Οι επενδύσεις στην Ευρώπη δεν έφτασαν στην Ελλάδα

Οι αναλυτές συμφωνούν ότι η Ευρώπη ζει, επιτέλους, την από καιρό αναμενόμενη
αποκατάσταση μιας δίκαιης ισοτιμίας για το νόμισμά της. Από τις αρχές του
χρόνου, το ευρώ έχει ανατιμηθεί κατά 6% σε σχέση με το δολάριο, φτάνοντας τα
94 σεντς, ενώ σύμφωνα με αρκετούς εκτιμητές, υπάρχουν ακόμη μεγάλα περιθώρια
να συνεχισθεί αυτή η πορεία.

Μαζί με την υπόλοιπη Ευρώπη, η Ελλάδα ζει ήδη τα πρώτα ευεργετικά αποτελέσματα
αυτής της εξέλιξης, που εντοπίζονται κυρίως στην υποχώρηση του πληθωρισμού. Η
τιμολόγηση των καυσίμων, κυρίως, αλλά και ορισμένων άλλων προϊόντων σε
δολάρια, έχει αποτέλεσμα να οδηγείται ο πληθωρισμός προς τα κάτω, ακολουθώντας
την πορεία του αμερικανικού νομίσματος. Τον Μάιο έγιναν ορατά τα σχετικά
αποτελέσματα, αλλά αναμένεται και συνέχεια, τους επόμενους μήνες.

Μάλιστα, αρμόδιες τραπεζικές πηγές πιστεύουν ότι θα υπάρξει και ένας δεύτερος
κύκλος ευεργετικών επιδράσεων στον πληθωρισμό, εξαιτίας της ανατίμησης του
ευρώ. Χαρακτηριστικά, ο νέος υποδιοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Ν.
Παλαιοκρασσάς αναφέρει ότι η αύξηση της ισοτιμίας του ευρωπαϊκού νομίσματος θα
συμβάλει στη συγκράτηση των μισθολογικών αυξήσεων και στην άσκηση συνετής
τιμολογιακής πολιτικής εκ μέρους των επιχειρήσεων. Με τον τρόπο αυτό, θα
βοηθήσει στη μεσοπρόθεσμη συγκράτηση του πληθωρισμού. Όλα δείχνουν, επομένως,
ότι οι προοπτικές είναι ευνοϊκές για να αποτραπεί ο κίνδυνος πληθωριστικών
πιέσεων, που είχε προβάλει απειλητικός τους πρώτους μήνες του χρόνου. Σε
ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διευκολύνεται να διατηρήσει
αμετάβλητα στα χαμηλά σημερινά επίπεδα τα επιτόκιά της, συμβάλλοντας στην
επιτάχυνση της ανάπτυξης που τόσο έχει ανάγκη η Ευρώπη.

Εξαγωγές και τουρισμός

Βεβαίως, από την άλλη πλευρά, η άνοδος της ισοτιμίας καθιστά λιγότερο
ελκυστικές τις ευρωπαϊκές εξαγωγές, καθώς τα ευρωπαϊκά προϊόντα γίνονται
ακριβότερα για τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Για την Ελλάδα, όμως, η επίπτωση αυτής της εξέλιξης είναι μάλλον περιορισμένη,
καθώς οι εξαγωγές της κατευθύνονται κυρίως στις υπόλοιπες χώρες της ζώνης του
ευρώ. Ο βασικότερος άλλος προορισμός των ελληνικών εξαγωγών, εξάλλου, δεν
είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής
Ευρώπης.

Μόνο οι επιπτώσεις στον τουρισμό θα μπορούσαν να αποτελέσουν πηγή ανησυχίας
για την Ελλάδα και τον ρυθμό ανάπτυξής της. Οι Αμερικανοί τουρίστες, στους
οποίους βασίζεται σε μεγάλο βαθμό η ελληνική τουριστική βιομηχανία και κυρίως
η υψηλού επιπέδου, θα αποθαρρυνθούν, ίσως, ώς ένα βαθμό, λόγω του ακριβού
ευρώ.

