ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ Ευνοϊκές ρυθμίσεις για τους χαμηλοσυνταξιούχους του ΙΚΑ

Ρυθμίσεις για τους μετά την 1-1-1993 ασφαλισμένους του ΙΚΑ και ειδικών
Ταμείων κύριας ασφάλισης μισθωτών

Ρυθμίζεται το θέμα της συνταξιοδότησης με 37 χρόνια ασφάλισης

Η συνάρτηση της θεμελίωσης δικαιώματος συνταξιοδότησης με καθορισμένο όριο
ηλικίας δημιουργεί και για τους ασφαλιζόμενους από 1-1-1993 και μετά τα ίδια
προβλήματα που αναφέρθηκαν για τους ασφαλισμένους μέχρι 31-12-1992, γι’ αυτό
και στην ανωτέρω κατηγορία εργαζομένων, θεωρείται κοινωνικά δίκαιο να τους
δοθεί η δυνατότητα θεμελίωσης δικαιώματος συνταξιοδότησης χωρίς όριο ηλικίας
και με 37 έτη ασφάλισης εφόσον όμως τα 37 αυτά έτη είναι έτη πραγματικής
εξαρτημένης εργασίας. Καθίσταται σαφές και εδώ, ότι για τη συμπλήρωση του
συντάξιμου αυτού χρόνου δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί κανείς άλλος χρόνος είτε
πραγματικός, όπως π.χ. χρόνος αυτοτελώς απασχολουμένων, είτε εξομοιούμενος
προς πραγματικό, π.χ. χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας, ή πλασματικός, π.χ.
εκπαιδευτική άδεια.

Για τους λόγους αυτούς, προτείνεται η διάταξη του παρόντος άρθρου το οποίο
καθιερώνεται για πρώτη φορά η θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος των
νεοασφαλιζομένων από 1-1-1993 και μετά, με τη συμπλήρωση 37 ετών ή 11.100
ημερών ασφάλισης ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας.

Γήρατος – Αναπηρίας

– Αναπροσαρμόζεται ο τρόπος υπολογισμού της μηνιαίας σύνταξης λόγω γήρατος ή
αναπηρίας των από 1.1.1993 ασφαλισμένων.

Ειδικότερα: μέχρι σήμερα το ανωτέρω ποσό μηνιαίας σύνταξης συνίσταται σε
ποσοστό 1,714% επί των μηνιαίων συντάξιμων αποδοχών του ν. 2084/92. Με την
παρούσα διάταξη, το ποσοστό αυτό αυξάνεται σε 2% επί των ιδίων ως άνω
συντάξιμων αποδοχών, με αποτέλεσμα την αύξηση του ποσού της μηνιαίας σύνταξης
γήρατος-αναπηρίας.

Έτσι, για 35 χρόνια ασφάλισης ο συνταξιούχος θα δικαιούται πλέον το 70% (αντί
60% που ισχύει μέχρι σήμερα) των συντάξιμων αποδοχών, ενώ παράλληλα δίνεται
και κίνητρο παραμονής στην εργασία καθώς με την παρούσα διάταξη καθιερώνεται η
προσαύξηση της σύνταξης κατά 3% για κάθε έτος ασφάλισης πέραν των 35, εφόσον
αυτό πραγματοποιείται μετά το 65ο έτος και μέχρι το 67ο.

Εξάλλου ανακαθορίζεται το ποσό της σύνταξης των δικαιούχων μελών οικογένειας
θανόντος συνταξιούχου ή ασφαλισμένου το οποίο ορίζεται στο 80% του κατωτάτου
ορίου σύνταξης λόγω γήρατος που συνδέεται πλέον με την Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. (70% αυτής),
αντί του Α.Ε.Π. όπως ίσχυε μέχρι σήμερα.

– Ρυθμίζονται τα θέματα των ποσοστών μείωσης των συντάξεων. Η επιλογή λήψης
μειωμένης αντί πλήρους συντάξεως πολλές φορές δεν είναι ελεύθερη επιλογή του
συνταξιούχου αλλά υπαγορεύεται από την ανάγκη ανταπόκρισής του σε δύσκολες για
τον ίδιο και το άμεσο οικογενειακό του περιβάλλον οικονομικές συγκυρίες ή υπό
την πίεση προβλημάτων υγείας που καθιστούν δυσχερή τη συνέχιση της εργασίας.

