ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Ευρωπαϊκά ελλείμματα

Οι παθητικές και διαχειριστικές πολιτικές της παραγωγικής και τεχνολογικής
αναδιάρθρωσης καθώς και της επέκτασης της εφαρμογής των νέων τεχνολογιών, ως
μέσου βελτίωσης της παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων
και των οικονομικών σχηματισμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, βρίσκονται στο υπόβαθρο
των εξελίξεων που συντελούνται ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία στην εργασία,
με την απορρύθμιση της αγοράς εργασίας, την προώθηση της ευελιξίας και των
άτυπων μορφών απασχόλησης. Το πλαίσιο αυτών των εξελίξεων αποτελεί η
στρατηγική διεθνοποίησης και ολοκλήρωσης της παγκόσμιας οικονομίας,
δημιουργώντας προϋποθέσεις ανασφάλειας και αβεβαιότητας σε συνθήκες υψηλής
ανεργίας και διεύρυνσης του αριθμού των φτωχών και κοινωνικά αποκλεισμένων.

Η γνωστή αυτή κατάσταση στους λαούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαμορφώνει το
κοινωνικό έλλειμμα, ενισχύει τον κοινωνικό διχασμό σε πολίτες «εντός και εκτός
των τειχών», διαβρώνει τα δημοκρατικά στοιχεία του πολιτικού συστήματος με τις
ακροδεξιές εξάρσεις αυταρχισμού, ρατσισμού, ξενοφοβίας και υποστήριξης μιας
καθαρής εθνικής ταυτότητας.

Από την άποψη αυτή είναι ενδιαφέρον να υπογραμμισθεί ότι στην πολιτική
αντίληψη και στρατηγική των ακροδεξιών πολιτικών σχηματισμών, η αντιμετώπιση
της διάβρωσης της κοινωνικής συνοχής, της κοινωνικής αλληλεγγύης και της
περιρρέουσας κοινωνικής κρίσης μεταξύ των «εντός και εκτός των τειχών» του
πληθυσμού, επιδιώκεται με την απόδοση των ευθυνών του κοινωνικού ελλείμματος
στους μετανάστες.

Έτσι, οι μετανάστες μετατρέπονται σε εξιλαστήρια θύματα και κατηγορούνται για
την ύπαρξη των κοινωνικών προβλημάτων στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με
αποτέλεσμα από «φορείς» της φτώχειας και της έντασης των ανισοτήτων του
παγκόσμιου πλούτου, να θεωρούνται «φορείς» δημιουργίας της ανεργίας, των
εισοδηματικών ανισοτήτων και ελλειμμάτων, της απορρύθμισης της αγοράς εργασίας
και του συστήματος κοινωνικής προστασίας.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο αντί να αναδειχθούν, αποκρύφτηκαν από τα κοινοβουλευτικά
κόμματα της Γαλλίας, αλλά και των άλλων χωρών, τα πραγματικά αίτια του
κοινωνικού ελλείμματος, αφού οι αντίστοιχοι πολιτικοί σχηματισμοί στην
προεκλογική τους εκστρατεία αναφέρονταν κυρίως στα θέματα της πολιτικής
ατζέντας της Ακροδεξιάς, δηλαδή στην ανασφάλεια και την αβεβαιότητα στην
εργασία και την κοινωνική ζωή.

Παράλληλα, στο επίπεδο της κρίσης αντιπροσωπευτικότητας του πολιτικού
συστήματος, το εκλογικό σώμα, ειδικότερα στη Γαλλία και την Ολλανδία, με την
ψήφο του στην Ακροδεξιά, εξέφρασε τη διαμαρτυρία του για το έλλειμμα
δημοκρατίας που παρατηρείται στα κράτη-μέλη και την Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού
καθημερινά βιώνει τις αποφάσεις των ευρωπαϊκών οργάνων χωρίς την άσκηση από
μέρους του της παραμικρής συμμετοχής και επιρροής. Και ενώ τα τελευταία χρόνια
αναπτύσσεται σε όλες τις χώρες ένα δημοκρατικό κίνημα για την οικοδόμηση μιας
πολιτικής, κοινωνικής και δημοκρατικής Ευρώπης, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής ετοιμάζεται να παρουσιάσει ριζοσπαστικές προτάσεις που θα δίνουν
μεγαλύτερες εξουσίες στις Βρυξέλλες σε διάφορους ευαίσθητους τομείς, από την
άμυνα μέχρι τις εγχώριες υποθέσεις (Μ. Μητσός, «ΤΑ ΝΕΑ», 20/5/2002).

Έτσι, η Ακροδεξιά αξιοποιεί το δημοκρατικό έλλειμμα που παρατηρείται στην
Ευρωπαϊκή Ένωση και παρεμβαίνει ιδεολογικά και πολιτικά με έντονα στοιχεία
λαϊκισμού και οπισθοδρόμησης στο πραγματικό και ουσιαστικό πρόβλημα της
προοπτικής της ευρωπαϊκής οικοδόμησης.

Από την άποψη αυτή, η αναζωπύρωση της αντιπαράθεσης «Ευρώπη των εθνικών
κρατών» – «Ομοσπονδιακή Ευρώπη» που συνιστά έλλειμμα της ευρωπαϊκής
οικοδόμησης, συντελείται με τους όρους της πολιτικής ατζέντας της Ακροδεξιάς,
αντί μιας δημοκρατικής και ουσιαστικής αντιπαράθεσης για το μέλλον της Ευρώπης
και τη σταδιακή και μεθοδική διεύρυνσή της, στην κατεύθυνση μιας δυναμικής
ανταπόκρισής της στις δημοκρατικές οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές
ανάγκες των λαών της.

Ο Σάββας Γ. Ρομπόλης είναι καθηγητής Παντείου Παν/μίου, επιστ. δ/ντής
ΙΝΕ / ΓΣΕΕ – ΑΔΕΔΥ