Οργανώσεις δεύτερης γενιάς

Μπορεί η 17 Νοέμβρη και ο ΕΛΑ να είναι οι κύριες τρομοκρατικές οργανώσεις
που έδρασαν τα τελευταία 27 χρόνια στην Ελλάδα. Ωστόσο, κυρίως τα πρώτα δέκα
χρόνια μετά τη Μεταπολίτευση, συγκροτήθηκαν και έδρασαν δεκάδες άλλες
μικρότερες. Αρκετές αποδείχθηκε στην πορεία πως είτε προέρχονταν από τους
κόλπους του ΕΛΑ και συγκροτήθηκαν από ομάδες μελών του που αποσκίρτησαν είτε
στην πορεία τους εντάχθηκαν στον ΕΛΑ.

Οι περισσότερες οργανώσεις φθίνουν ή και εξαφανίζονται μετά το 1985 – με
εξαίρεση την 1η Μάη που εμφανίζεται το 1987 με μια απόπειρα δολοφονίας και από
τις αρχές της δεκαετίας του ’90 έως την αδρανοποίησή της αναλαμβάνει από
κοινού με τον ΕΛΑ την ευθύνη για τρομοκρατικές ενέργειες.

ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ

Η κυριότερη τρομοκρατική ενέργεια που ανέλαβε στη σύντομη δράση της η
συγκεκριμένη οργάνωση είναι η δολοφονία του ψυχίατρου Μάριου Μαράτου, στις 19
Φεβρουαρίου του 1990. Στην πραγματικότητα δεν επανεμφανίζεται από εκείνη τη
στιγμή και μετά. Ωστόσο θεωρείται ότι είχε σχέση, αν δεν πρόκειται για την
ίδια οργάνωση που με την υπογραφή Επαναστατική Λαϊκή Αλληλεγγύη είχε αναλάβει
την ευθύνη τον Μάρτιο του ’88 για τη βομβιστική επίθεση στην παμπ «Όσκαρ» στη
Γλυφάδα και το 1983 για τον εμπρησμό του αυτοκινήτου του πρέσβη της Σαουδικής
Αραβίας.

ΙΟΥΝΗΣ ’78

Άλλη μία οργάνωση που χτύπησε μία φορά και στη συνέχεια δεν επανεμφανίζεται.
Το 1985, ο ΕΛΑ με προκήρυξή του χαρακτηρίζει αυτή την οργάνωση ως δικό του
παρακλάδι και «υιοθετεί» τη δολοφονία του Π. Μπάμπαλη το 1978, την ευθύνη για
την οποία είχε αναλάβει ο Ιούνης ’78.

Ε.Ο. ΧΡ. ΚΑΣΣΙΜΗΣ

Μετά τη συμπλοκή στου Ρέντη και τον θάνατο του Χρήστου Κασσίμη, εμφανίζεται
επί μία οκταετία, αλλά σποραδικά, η οργάνωση «Χρήστος Κασσίμης», κυρίως
αναλαμβάνοντας την ευθύνη για βομβιστικές και εμπρηστικές ενέργειες. Και αυτή
η οργάνωση πάντως συνδέεται με τη «μεγάλη δεξαμενή» του ΕΛΑ, αφού σε δύο
τρομοκρατικά χτυπήματα, τον Μάρτιο του 1985, με γερμανικούς στόχους,
αναλαμβάνουν από κοινού την ευθύνη. Μόνη της η οργάνωση αναλαμβάνει την ευθύνη
το 1985 για την ανατίναξη του αγάλματος του Τρούμαν.

ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ

Τα πρώτα χρόνια μετά τη Μεταπολίτευση μαζί με τον ΕΛΑ, που χρονικά προηγείται
οκτώ μήνες της 17 Νοέμβρη, εμφανίζονται δεκάδες μικρότερες οργανώσεις, η δράση
των οποίων περιλαμβάνει βομβιστικές και εμπρηστικές ενέργειες, όχι όμως
ιδιαίτερα εντυπωσιακά χτυπήματα. Είναι οργανώσεις που επιλέγουν κυρίως στόχους
αμερικανικών συμφερόντων και εξαντλούνται σε εκτοξεύσεις μολότοφ ή τοποθέτηση
μηχανισμών, που δεν διακρίνονται ωστόσο για την πολυπλοκότητα της
συνδεσμολογίας τους. Βασικό «συστατικό» της επωνυμίας τους είναι είτε η λέξη
«λαϊκός» σε διάφορα παράγωγα είτε η λέξη «επανάσταση» και πάλι με παραλλαγές:
Ομάδες Λαϊκής Αντίστασης, Λαϊκός Αγώνας (με δράση αποκλειστικά στη
Θεσσαλονίκη), Αυτόνομος Αντιεξουσιαστικός Πυρήνας, Οργάνωση Αντιεξουσιαστών
Κομμουνιστών, Προλεταριακοί Πυρήνες Εξέγερσης, Αντιεξουσιαστικός Αγώνας. Οι
περισσότερες αρχίζουν να φθίνουν γύρω στα μέσα της δεκαετίας του ’80, ώσπου να
εξαφανιστούν ουσιαστικά στα τέλη της ίδιας δεκαετίας. Το 1986 εμφανίζονται
οργανώσεις που πρωτοτυπούν στην επωνυμία τους, όπως Οι άγριες χήνες των
πόλεων, που εμφανίστηκαν το 1985 πυρπολώντας δύο αμερικανικά αυτοκίνητα. Οι
Ομάδες Λαϊκής Αντίστασης (ΟΛΑ) εμφανίζονται επίσης τα πρώτα χρόνια μετά τη
Μεταπολίτευση, όπως και ο Λαϊκός Επαναστατικός Αγώνας και η Λαϊκή Αγωνιστική
Συσπείρωση. Κύριο χαρακτηριστικό και αυτών των οργανώσεων, που από την αρχή
τους κιόλας φαίνεται ότι δεν διαθέτουν «δύναμη πυρός», είναι ότι ο
προσανατολισμός των χτυπημάτων τους είναι κυρίως προς αμερικανικούς στόχους.

Η δεκαετία του ’90 φέρνει μαζί της μια νέα μορφή τρομοκρατικής δράσης, τα
χτυπήματα διαφόρων, αναρχικών κατά βάση, ομάδων που χρησιμοποιούν αυτοσχέδιους
μηχανισμούς και γκαζάκια για να χτυπήσουν αυτοκίνητα και υποκαταστήματα
τραπεζών. Τέτοιες ομάδες έχουν εμφανισθεί δεκάδες τα τελευταία χρόνια και
ιδιαίτερη έξαρση είχαν παρουσιάσει το διάστημα 1995-1998.

1η ΜΑΗ

Συνεργασία με τον ΕΛΑ

Εντυπωσιακά εμφανίστηκε το 1987 η 1η Μάη που αποπειράθηκε να δολοφονήσει τον τότε πρόεδρο της ΓΣΕΕ Γ. Ραυτόπουλο

