
διαμέρισμα μπήκε και άλλο άτομο με το όνομα Νικήτας, το οποίο φορούσε κι αυτό
κουκούλα. Ο Λάμπρος ή ο Νικήτας μού είπε: “Είμαστε εδώ για να ακούσουμε τις
αντιρρήσεις σου και να τις συζητήσουμε”. Η κουβέντα δεν οδήγησε πουθενά.

Η επιχείρηση στο Συκούριο. Το Δεκέμβριο του 1989 ήρθαν στη Θεσσαλονίκη
με ένα κλεμμένο αυτοκίνητο ο Λουκάς, ο Μιχάλης, ο Μανώλης και ο Σταμάτης.
Μπήκα στο αυτοκίνητο και κατευθυνθήκαμε προς τη Λάρισα. Αφήσαμε το αυτοκίνητο
και πεζοί ανεβήκαμε ένα ύψωμα. Μπροστά μας υπήρχε το στρατόπεδο και μια σκοπιά
έρημη. Φορέσαμε μάλλινα γάντια και κουκούλες. Ο Μιχάλης αφαίρεσε το σύρμα και
προχωρούσε προς τις αποθήκες. Αφαιρούσε τα κεραμίδια, έμπαινε στο εσωτερικό
τής κάθε αποθήκης, έβλεπε τι υπήρχε μέσα και ξανάβγαινε τοποθετώντας το
κεραμίδι. Στη συνέχεια, μπήκαμε όλοι στο φορτηγάκι και μετά από μία ώρα
σταματήσαμε σε άλλο στρατόπεδο. Ακολούθησε η ίδια διαδικασία. Από αυτό το
στρατόπεδο κουβαλήσαμε κι άλλα πράγματα με σακ βουαγιάζ τα οποία μεταφέραμε
στο φορτηγάκι κι από εκεί σε διαμέρισμα της Θεσσαλονίκης. Αυτοί θα πρέπει να
πήγαν και άλλη βραδιά στο στρατόπεδο.

Την ίδια περίοδο ο Λουκάς μού ζήτησε να βρω ένα διαμέρισμα στο κέντρο της
πόλης, σε πολυκατοικία που να έχει πολλούς ενοίκους. Μου έδωσε μία ταυτότητα
που δεν ξέρω αν ήταν πλαστή ή κλεμμένη και υπέγραψα το συμβόλαιο με τον
ιδιοκτήτη. Κλειδιά του διαμερίσματος εγώ δεν είχα. Τα είχα δώσει στον Λουκά.
Όσες φορές πήγα στο διαμέρισμα ήταν άδειο.

Η προετοιμασία για τον Παλαιοκρασσά. Το καλοκαίρι του ’92 συναντήθηκα
στην Αθήνα με τον Λουκά, τον Σταμάτη και τον Μανώλη. Ήταν και ο Μιχάλης εκεί
που είπε ότι βρήκε ένα μέρος από το οποίο θα μπορούσαμε να χτυπήσουμε τον
Παλαιοκρασσά. Ο ρόλος μου ήταν να προσέχω τα μηχανάκια με τα οποία θα
διέφευγαν. Την εγκατάσταση του μηχανισμού έκανε ο Μιχάλης και το
τηλεχειριστήριο πάτησε ο Λουκάς. Όλοι όσοι συμμετείχαμε συναντηθήκαμε στο
ζαχαροπλαστείο “Χαρά”, τέρμα της οδού Πατησίων, κι εγώ συντετριμμένος έκλαιγα
και τους έλεγα ότι όλα αυτά πρέπει να σταματήσουν κι ότι εγώ θα σταματούσα
ανεξάρτητα από τη δική τους θέληση. Ο Λουκάς μού απάντησε ότι αυτά συμβαίνουν,
πόλεμος είναι και υπάρχουν απώλειες.

Μου πρότειναν μεγάλα χρηματικά ποσά για να ζω χωρίς να έχω ανάγκη. Επίσης μου
είπαν ότι θα μπορούσαν να μου βρουν δικό τους γιατρό να με βοηθήσει να
απαλλαγώ από τις στρατιωτικές μου υποχρεώσεις. Τα αρνήθηκα όλα και σταμάτησα
να έχω οποιαδήποτε επαφή.