Όμως, η πορεία του ΑΕΠ είναι γενικώς ικανοποιητική μέχρι στιγμής, σε σημείο
που ο υπουργός Οικονομίας κ. Νίκος Χριστοδουλάκης να επιμένει ότι θα
διαψευσθούν όλοι οι διεθνείς οργανισμοί, που έβλεπαν την ελληνική ανάπτυξη
κάτω από το 3,5% το 2002. Ήδη, τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το
υπουργείο Οικονομίας, όπως λέει ο γενικός διευθυντής Μακροοικονομικής
Πολιτικής κ. Γιάννης Σιδηρόπουλος, αναφέρουν ότι η αύξηση του ΑΕΠ το πρώτο
τρίμηνο του έτους ήταν 3,8%, σύμφωνα με τον ετήσιο στόχο, ή και παραπάνω.

Το μεγάλο ερώτημα

Το μεγάλο ερώτημα, όμως, για την Ελλάδα είναι, αν θα μπορέσει να επωφεληθεί
από την προσέλκυση επενδύσεων στην Ευρώπη, που φαίνεται ότι συνοδεύει την
«επιτυχία» του ευρωπαϊκού νομίσματος. Σύμφωνα με μηνιαία μελέτη της Μέριλ
Λιντς, την οποία επικαλείται δημοσίευμα της εφημερίδας «Ιντερνάσιοναλ Χέραλντ
Τρίμπιουν», οι θεσμικοί επενδυτές ενδιαφέρονται όλο και περισσότερο για την
Ευρώπη και για τις αναδυόμενες αγορές. Εξάλλου, στοιχεία της UBS Warburg, που
επικαλείται η ίδια εφημερίδα, αναφέρουν ότι έχουν αυξηθεί οι αγορές ευρωπαϊκών
μετοχών εκ μέρους Αμερικανών επενδυτών, ύστερα από μία μακρά περίοδο
υποχώρησης.

Μέχρι στιγμής, αυτό που συμβαίνει είναι ότι τα ελληνικά ομόλογα εξακολουθούν
να προσελκύουν ξένα κεφάλαια, λόγω ελκυστικών αποδόσεων. Για τις μετοχές,
όμως, η εικόνα δεν είναι ξεκάθαρη. Υπάρχει κάποια ένδειξη ξένου ενδιαφέροντος,
αλλά όχι τέτοια που να δικαιολογεί προσδοκίες ότι θα συμβάλει σε μια δυναμική
ανάκαμψη του Χρηματιστηρίου. Όσο για τις άμεσες ξένες επενδύσεις, επίσης δεν
έχει υπάρξει κάποια αξιοσημείωτη εξέλιξη.

Φυσικά, η ισοτιμία του νομίσματος δεν θα μπορούσε να αποτελέσει το καθοριστικό
κίνητρο για την προσέλκυση επενδύσεων στην Ελλάδα. Αυτό που θα μετρήσει ένας
επενδυτής, είναι κατά πόσον μια μετοχή είναι ελκυστική, αν έχει προοπτικές
υψηλών αποδόσεων, αν το επενδυτικό περιβάλλον είναι ευνοϊκό, αν υπάρχει
διαφάνεια στην πληροφόρηση περί το Χρηματιστήριο και αν τηρούνται τα διεθνή
πρότυπα από τις εισηγμένες εταιρείες.

Αυτά είναι που καλείται να διασφαλίσει, αλλά και να διαφημίσει, η ελληνική
κυβέρνηση, ώστε να πείσει τους υποψήφιους επενδυτές να τοποθετήσουν τα
κεφαλαιά τους στην Ελλάδα. Έχοντας εξασφαλίσει κάποιες ευνοϊκές προϋποθέσεις
στο διεθνές περιβάλλον, δεν θα έχει πολλές δικαιολογίες αν αδρανήσει στην
αξιοποίησή τους.