Νέα διώρυγα στον Παναμά

Η κατασκευή της στοίχισε τη ζωή περίπου 26.000 ανθρώπων και περιγράφηκε από
τους ιστορικούς ως ένα «ανθρώπινο δράμα, παρόμοιο με εκείνο ενός πολέμου». Η
επέκτασή της θα στοιχίσει τον εκτοπισμό περίπου 8.500 ανθρώπων και προκαλεί
ήδη αντιδράσεις από μέρους των οικολογικών οργανώσεων. Ο λόγος για τη Διώρυγα
του Παναμά.

Η Διώρυγα του Παναμά, που συνδέει τον Ειρηνικό με τον Ατλαντικό Ωκεανό, έχει
μήκος 80 χιλιόμετρα και από αυτήν διέρχεται σήμερα το 4% του ωκεάνιου
εμπορίου. Κάθε χρόνο τη διασχίζουν περίπου 13.600 πλοία. Κάθε ημέρα, τη
διασχίζουν περίπου 35 πλοία.

Κάθε ένα από αυτά καταβάλει ως αντίτιμο περίπου 47.000 ευρώ, αλλά γλιτώνει,
χάρη στη Διώρυγα, έως και 25 ημέρες ταξίδι, έως και μισό εκατ. ευρώ σε κάθε
ταξίδι. Λόγω του όγκου τους, ωστόσο, πολλά από τα σύγχρονα εμπορικά πλοία δεν
μπορούν να εκμεταλλευτούν το θαλάσσιο αυτό πέρασμα. Όμως μέχρι το 2013 αυτό θα
αλλάξει.

Ένα σχέδιο επέκτασης ύψους 4,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, που πρόκειται να αρχίσει
σε δύο με τρία χρόνια, φιλοδοξεί να αυξήσει τη διέλευση της Διώρυγας του
Παναμά κατά 25% και να επιτρέψει τη διέλευση στο ήμισυ, τουλάχιστον, των
σύγχρονων, υπερμεγέθων, εμπορικών πλοίων. Η γαλλο-βελγική κοινοπραξία που έχει
αναλάβει το έργο θα σχεδιάσει μία τρίτη «λωρίδα κυκλοφορίας», με πλάτος σχεδόν
διπλάσιο της σημερινής διώρυγας και βάθος κατά 25% μεγαλύτερο των σημερινών
δεξαμενών ανύψωσης ώστε να μη «βρίσκουν» στον βυθό τα γιγάντια πετρελαιοφόρα.

Θα χρειαστεί, ωστόσο, να κατασκευαστούν τρεις νέες μεγάλες δεξαμενές, οι
οποίες θα μπορούσαν να πλημμυρίσουν μια περιοχή μεγαλύτερη από αυτή του
Μανχάταν – και να εκτοπιστούν περίπου 8.500 άνθρωποι, στην πλειοψηφία τους
γεωργοί και κτηνοτρόφοι, η μοίρα των οποίων δεν έχει ακόμη αποφασιστεί. Η
μοναδική εγγύηση γι’ αυτούς είναι η υπόσχεση των αρχών ότι δεν θα τους διώξουν
από τη γη τους χωρίς πρώτα να τους εξασφαλίσουν τίτλους σε κάποια άλλη
τοποθεσία.

Κατά τη διάρκεια της κατασκευής της Διώρυγας είχε χρειαστεί να εκκενωθούν 14
χωριά. Τα απομεινάρια τους βρίσκονται σήμερα στον βυθό της (τεχνητής) λίμνης
Γκατούν, στην οποία καταλήγουν τα πλοία αφού περάσουν από τις δεξαμενές
ανύψωσης Μοραφλόρες και Πέδρο Μιγκέλ. Το τίμημα της κατασκευής της Διώρυγας
του Παναμά, όμως, ήταν στην πραγματικότητα πολύ υψηλότερο.

Εμπνευστής της Διώρυγας του Παναμά ήταν ο Γάλλος διπλωμάτης Φερντινάν ντε
Λεσέπ. Η γαλλική εταιρεία που ανέλαβε το έργο κήρυξε πτώχευση το 1889. Κατά τη
διάρκεια της πρώτης, εννεαετούς φάσης της κατασκευής, περισσότεροι από 20.000
εργάτες είχαν χάσει τη ζωή τους από τις καθιζήσεις και τις επιδημίες κίτρινου
πυρετού. Το 1904, οι εργασίες επαναλήφθηκαν – αυτήν τη φορά υπό αμερικανική
επίβλεψη. Περίπου 5.600 εργάτες, πολλοί από τα Μπαρμπέιντος, την Τζαμάικα και
τη Μαρτινίκα, έχασαν τη ζωή τους από ασθένειες και ατυχήματα.