Στη γιάφκα της Πανόρμου. Συμμετείχα επίσης στη ληστεία της Τράπεζας
Εργασίας, στην οδό Πατησίων, στην κλοπή ενός φορτηγού, στην τοποθέτηση δύο
βομβών μαζί με τον Λουκά και στη μετακίνηση κλεμμένων οχημάτων.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Είχες μεταβεί στις γιάφκες της οδού Πάτμου και Δαμάρεως;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Δεν είχα πάει ποτέ στις γιάφκες αυτές αλλά είχα πάει σε άλλη
γιάφκα στους Αμπελοκήπους, ψηλά στην οδό Πανόρμου σε σκαλάκια, κοντά σε ένα
σχολείο. Μέσα σ’ αυτό το διαμέρισμα υπήρχαν υλικά για την κατασκευή βομβών,
υλικά μεταμφίεσης και όπλα, όχι όμως ρουκέτες. Δεν μου είχε ζητηθεί ποτέ να
γράψω κάποιο κείμενο ή να κάνω κάποια εργασία σε υπολογιστή για τη λειτουργία
της οργάνωσης. Είχα κλέψει όμως έναν υπολογιστή από τη γραμματεία του
Οικονομικού Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης και έναν άλλο από φροντιστήριο
εκμάθησης υπολογιστών στην οδό Ικτίνου.

Φορούσαμε κουκούλες. Τα μέλη που γνώρισα ή ήρθα σε επαφή τα πραγματικά
στοιχεία της ταυτότητας των περισσοτέρων τα πληροφορήθηκα από φωτογραφίες στις
εφημερίδες και τα ΜΜΕ μετά την έκρηξη στον Πειραιά. Άλλα δύο μέλη των οποίων
τα ονόματα δεν θυμάμαι τα συνάντησα μία μόνο φορά στη ληστεία της Τράπεζας
Εργασίας. Ο ένας ήταν ψηλός, σωματώδης, με πλούσια σγουρά μαλλιά, καστανά,
1,85 ύψος, ηλικίας 30 περίπου ετών και ο άλλος ήταν ύψους 1,65 με 1,70,
μελαχρινός, αδύνατος, περίπου 30 ετών. Τον Λάμπρο δεν μπορώ να τον αναγνωρίσω
γιατί οι συζητήσεις μας γίνονταν ή με κουκούλες ή με τη διαμεσολάβηση
ημιδιαφανούς πόρτας και έχω ακούσει μόνο τη φωνή του. Ο Ηλίας Γαγλίας που
συμμετείχε στο πρώτο διάστημα στις συζητήσεις εξαφανίστηκε περιέργως. Ο
Δημήτρης Κουφοντίνας μού είχε πει γι’ αυτόν κάποια στιγμή από δω και πέρα θα
τον λέμε Νικολάκη. Από τότε τον Γαγλία τον συνάντησα τυχαία πέρσι στη
Θεσσαλονίκη.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Αναγνωρίζεις το πρόσωπο που σου επιδεικνύεται στη
φωτογραφία;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ανεπιφύλακτα είναι ο Γαγλίας Ηλίας.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Έχεις να προσθέσεις κάτι άλλο;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Εδώ και δεκαπέντε χρόνια με βασανίζει αφάνταστα η υπόθεση με
αποτέλεσμα να πάσχω από βαρύτατη ψυχική νόσο. Ήθελα πάντοτε να μιλήσω γι’
αυτό, φοβόμουν όμως τις αντιδράσεις και τις απειλές της 17 Νοέμβρη. Μετά τα
τελευταία γεγονότα η ψυχική μου νόσος άγγιξε τα όρια της επικινδυνότητας και
για μένα. Πήγα σε δικηγόρο και με συμβούλεψε να παραδοθώ. Ήταν μεγάλη η ανάγκη
μου αυτή και τώρα νιώθω λυτρωμένος και ασφαλής. Εν κατακλείδι θέλω να
ομολογήσω απερίφραστα την αντίρρησή μου στην ένοπλη πάλη και να ζητήσω βαθιά
και ειλικρινή συγγνώμη απ’ όσους πιθανά έβλαψα».