Θερινό σινεμά «Ο μινιμαλισμός»!

Η συνάντησή του με τον Ραβί Σανκάρ και η μύησή του στην ινδική μουσική συνέβαλαν στη διαμόρφωση ενός ιδιαίτερου μουσικού στυλ του μινιμαλιστή συνθέτη Φίλιπ Γκλας

Σε έναν ιδιότυπο θερινό κινηματογράφο θα μετατραπεί στις 17 και 18 Ιουλίου ο
Λυκαβηττός, που υποδέχεται τον μινιμαλιστή συνθέτη Φίλιπ Γκλας (στο πιάνο), ο
οποίος θα παρουσιάσει με το Philip Glass Ensemble το έργο του για την ταινία
«Κογιανισκάτσι» (σε σκηνοθεσία Γκόντφρεϊ Ρέτζιο και παραγωγή Φράνσις Φορντ
Κόπολα) σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την πρώτη προβολή της (1983).

Στο θέατρο του Λυκαβηττού για τις ανάγκες των παραστάσεων θα έχει
στηθεί μια τεράστια οθόνη, όπου θα προβληθεί το μνημειώδες οικολογικό
ντοκιμαντέρ «Koyaanisqatsi», ενώ ο συνθέτης με την ορχήστρα του θα «δένουν» τα
συγκλονιστικά πλάνα με τις νότες. Η αρμονική συνεύρεση μουσικής και εικόνας
που εξιστορεί τόσο πολλά χωρίς την ανάγκη «ηθοποιών» ή διαλόγων παραμένει και
σήμερα πρωτοποριακή. Τα μηνύματα της ταινίας για την αλλοτρίωση της φύσης και
του ανθρώπου από τα «επιτεύγματα» του σύγχρονου πολιτισμού και της αλόγιστης
βιομηχανικής ανάπτυξης παραμένουν επίκαιρα στις αρχές του 21ου αιώνα.

Ο τίτλος της ταινίας στη γλώσσα της ινδιάνικης φυλής Χόπι σημαίνει «τρελή ζωή,
ζωή σε αναστάτωση, ζωή εκτός ισορροπίας, ζωή σε αποσύνθεση», αποτέλεσε
παγκόσμια καινοτομία όταν βγήκε στις κινηματογραφικές αίθουσες.

Ο Φίλιπ Γκλας (με πλάτη στον φακό) μπροστά στο Philip Glass Ensemble «βλέπει» τις νότες της σύνθεσής του να μετατρέπονται σε εικόνες (και το αντίστροφο) σε παρουσίαση του ηχοθεάματος «Κογιανισκάτσι»

Στο ιδιότυπο ντοκιμαντέρ «Koyaanisqatsi» (το πρώτο μέρος της τριλογίας «Qatsi»
– τα άλλα δύο είναι τα «Powaqqatsi» και «Naqoyatsi», με το τρίτο να βρίσκεται
στις μέρες μας στο στάδιο της ολοκλήρωσης από τον σκηνοθέτη-ασκητή Γκόντφρεϊ
Ρέτζιο), ο πλανήτης αλλάζει ραγδαία πρόσωπο μέσα από εικόνες συγκλονιστικής
υποβολής. Ανώνυμοι άνθρωποι κινούνται μαζικά, σαν υπνωτισμένες ορδές εντόμων,
άλλοτε ρέοντας κατά μήκος των πεζοδρομίων και άλλοτε γλιστρώντας πάνω σε
κυλιόμενους διαδρόμους σουπερμάρκετ ή αεροδρομίων. Όταν πέφτει η νύχτα,
λεωφόροι ξέφρενης κίνησης φωσφορίζουν σαν λέιζερ ζωγραφική του Τζάκσον Πόλοκ.
Όταν ξημερώνει ανθρώπινα βλέμματα βουλιάζουν στο κενό σαν καταθλιπτικά σήματα
του τίποτα. Στον πλανήτη Κογιανισκάτσι ο άνθρωπος δεν βλέπει, δεν ακούει, δεν
επικοινωνεί. Μοιάζει φριχτά ενσωματωμένος στις αυτόματες δίνες ενός κουρδιστού
κόσμου, τον οποίο ο ίδιος έχει πλάσει.

Η μουσική του Φίλιπ Γκλας «πέφτει» στις σεκάνς του φιλμ σαν ρούχο
«ταιριαστό» και εντείνει την αίσθηση. Ο γεννημένος στη Βαλτιμόρη Φίλιπ Γκλας
άρχισε να μυείται στον κόσμο της έντεχνης μουσικής στο κατάστημα επισκευής
ραδιοφώνων του πατέρα του, όπου υπήρχε και τμήμα πώλησης δίσκων. Σε ηλικία έξι
ετών άρχισε μαθήματα βιολιού, στα οκτώ του μαθήματα φλάουτου και λίγο μετά
πιάνου. Ως απόφοιτος του Πανεπιστημίου του Σικάγου συνέχισε στο περίφημο
Julliard School. Επόμενος σταθμός του το Παρίσι, όπου έμαθε πρώτα από όλα
μουσική πειθαρχία με τη σπουδαία καθηγήτρια Αρμονίας και Ανάλυσης Νάντια
Μπουλανζέ. Ύστερα από τη συνάντησή του με τον Ραβί Σανκάρ και τη μύηση στην
ινδική μουσική άρχισε να παγιώνει το προσωπικό στυλ του. Οι συνθέσεις του
θυμίζουν εκκρεμές από καθαρές νότες, σε επαναληπτικές ταλαντώσεις.