ΚΩΣΤΑΣ ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ Ο Έλληνας μετρ των σούπερ κομπιούτερ

Ο Κώστας Πολυχρονόπουλος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις και ιδιοκτήτης εταιρείας στην Καλιφόρνια που δημιουργεί νέες τεχνολογίες, πιστεύει ότι σε μια 20ετία οι αυτοματισμοί που θα έχουν μπει στη ζωή μας θα είναι τόσοι πολλοί που, αν μας τους απαριθμούσε κανείς σήμερα, θα τον περνούσαμε για τρελό

Τις προάλλες που ήταν η ονομαστική του γιορτή, ο Κώστας Πολυχρονόπουλος είχε
κάθε λόγο να αισθάνεται χαρούμενος. «Είναι η πρώτη φορά», έλεγε, «που γιορτάζω
τη γιορτή μου στην Ελλάδα από τότε που έφυγα για την Αμερική πριν από 21
χρόνια».

Έκανε μια γρήγορη επίσκεψη στην Πάτρα για δύο ημέρες και μετά βρέθηκε πάλι
μέσα σ’ ένα αεροπλάνο για να τακτοποιήσει τις υποχρεώσεις που τον περιμένουν
σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Αυτοί είναι οι ρυθμοί ζωής αν είσαι επιτυχημένος
«αρχιτέκτονας». Όλοι ζητούν τη γνώμη σου. Η ΙΒΜ, η Intel, η Hewlett-Packard, η
Sun Microsystems.

Και πριν αναρωτηθείτε γιατί βάλθηκαν ξαφνικά όλες οι πολυεθνικές εταιρείες
ηλεκτρονικών υπολογιστών να αλλάξουν τη διακόσμηση των γραφείων τους, σας λέμε
ότι ο Κώστας έχει μια διαφορετική ειδίκευση στην «αρχιτεκτονική».

Όταν παίρνει… χαρτί και μολύβι δεν σχεδιάζει μοντέρνα κτίρια αλλά περίπλοκα
λογισμικά συστήματα για τεράστιους υπερυπολογιστές που επεξεργάζονται
πληροφορίες με απίστευτες ταχύτητες. Εκεί που έφθασαν σήμερα τα πράγματα, η
βοήθεια τέτοιων υπολογιστών είναι σίγουρα πολύ σημαντική για την εξέλιξη των
θετικών επιστημών.

«Φανταστείτε τώρα ένα κομπιούτερ το οποίο μπορεί μέσα σε ένα δευτερόλεπτο να
κάνει όχι ένα τρισεκατομμύριο αλλά ένα… τετράκις εκατομμύρια πράξεις και να
έχει τόσο μεγάλη μνήμη ώστε με άνεση να αποθηκεύει όλες τις πληροφορίες που
υπάρχουν στον πλανήτη».

Με αυτές τις εντυπωσιακές δυνατότητες δεν είναι καθόλου παράξενο πως ακόμα και
οι πυρηνικές δοκιμές μπορούν να γίνουν σε ένα δωμάτιο. Κλείνεις την πόρτα και
το κομπιούτερ «βουτάει» στον μικρόκοσμο όπου αρχίζει να επεξεργάζεται τις
χημικές αντιδράσεις που γίνονται ανάμεσα σε δισεκατομμύρια άτομα. Στο τέλος
παρουσιάζει τα αποτελέσματα μιας εικονικής δοκιμής. Ούτε υπόγειες εκρήξεις
ούτε περιβαλλοντική μόλυνση.

Εικονικές χημικές αντιδράσεις μπορούν επίσης να πραγματοποιήσουν αυτά
τα εξελιγμένα μηχανήματα και στην περίπτωση που τους πούμε να μας σχεδιάσουν
καινούργια συνθετικά φάρμακα.