Η οργάνωση εμφανίζεται πρώτη φορά τον Ιούνιο του 1987 και μάλιστα με τρόπο
εντυπωσιακό: αποπειράται να δολοφονήσει τον τότε πρόεδρο της ΓΣΕΕ Γ.
Ραυτόπουλο. Οι αρχές δείχνουν να ξαφνιάζονται γι’ αυτή τη νέα τρομοκρατική
οργάνωση, αλλά χρειάζεται να περάσει διάστημα ενάμιση χρόνου μέχρι την επόμενη
εμφάνισή της. Στο δεύτερο χτύπημα, η Επαναστατική Οργάνωση 1η Μάη δολοφονεί
τον αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Π. Βερνάρδο (23-1-89) και τρεις μήνες
αργότερα βάζει και πάλι στο στόχαστρό της δικαστικό λειτουργό, τοποθετώντας
εκρηκτικό μηχανισμό στο σπίτι του αρεοπαγίτη Σαμουήλ. Το 1989 κλείνει για την
1η Μάη με ένα ακόμη χτύπημα: οι τρομοκράτες τοποθετούν βόμβα στο σπίτι τού
τότε αρχηγού της Αστυνομίας. Ωστόσο, το 1990 τα πράγματα σχετικά με την
προέλευση των μελών της συγκεκριμένης οργάνωσης αρχίζουν να ξεκαθαρίζουν: η 1η
Μάη παύει να εμφανίζεται ως αυτόνομη οργάνωση και αναλαμβάνει από κοινού την
ευθύνη για σειρά χτυπημάτων μέχρι και το 1992 με τον ΕΛΑ. Φαίνεται, λοιπόν,
πως και αυτή η οργάνωση δεν ήταν παρά ένα ισχυρό, ενδεχομένως, παρακλάδι του
ΕΛΑ, που επέστρεψε στη συνέχεια στους κόλπους της «μητρικής» οργάνωσης, αλλά
με ένα καθεστώς ημι-αυτονομίας. Στα τελευταία του χτυπήματα – πριν
αδρανοποιηθεί ξαφνικά τον Ιανουάριο του 1995 – ο ΕΛΑ παύει να αναλαμβάνει την
ευθύνη χτυπημάτων από κοινού με την 1η Μάη.

ΑΝΤΙΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΛΗ

Οι «διαφωνούντες» με αρχηγό τον Τσουτσουβή

Η Αντικρατική Πάλη σιγεί μετά τον θάνατο του Τσουτσουβή, το 1985. Η τελευταία φορά που ανέλαβε ευθύνη για τρομοκρατικό χτύπημα ήταν τον Απρίλιο του 1989

Άλλη μία οργάνωση, μικρότερης εμβέλειας από τις δύο βασικές – 17 Νοέμβρη και
ΕΛΑ -, που έχει όμως άμεση σχέση με τον ΕΛΑ, είναι η Αντικρατική Πάλη. Ως
αρχηγός της θεωρήθηκε ο Χρήστος Τσουτσουβής. Για τον Τσουτσουβή, ο οποίος
σκοτώθηκε στη μάχη με αστυνομικούς στου Γκύζη, στις 15 Μαΐου του 1985, η
Αστυνομία πιστεύει ότι είχε αποσκιρτήσει από τον ΕΛΑ, παίρνοντας μάλιστα μαζί
του και σημαντικό τμήμα από το οπλοστάσιο, αλλά και από το έμψυχο «δυναμικό»
της οργάνωσης. Ο Τσουτσουβής, μάλιστα, συνδεόταν και με τον Χρήστο Κασσίμη,
που σκοτώθηκε τον Οκτώβριο του 1977 στου Ρέντη. Η Αντικρατική Πάλη εμφανίστηκε
το 1985: την 1η Απριλίου εκείνης της χρονιάς μέλη της δολοφόνησαν τον
εισαγγελέα Γιώργο Θεοφανόπουλο. Έναν μήνα αργότερα, στις 6 Μαΐου, μέλη της
οργάνωσης Αντικρατική Πάλη ληστεύουν χρηματαποστολή του σούπερ μάρκετ
Σκλαβενίτης. Δολοφονούν τα δύο μέλη της χρηματαποστολής, τραπεζικούς
υπαλλήλους Γ. Πανταζόπουλο και Μ. Τσιμπούρη. Εννέα ημέρες αργότερα, στις 15
Μαΐου του 1985, στην περίφημη συμπλοκή του Γκύζη ανάμεσα σε αστυνομικούς και
μέλη της Αντικρατικής Πάλης, σκοτώνονται τρεις αστυνομικοί, ο Γιώργος
Δουγένης, ο Γιώργος Γεώργου και ο Βασίλης Μπούρας. Νεκρός πέφτει και ο Χρήστος
Τσουτσουβής. Η Αντικρατική Πάλη από εκείνη τη στιγμή και μετά σιγεί. Η
τελευταία φορά που ανέλαβε ευθύνη για τρομοκρατικό χτύπημα ήταν τον Απρίλιο
του 1989, για τη βομβιστική ενέργεια στα τσιμέντα ΤΙΤΑΝ.