Αιφνιδίασε ο «τσάρος»

Δραματικές είναι οι εξελίξεις στην Τουρκία, καθώς οι πολιτικοί που θέλουν
να διαδραματίσουν στη συνέχεια πρωταγωνιστικό ρόλο εγκαταλείπουν το καράβι που
βουλιάζει, και ο καπετάνιος – δηλαδή ο Μπουλέντ Ετζεβίτ – κάνει μια ύστατη
προσπάθεια να κρατηθεί στο τιμόνι.

Μπουλέντ Ετζεβίτ. Ο Τούρκος πρωθυπουργός, που προσπαθεί να γαντζωθεί στην εξουσία, απόχωρεί από τον γραφείο του συνοδευόμενος από τους σωματοφύλακές του

Η πρώτη ηχηρή παραίτηση της χθεσινής ημέρας ήταν του υπουργού Εξωτερικών
Ισμαήλ Τζεμ, και ανακοινώθηκε το μεσημέρι. Ο Τζεμ δεν αιφνιδίασε όμως κανέναν,
αφού είχε προαναγγείλει από την προηγουμένη την απόφασή του να αποχωρήσει από
την κυβέρνηση και τη Δημοκρατική Αριστερά (DSP).

Αιφνιδίασε όμως η παραίτηση του «τσάρου» της οικονομίας, του Κεμάλ Ντερβίς,
που ήλθε λίγες ώρες αργότερα. Όχι επειδή μια μέρα δεν θα γινόταν: ολόκληρη η
Τουρκία μιλά για το νέο κόμμα που ετοιμάζονται να ιδρύσουν ο Τζεμ (που θα
είναι και ο αρχηγός του), ο Ντερβίς και ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης
Χιουσαμετίν Οζκάν. Όλοι πίστευαν όμως ότι ο Ντερβίς θα παρέμενε στη θέση του
για μερικές ακόμη μέρες. Η αιφνίδια ανακοίνωση της αποχώρησης φάνηκε να τους
διαψεύδει. Αλλά μόνο προς στιγμήν. Λίγο αργότερα δόθηκε στη δημοσιότητα γραπτή
δήλωση του Ντερβίς, στην οποία ο πρώην αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας
ανέφερε ότι ύστερα από παράκληση του προέδρου Σεζέρ και του πρωθυπουργού
Ετζεβίτ συμφώνησε να μην τεθεί αμέσως σε ισχύ η παραίτησή του…

Δήλωση Ετζεβίτ

Ο Ετζεβίτ φάνηκε να παίρνει θάρρος από αυτή την εξέλιξη. Χθες το βράδυ, έδωσε
κι αυτός στη δημοσιότητα γραπτή δήλωση, με την οποία καλεί τα 41 μέλη του
κόμματός του (μεταξύ των οποίων και 7 υπουργούς) που αποχώρησαν αυτή την
εβδομάδα να επιστρέψουν και να ενωθούν ξανά κάτω από τα φτερά του «λευκού
περιστεριού».

Κανείς στην Τουρκία δεν πιστεύει όμως ότι η Δημοκρατική Αριστερά μπορεί να
ξανασταθεί στα πόδια της. Όσο για την κυβέρνηση, οι ημέρες της είναι
μετρημένες. Και οι δύο εταίροι του Ετζεβίτ έχουν ζητήσει πρόωρες εκλογές: το
ακροδεξιό Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης θέλει να γίνουν τον Νοέμβριο, και το Κόμμα
της Μητέρας Πατρίδας τον Σεπτέμβριο.

Έχει τελειώσει

«Η κυβέρνηση έχει τελειώσει», δήλωσε ο βουλευτής Ομέρ Βεχμπί Χατίπογλου από το
φιλο-ισλαμικό Κόμμα της Ευτυχίας. «Πρέπει είτε να παραιτηθεί είτε να ανατραπεί
ύστερα από πρόταση μομφής, ώστε να συγκροτηθεί νέα κυβέρνηση που θα ανοίξει
τον δρόμο της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και θα οδηγήσει τη χώρα σε
πρόωρες εκλογές».

Επιπλέον, ακόμη κι αν ο Ντερβίς παραμείνει για λίγο καιρό στη θέση του, η
παραίτηση του Τζεμ, που ήταν υπουργός Εξωτερικών τα πέντε τελευταία χρόνια,
αποτελεί ισχυρό πλήγμα για τον πρωθυπουργό. «Η αποχώρηση ενός, αν όχι του πιο
στενού συμμάχου του ηγέτη του κόμματος, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως κάτι
φυσιολογικό στην ιστορία του κόμματος», σημειώνει ο Ιλτέρ Τουράν, καθηγητής
Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Μπιλζί της Κωνσταντινούπολης.

Ακολουθούν τον Τζεμ

Βέβαιο θεωρείται τώρα ότι τον υπουργό Εξωτερικών θα ακολουθήσουν αρκετοί
βουλευτές της Δημοκρατικής Αριστεράς. Ο κυβερνητικός συνασπισμός έχει αυτή τη
στιγμή 295 έδρες σε σύνολο 550. Έτσι, αν αποχωρήσουν από το κόμμα του Ετζεβίτ
άλλοι 20 βουλευτές, η κυβέρνηση θα χάσει την πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο.

«Στις επόμενες εκλογές, το DSP δεν θα είναι το κόμμα στο οποίο θα ήθελε κανείς
να βρίσκεται αν ενδιαφέρεται να μπει στο Κοινοβούλιο», σχολιάζει ο Τουράν.

Τόσο οι αγορές όσο και οι μεγαλύτερες εφημερίδες υποδέχθηκαν ευνοϊκά τις
προοπτικές συγκρότησης ενός νέου, φιλοευρωπαϊκού σχηματισμού από την «τρόικα».
«Ένα Νέο Κόμμα επί θύραις», έγραψε η «Ραντικάλ», δημοσιεύοντας θαμπές
φωτογραφίες από τον Τζεμ στο σπίτι του να υποδέχεται χαμογελαστός τον Οζκάν
και τον Ντερβίς, και όλοι να δίνουν τα χέρια και να φιλιούνται στο μάγουλο. «Η
προοπτική μιας τέτοιας συμμαχίας καθησυχάζει τις αγορές», έγραψε ένας
αρθρογράφος της εφημερίδας. «Σε κάθε σενάριο, ο Ντερβίς θα παραμείνει
υπεύθυνος της οικονομίας, διατηρώντας τις καλές σχέσεις της Τουρκίας με το
Διεθνές Νομισματικό Ταμείο».

ΝΑΤΟ και ΗΠΑ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την πολιτική κρίση της Τουρκίας δείχνουν το ΝΑΤΟ και
η Ουάσιγκτον, ιδιαίτερα σε μια εποχή που η τελευταία ετοιμάζει επίθεση κατά
του Ιράκ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως, προτιμά να κρατήσει αποστάσεις. Ο πρόεδρος
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ρομάνο Πρόντι ανακοίνωσε έτσι χθες ότι αναβάλλεται η
επίσκεψη που επρόκειτο να πραγματοποιήσει στις 18 και 19 Ιουλίου. Στην
επίσκεψη εκείνη επρόκειτο να συζητήσει την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή
Ένωση, το Κυπριακό και τη διαμάχη για τον ευρωστρατό. Προφανώς, ο Πρόντι
έκρινε ότι για τα θέματα αυτά δεν θα είχε αξιόπιστο συνομιλητή.