Αν μάλιστα οι υπερυπολογιστές που έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας ήταν κατά 100
ή 200 φορές γρηγορότεροι, η αντιστοίχιση του ανθρώπινου DNA θα είχε προχωρήσει
ακόμη περισσότερο και ίσως να είχαμε φθάσει σε σημείο να θεραπεύουμε ορισμένες
γενετικές ασθένειες σαν τον καρκίνο.

Ο Κώστας μας δίνει να καταλάβουμε ότι τα πλεονεκτήματα από τη χρήση των
υπερυπολογιστών δεν τα καρπώνονται μονάχα κάποιοι ειδικοί που μετακινούνται
νύχτα μέρα από οθόνη σε οθόνη, συγκρίνοντας αριθμούς και γραμμικές
παραστάσεις.

Οι εφαρμογές στην καθημερινή μας ζωή είναι πολλές και κάποιες μας θυμίζουν
μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας. «Στην Αμερική υπάρχουν πολλοί γιατροί που
διαγιγνώσκουν ασθένειες με τη βοήθεια υπολογιστών», μας λέει ο Κώστας. «Ο
υπολογιστής έχει στη διάθεσή του μια τεράστια βάση δεδομένων απ’ όπου αντλεί
και επεξεργάζεται στοιχεία. Αν έχεις κολλήσει για παράδειγμα μια μορφή γρίπης
και πεις στο γιατρό ότι έχεις αυτό και αυτό το σύμπτωμα, τότε ο υπολογιστής
που θα δεχτεί τις πληροφορίες θα ανατρέξει στη βάση δεδομένων για να αντλήσει
και να διασταυρώσει στοιχεία.

Συγκρίνοντας περιπτώσεις και αναλύοντας τη συμπτωματολογία θα πει στο τέλος
πως πράγματι έχεις γρίπη. Ορισμένες φορές μάλιστα, όταν έχουμε να κάνουμε με
“ασυνήθιστες” ασθένειες, που είναι δύσκολο να διαγνωστούν, οι υπολογιστές
μπορεί να είναι πιο ακριβείς στη διάγνωσή τους από τους γιατρούς».

Αν πάλι δώσουμε τις κατάλληλες οδηγίες σε έναν υπερυπολογιστή, μπορεί σε
πραγματικό χρόνο να εξετάσει τον εγκέφαλό μας και να δει ποια από τα κέντρα
του ενεργοποιούνται ανάλογα με τα συναισθήματα που νιώθουμε. «Αν έχουμε
κερδίσει το λαχείο και νιώθουμε πολύ μεγάλη χαρά, το κομπιούτερ θα μας
υποδείξει το σημείο του εγκεφάλου που… χοροπηδά. Αν πάλι είμαστε για κάποιο
λόγο ερωτευμένοι, θα μας δείξει κάποιο άλλο κέντρο. Το ίδιο και αν νιώθουμε
για κάποιο λόγο μελαγχολία».

Όμως ο υπερυπολογιστής όσο και να τρέχει γρήγορα, όσο και να συνθέτει και
αναλύει πληροφορίες στο άψε σβήσε, δεν μπορεί να προχωρήσει περισσότερο και να
μας εξηγήσει το γιατί νιώθουμε έτσι. «Αυτό είναι κάτι που καταλαβαίνει μόνο ο
ίδιος ο άνθρωπος». Σημαντική διαφορά. «Πράγματι. Και πιστεύω ότι ακόμα και αν
καταφέρουμε να προσομοιώσουμε τις πνευματοσωματικές διαδικασίες που συμβαίνουν
στο ανθρώπινο σώμα, καμία μηχανή δεν θα μπορέσει ποτέ να υπολογίσει αυτό που
λέμε «συνείδηση», «φιλότιμο», «αγάπη» ή «λύπη».