Για τους παραπάνω λόγους, εξαιτίας του γεγονότος ότι από τη στιγμή της
επιλογής λήψης μειωμένης σύνταξης δεν υπάρχει δυνατότητα μετατροπής της σε
πλήρη, αλλά και για λόγους κοινωνικής ευαισθησίας και αλληλεγγύης σε μια
ευαίσθητη κατηγορία χαμηλοσυνταξιούχων, με την παρούσα διάταξη μειώνεται το
ποσοστό μείωσης σε περίπτωση επιλογής λήψης της μειωμένης σύνταξης.
Ειδικότερα, προτείνεται το ποσοστό της μείωσης να ανέρχεται σε 1/267 (αντί του
1/200 που ισχύει σήμερα) για κάθε μήνα που υπολείπεται μέχρι τη συμπλήρωση του
κατά περίπτωση απαιτούμενου ορίου ηλικίας για πλήρη σύνταξη.

Κατ’ εξαίρεση, σε όσους ασφαλισμένους έχουν πραγματοποιήσει 10.500 ημέρες
ασφάλισης και έχουν συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας, παρέχεται για πρώτη
φορά η δυνατότητα λήψης σύνταξης μειωμένης κατά 1/267 για κάθε μήνα που λείπει
μέχρι τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας.

– Τα ποσά των κατωτάτων ορίων που χορηγούνται στους νεοασφαλιζόμενους από
1.1.1993 αναπροσαρμόζονται στο ύψος σχεδόν των χορηγούμενων σήμερα κατωτάτων
ορίων σύνταξης γήρατος-αναπηρίας και θανάτου στους παλιούς ασφαλισμένους
(ασφαλισμένοι μέχρι 31.12.1992).

Τα ποσά της κατώτατης σύνταξης για τους νεοασφαλιζόμενους, παρά την πρόσφατη
αύξησή τους κατά 50% υπολείπονται σημαντικά εκείνων που χορηγούνται στους
παλιούς ασφαλισμένους.

Τα κατώτατα όρια

Για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης και με δεδομένο ότι η διαφοροποίηση των
ελάχιστων χορηγούμενων από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς παροχών με κριτήριο
την ημερομηνία ένταξης των εργαζομένων στο ασφαλιστικό σύστημα αντίκειται στις
αρχές της χρηστής διοίκησης, με την παρούσα διάταξη τα κατώτατα όρια σύνταξης
γήρατος-αναπηρίας των νέων ασφαλισμένων ορίζονται στο 70% του κατώτατου μισθού
εγγάμου με πλήρη απασχόληση, όπως αυτός καθορίζεται από την Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. έτους
2002.

– Προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα οι ισχύουσες διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες
ο συνταξιούχος που επιλέγει τη λήψη σύνταξης πριν συμπληρώσει το απαιτούμενο
για πλήρη σύνταξη όριο ηλικίας, δικαιώνεται μειωμένο ποσό σύνταξης.

– Ορίζεται ότι στους συνταξιούχους λόγω γήρατος που δικαιούνται τα κατώτατα
όρια και έχουν χρόνο ασφάλισης πάνω από 4.500 ημέρες (ή 15 έτη), χορηγείται
για κάθε 300 ημέρες (ή 1 έτος ) επιπλέον των 4.500 ημερών προσαύξηση 1% που
υπολογίζεται επί των μηνιαίων συντάξιμων αποδοχών βάσει των οποίων
υπολογίστηκε και η σύνταξή τους.

Η ίδια ως άνω προσαύξηση χορηγείται και σε όσους συνταξιούχους δικαιώνονται
σύνταξη υψηλότερη των κατωτάτων ορίων με την προϋπόθεση ότι το άθροισμα των
κατωτάτων ορίων και της προσαύξησης που τους αναλογεί υπερβαίνει το ποσό
σύνταξης που δικαιούνται βάσει των οργανικών διατάξεων.

– Επανακαθορίζονται τα ποσοστά των προσαυξήσεων λόγω παιδιών που χορηγούνται
στους δικαιούχους κατωτάτων ορίων. Τα ποσοστά ανέρχονται σε 5% για το πρώτο
παιδί, 6% για το δεύτερο και 7% για τρίτο και άνω παιδιά.

Για να διασφαλισθεί η ισότιμη και ενιαία αντιμετώπιση των συνταξιούχων
ορίζεται ότι οι τυχόν συντάξεις που έχουν χορηγηθεί μέχρι την έναρξη ισχύος
του νόμου αυτού αναπροσαρμόζονται σύμφωνα με την παραπάνω ρύθμιση, τα δε
οικονομικά αποτελέσματα αρχίζουν από την 1η του επόμενου μήνα από την έναρξη
ισχύος του παρόντος νόμου.

