[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Σημαντική η απόφαση του Διοικητικού Εφετείου, που δίνει το δικαίωμα στον κάθε
πολίτη να διεκδικήσει από το κράτος αποζημίωση όταν, εμπιστευόμενος τους
νόμους του κράτους, προχωρήσει σε πράξεις οι οποίες, στη συνέχεια, θα
αποδειχθούν παράνομες γιατί στηρίχθηκαν σε αντισυνταγματικό νόμο. Η απόφαση,
αφενός, δικαιώνει τους πολίτες και αφετέρου θέτει προ των ευθυνών τους 300 της
Βουλής που νομοθετούν στο «πόδι» θεσπίζοντας αντισυνταγματικούς νόμους.

Αλλά – και εδώ ανοίγει ένα μεγαλύτερο και πιο σημαντικό για τη δημοκρατία μας,
πλέον, ζήτημα – η απόφαση αυτή δεν καλεί απλώς τη νομοθετική εξουσία να
σέβεται το Σύνταγμα. Την καλεί και να προβλέπει ότι το κάθε δικαστήριο της
χώρας – ακόμη και το συμπαθές Πρωτοδικείο Γρεβενών – δεν θα κρίνει ένα νόμο
αντισυνταγματικό. Γιατί οποιοδήποτε δικαστήριο – ακόμη και μονομελές – μπορεί
στη χώρα μας να κρίνει τη συνταγματικότητα των νόμων. Ο έλεγχος είναι διάχυτος
και δεν ανήκει σ’ ένα όργανο που αντλεί την εξουσία του από τον λαό, εκφράζει
τη δικαστική γνώμη αλλά και τη νομοθετική βούληση, ώστε να εξασφαλίζει μία
αυθεντική «ερμηνεία» του Συντάγματος που θα ανταποκρίνεται στις
πολιτικο-κοινωνικο-οικονομικές ανάγκες τις οποίες ο νομοθέτης θεωρεί πως
πρέπει, την εκάστοτε στιγμή, να αντιμετωπίσει.

Το πρόβλημα είναι πότε – πριν ή μετά την ψήφιση ενός νόμου – θα κρίνεται με
τρόπο αυθεντικό – και από όργανο ευρύτερης σύνθεσης από ένα στενά δικαστικό –
η συνταγματικότητα των νόμων. Έτσι δεν θα υπάρχει κίνδυνος να τιναχθεί στον
αέρα ως αντισυνταγματικό ένα νομοθέτημα που θα ταλαιπωρήσει για χρόνια τους
πολίτες και στη συνέχεια θα μας υποχρεώσει όλους να πληρώσουμε τα σπασμένα της
έλλειψης ενός προληπτικού και σοβαρότερου ελέγχου.

Αυτό είναι ίσως πιο κρίσιμο ως πρόβλημα απ’ αυτή καθαυτή την απόφαση που
προβλέπει – και δικαίως – αποζημιώσεις για τους πολίτες. Γιατί ναι μεν και η
Βουλή έχει ψηφίσει αντισυνταγματικούς νόμους αλλά και τα δικαστήρια έχουν
κρίνει, ως αντισυνταγματικούς, νόμους που δεν άρεσαν σ’ αυτούς ακριβώς που
τους έκριναν. Για να μην ξεχνάμε τις αποφάσεις για τις δικαστικές αμοιβές….