Στη διαδρομή από το Πανεπιστήμιο του Ιλινόις μέχρι την Καλιφόρνια που
βρίσκεται η εταιρεία του, ο Κώστας εξακολουθεί να σχεδιάζει «λογισμικά και
δικτυακές λεωφόρους ταχείας κυκλοφορίας». Γι’ αυτό, σίγουρα, δεν ευθύνεται η
15χρονη κορούλα του, η Κατερίνα, που παραπονιέται κάθε τρεις και λίγο επειδή
«το κομπιούτερ μου μπαμπά δεν είναι τόσο γρήγορο όσο το θέλω!».

Προοπτικές ελληνικής ανάπτυξης

Αν ρωτήσει κανείς τον Κώστα Πολυχρονόπουλο για τη δυνατότητα που έχει η Ελλάδα
να αναπτύξει κάποια στιγμή στο μέλλον δικές της τεχνολογίες στον ευρύτερο χώρο
των ηλεκτρονικών υπολογιστών, δεν θα δυσκολευτεί να απαντήσει. «Βεβαίως και
μπορεί, αφού έχει όλες τις πρώτες ύλες! Και εννοώ ότι έχει προικισμένους
ανθρώπους. Πολύ δυνατά μυαλά. Αυτά είναι οι πρώτες ύλες στις σημερινές
κοινωνίες της τεχνολογίας».

Για τον καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις το επίπεδο των Ελλήνων φοιτητών
είναι αρκετά υψηλό. Λέει πως «ίσως να παίζει κάποιο ρόλο και ο τρόπος που
γίνεται η εισαγωγή στα πανεπιστήμια. Υπάρχει ένα είδος φιλτραρίσματος αν και
δεν πιστεύω απόλυτα πως η βαθμολογία ενός παιδιού έχει άμεση συνάρτηση με τις
δημιουργικές του δυνατότητες».

Στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις όπου διδάσκει στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων και
Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, ο Κώστας έρχεται σε επαφή με παιδιά απ’
όλο τον κόσμο.

Η εμπειρία τού έχει δείξει ότι «Οι Έλληνες φοιτητές είναι να μη βρεθούν σε
ανταγωνιστικό περιβάλλον και μάλιστα σαν και αυτό της Αμερικής. Κάτι…
παθαίνουν, τους αρέσει ο συναγωνισμός και θέλουν να ξεχωρίζουν. Πολύ
περισσότερο μάλιστα που όταν η δουλειά τους είναι καλή, γρήγορα αναδεικνύεται.
Είναι ένα συναίσθημα που κάποια παιδιά δεν το βιώνουν πάντα αν μείνουν να
δουλέψουν στην Ελλάδα».

Δίχως περιθώρια σφάλματος

«Καλά, είσαι αγνώριστη…». Κάπως έτσι δεν θα αντιδρούσατε αν μια φίλη σας
παρουσιαζόταν μπροστά σας με ένα ολοκαίνουργιο «λουκ»; Έχοντας μάλιστα αλλάξει
τελείως τα μαλλιά της και κάνει επιπλέον μια μικρή διορθωτική επέμβαση στο
πρόσωπο; Αρκετά πιθανό θα ήταν επίσης να μην την αναγνωρίζατε καθόλου. Σφάλμα
δηλαδή το οποίο δεν θα έκανε κατά 99,9% ένα σούπερ κομπιούτερ. Εφοδιασμένο με
το κατάλληλο λογισμικό σύστημα θα είχε αμέσως αναγνωρίσει το περίγραμμα του
κεφαλιού όσες αλλαγές και αν είχε αυτό εξωτερικά. Και αν ακόμα η φίλη σας
επιχειρούσε να δώσει στον υπολογιστή να καταλάβει ότι κάνει λάθος, το μηχάνημα
θα είχε αναλύσει και τη φωνή της και θα της αποδείκνυε ότι είναι αυτή που
είναι και όχι κάποια άλλη. Νοημοσύνη μήπως; Μπα, μάλλον συνθετική και
αφαιρετική ικανότητα σε κλάσματα δευτερολέπτου.