Χρηματοδότηση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ

Ρυθμίζονται τα θέματα χρηματοδότησης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Για την εξασφάλιση της ομαλής και απρόσκοπτης καταβολής των συντάξεων,
θεσπίζεται η ουσιαστική συμβολή του Κράτους στη χρηματοδότηση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ,
για την εφαρμογή του νέου Ασφαλιστικού Συστήματος. Προς τούτο, διαμορφώνεται
ένα μακροχρόνιο πλαίσιο χρηματοδότησης με συγκεκριμένους κανόνες, συγκεκριμένη
διάρκεια και δεσμευτικούς στόχους, με βάση:

α) το σχετικό πόρισμα της μελέτης της Βρετανικής Αναλογιστικής Αρχής,
για τους υπολογισμούς και τις προβλέψεις της χρηματοδότησης, σε συνδυασμό και
με τα τελευταία απογραφικά δεδομένα του 2001.

β) τις νεότερες προβλέψεις για την εξέλιξη του εθνικού εισοδήματος, της
παραγωγικότητας και του εργατικού δυναμικού και

γ) τους σχετικούς πίνακες της προβλεπόμενης χρηματοδότησης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ
για την χρονική περίοδο 2003-2032, με τις παραδοχές και τις συνθήκες για την
εξέλιξη της δαπάνης των συντάξεων και τις εισροές των εισφορών εργοδοτών και
εργαζομένων.

Ειδικότερα, με τις διατάξεις του άρθρου αυτού προβλέπονται:

α) η χορήγηση, καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου των τριών δεκαετιών,
μιας προγραμματισμένης χρηματοδότησης από τον κρατικό προϋπολογισμό, η οποία
διασφαλίζει απόλυτα την κάλυψη των προβλεπομένων αναλογιστικών ελλειμμάτων του
Οργανισμού για όλη την περίοδο.

Για τα έτη 2003 μέχρι 2008 το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ θα χρηματοδοτείται με κυμαινόμενα ποσά
τα οποία αντιστοιχούν στο 1% του ΑΕΠ περίπου και για τα έτη 2009 μέχρι 2032 με
ποσό ίσο προς το 1% του ΑΕΠ.

β) η διαμόρφωση ενός αποθεματικού στον Οργανισμό, με τη μορφή Ειδικών
Ομολόγων τα οποία δεν είναι ρευστοποιήσιμα πριν από τη λήξη τους, έχουν
σταθερές και διασφαλισμένες πραγματικές αποδόσεις και αποθεματοποιούνται για
την κάλυψη μελλοντικών αναλογιστικών ελλειμμάτων.

γ) η αναπροσαρμογή των ενισχύσεων του κρατικού προϋπολογισμού, με βάση
ειδικές αναλογιστικές μελέτες, σε περίπτωση σταδιακής ένταξης στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και
άλλων Ταμείων, προς αποτροπή πρόσθετης επιβαρύνσεώς του, καθώς και η συνέχιση
της κάλυψης από το Κράτος των τυχόν ελλειμμάτων των Ταμείων αυτών, μέχρι την
ένταξή τους στο Ενιαίο Ταμείο Μισθωτών.

δ) η εξασφάλιση των επί πλέον απαιτούμενων χρηματοδοτικών πόρων, για
την πλεονασματική λειτουργία του Ασφαλιστικού Συστήματος, σε περίπτωση
δυσμενούς εξέλιξης των προβλέψεων των συνολικών οικονομικών μεγεθών που
επηρεάζουν το αναλογιστικό έλλειμμα.

ε) η διαδικασία για την εφαρμογή των προτεινόμενων διατάξεων.

Επανακαθορισμός των βαρέων

– Προβλέπεται ο επανακαθορισμός των επαγγελμάτων των υπαγομένων στον ΚΒΑΕ
(Βαρέα – Ανθυγιεινά Επαγγελματα)

Ορίζεται ότι μέχρι 31/12/2004 θα εκδοθεί Προεδρικό Διάταγμα μετά από πρόταση
του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και σύμφωνη γνώμη ειδικής
επιστημονικής επιτροπής, με το οποίο θα επανακαθοριστούν τα επαγγέλματα και οι
εργασίες που υπάγονται στον ΚΒΑΕ του ΙΚΑ, Δημοσίου και λοιπών Μισθωτών. Η
ειδική επιστημονική επιτροπή, η οποία θα αποτελείται από άτομα αναγνωρισμένου
επιστημονικού κύρους, θα οριστεί με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και
Κοινωνικών Ασφαλίσεων που θα εκδοθεί μέχρι 30/6/2003.

