«Στοπ» στα βασανιστήρια

Έχασαν, τελικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής την ευκαιρία να
μπλοκάρουν τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών από το να ψηφίσει πρωτόκολλο που
ενισχύει την υπάρχουσα συνθήκη κατά των βασανιστηρίων. Και οι προσπάθειές τους
αυτές επικρίθηκαν έντονα τόσο από τους Ευρωπαίους όσο και από τους
Λατινοαμερικανούς συμμάχους τους.

Ατσάλινα δεσμά. Αμερικανός πεζοναύτης κρατά στα χέρια του τις αλυσίδες των κρατουμένων Ταλιμπάν στη βάση Γκουαντάναμο στην Κούβα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχασαν, αργά προχθές, την ευκαιρία να μπλοκάρουν το
σχέδιο της συνθήκης κατά των βασανιστηρίων που, μεταξύ άλλων, προβλέπει
επιθεωρήσεις του ΟΗΕ σε αμερικανικές φυλακές, όπως και στη βάση Γκουαντάναμο
των ΗΠΑ στην Κούβα, όπου κρατούνται φερόμενα μέλη των Ταλιμπάν και της
Αλ-Κάιντα – κάτι στο οποίο με πάθος και σθεναρότητα εναντιώνονται οι
Αμερικανοί. Τέτοιες επιθεωρήσεις όμως δεν είναι πιθανό να γίνουν αν οι ΗΠΑ δεν
υιοθετήσουν το νέο αυτό πρωτόκολλο που ενισχύει την – επικυρωμένη από τις ΗΠΑ
– συνθήκη κατά των βασανιστηρίων του 1989.

Σκοπός αυτού του πρωτοκόλλου είναι «να δημιουργήσει ένα σύστημα τακτικών
επισκέψεων που θα πραγματοποιούνται από ανεξάρτητα και εθνικά σώματα σε μέρη
όπου οι άνθρωποι στερούνται την ελευθερία τους, προκειμένου να προληφθούν
βασανιστήρια και άλλες άτεγκτες, απάνθρωπες ή εξευτελιστικές συμπεριφορές και
τιμωρίες».

Οι ΗΠΑ όμως δυσαρεστήθηκαν πολύ από το πρωτόκολλο αυτό επειδή ισχυρίζονται ότι
ορισμένα σημεία του – δηλαδή, οι προβλέψεις περί επιθεωρήσεων φυλακών – είναι
ασύμβατα με το αμερικανικό Σύνταγμα. Σε άτυπες μάλιστα συζητήσεις, οι
Αμερικανοί διπλωμάτες έλεγαν ότι θα ήταν παραβίαση κυρίαρχων δικαιωμάτων των
κρατών το να επιτρέπεται σε επιθεωρητές να εισέρχονται σε κρατικές φυλακές.

Δεν το… εξαφάνισαν

Σε πρώτη φάση, πάντως, οι ΗΠΑ απέτυχαν να… εξαφανίσουν το πρωτόκολλο. Έτσι,
αρχικά, το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο του ΟΗΕ κατάφερε να αποφύγει
ενδεχόμενο βέτο των ΗΠΑ για τη συνθήκη. Στη συνέχεια επικύρωσε το σχέδιο, με
35 ψήφους υπέρ, οκτώ κατά και δέκα αποχές. Τα κράτη που απείχαν από την
ψηφοφορία είναι οι ΗΠΑ, η Νιγηρία και το Ιράν – και οι δύο αυτές χώρες έχουν
κατηγορηθεί επανειλημμένως από τη Διεθνή Αμνηστία για πρακτική βασανιστηρίων –
η Ιαπωνία, η Κίνα, η Κούβα, η Κύπρος, η Ινδία, το Πακιστάν και η Αίγυπτος.

Ύστερα από αυτό, το πρωτόκολλο αναμένεται να υποβληθεί στη Γενική Συνέλευση
του ΟΗΕ όπου για να επικυρωθεί θα πρέπει να εγκριθεί από την πλειοψηφία των
190 κρατών-μελών της. Και για να αρχίσει η εφαρμογή του πρωτοκόλλου θα πρέπει
να επικυρωθεί από τουλάχιστον είκοσι κυβερνήσεις κρατών-μελών.

«Είναι μεγάλη η ήττα αυτή για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι πραγματικά δύσκολο
να καταλάβει κανείς γιατί οι ΗΠΑ εργάζονται εναντίον των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων και των συμμάχων τους», δήλωσε η Τζοάνα Γουέτσλερ, στέλεχος του
Human Rights Watch, που έχει έδρα τη Νέα Υόρκη.

Αναμφισβήτητο γεγονός είναι ότι η σχέση του ΟΗΕ με τις ΗΠΑ περνάει δύσκολες
ώρες. Και αυτό οφείλεται τόσο στις αποφάσεις της αμερικανικής κυβέρνησης να
αποχωρήσει από το Πρωτόκολλο του Κιότο για το περιβάλλον, καθώς και από τις
συνομιλίες για τα βιολογικά όπλα, όσο και από την ενέργεια στην οποία η
αμερικανική κυβέρνηση προέβη τη Δευτέρα. Τι συνέβη τότε; Οι ΗΠΑ έπαυσαν να
χρηματοδοτούν το Πληθυσμιακό Ταμείο του ΟΗΕ, κατηγορώντας το ότι στέλνει
χρήματα ως βοήθεια σε κινεζικές οργανώσεις που πραγματοποιούν εξαναγκαστικά
προγράμματα στους Κινέζους, μεταξύ των οποίων και αναγκαστικές αμβλώσεις.

Το Πληθυσμιακό Ταμείο αρνείται πάντως κατηγορηματικά τις κατηγορίες των ΗΠΑ,
ενώ ακόμα και μία ομάδα που διόρισε η αμερικανική κυβέρνηση με σκοπό να βρει
αποδείξεις για όσα κατηγορούν οι ΗΠΑ το Παγκόσμιο Ταμείο δεν βρήκε ούτε μία!

Χαρακτηριστικό της αμερικανικής τάσης για εσωστρέφεια είναι και το ότι το
αμερικανικό Κογκρέσο ενέκρινε την Τετάρτη κατ’ επειγόντως προϋπολογισμό, ύψους
28,9 δισ. δολαρίων, που προορίζεται για τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων
του Πενταγώνου αλλά και του αγώνα κατά της τρομοκρατίας.

Το κονδύλι εγκρίθηκε, με 92 ψήφους υπέρ, έναντι 7 κατά, την επομένη της
υπερψήφισής του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, με 397 ψήφους υπέρ και 32 κατά.

Ποσό ύψους 3,8 δισ. δολαρίων θα χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση της ασφάλειας
των αεροδρομίων στην αμερικανική επικράτεια, 5,5 δισ. δολάρια θα δοθούν στην
πόλη της Νέας Υόρκης ως ενίσχυση μετά τα χτυπήματα της 11ης Σεπτεμβρίου, ενώ
το FBI θα πάρει 175 εκατ. δολάρια για να υποστηρίξει τις επιχειρήσεις του κατά
της τρομοκρατίας.