Στον νέο Κανονισμό θα υπάγονται όσοι ασφαλίζονται για πρώτη φορά μετά την
1-1-2005 και απασχολούνται στα νέα επαγγέλματα που θα προσδιοριστούν ως βαρέα.

Οι μέχρι 31-12-2004 ασφαλισμένοι θα εξακολουθήσουν να υπάγονται στον Κανονισμό
που ισχύει σήμερα.

Για τις μητέρες

– Παρέχεται η δυνατότητα στις γυναίκες – ασφαλισμένες του ΙΚΑ που
αποκτούν για πρώτη φορά παιδί από 1.1.2003 και εφεξής, να συμπληρώνουν τον
απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης για θεμελίωση δικαιώματος πλήρους συνταξιοδότησης
με αναγνώριση πλασματικού χρόνου ενός (1) έτους για το πρώτο παιδί, ενάμισι (1
και ½) για το δεύτερο και δύο (2) ετών για το τρίτο.

Για λόγους ισότιμης μεταχείρισης η εν λόγω δυνατότητα, εφόσον δεν ασκηθεί από
τη μητέρα ασφαλισμένη, δίνεται και στον ασφαλισμένο στο ΙΚΑ πατέρα. Το
δικαίωμα ασκείται κατά την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.

Όσον αφορά το εύρος της δυνατότητας συνυπολογισμού του αναγνωριζόμενου χρόνου
για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος σημειώνεται ότι μπορεί να
προσμετρηθεί για τη συμπλήρωση των γενικών προϋποθέσεων λήψης πλήρους σύνταξης
τόσο των νέων όσο και των παλιών ασφαλισμένων καθώς και των προϋποθέσεων λήψης
σύνταξης με τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.

Στην τελευταία αυτή περίπτωση εξυπακούεται ότι δεν είναι δυνατό να
συνυπολογιστεί για τη συμπλήρωση του απαιτούμενου στα βαρέα και ανθυγιεινά
χρόνου ασφάλισης ( π.χ. 3.600 για τους μέχρι 31.12.92 ασφαλισμένους ), αλλά
μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να συμπληρωθούν οι ημέρες ασφάλισης που
υπολείπονται από τις 3.600 μέχρι τις 4.500 ημέρες ασφάλισης.

Κατάργηση εισφοράς

– Προβλέπεται η κατάργηση της ειδικής εισφοράς των συνταξιούχων. Με το ν.
2084/92 καθιερώθηκε η παρακράτηση ειδικής εισφοράς από τις χορηγούμενες από
τους ασφαλιστικούς οργανισμούς συντάξεις, προκειμένου να συμβάλουν και οι
συνταξιούχοι στη χρηματοδότηση του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος.

Με το νομοσχέδιο, κρίνεται απαραίτητη η θέσπιση διάταξης για την κατάργηση της
ειδικής εισφοράς από τις συντάξεις. Προβλέπεται ο χρόνος λήξης της
παρακράτησης της ειδικής εισφοράς να μην είναι άμεσος, αλλά να αρχίζει από την
1.1.2008.

– Επαναλαμβάνεται διάταξη που ισχύει για τους ασφαλισμένους μέχρι 31-12-1992,
σύμφωνα με την οποία οι προϋποθέσεις γήρατος, αναπηρίας και θανάτου είναι οι
ίδιες με αυτές του κύριου φορέα ασφάλισης στον οποίο υπάγονται οι
ασφαλισμένοι. Επειδή με τον παρόντα νόμο άλλαξαν οι προϋποθέσεις
συνταξιοδότησης του κύριου φορέα ασφάλισης, επαναδιατυπώνεται η ρύθμιση ώστε
να ισχύουν αυτές και για τους φορείς επικουρικής ασφάλισης που ασφαλίζουν
μισθωτούς, ΙΚΑ και ειδικών ταμείων.

– Θεσπίζεται για πρώτη φορά από 1-1-2008 η υποχρέωση του ΕΤΕΑΜ και των λοιπών
ταμείων και κλάδων επικουρικής ασφάλισης, να καταχωρεί τις ατομικές εισφορές
των ασφαλισμένων από 1-1-1993 και μετά, σε ατομικούς λογαριασμούς. Με τον
τρόπο αυτό θα αποτυπώνεται σαφώς ο ασφαλιστικός βίος του κάθε ασφαλισμένου, η
συμμετοχή από εισφορές του ασφαλισμένου και του εργοδότη στη διαμόρφωση του
ατομικού λογαριασμού και γενικά θα απεικονίζεται η ασφαλιστική του διαδρομή.