Πρόσωπα «Είμαι γεμάτος αγάπη…»

Διαβόητος Αφγανός πολέμαρχος, ο Παντσάχ Χαν υπήρξε σύμμαχος των Αμερικανών
στην εκστρατεία τους στο Αφγανιστάν. Τώρα βοηθάει το χάος να επιστρέψει στην
πολύπαθη χώρα.

Παντσάχ Χαν. «… αλλά πρέπει και να μ’ αγαπούν σε αντάλλαγμα»…

«Εδώ δεν χωράει πολιτική. Μόνον οι καρδιές κυβερνούν σ’ αυτή τη γη», γράφει το
σύνθημα στον τοίχο του ξενώνα του αρχηγείου του Παντσάχ Χαν, οπλαρχηγού της
κοιλάδας Ζαντράν, στο Ανατολικό Αφγανιστάν. «Δεν το έγραψα εγώ, αλλά αν δεν
συμφωνούσα δεν θα ήταν στον τοίχο μου», λέει εκείνος στον επισκέπτη του, τον
Τσαρλς Κλόβερ των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Οι άνδρες του θεωρούνται από τους
σκληρότερους πολεμιστές, αλλά για τον εαυτό του ο Παντσάχ Χαν διεκδικεί μια
άλλη εικόνα. «Η κυβέρνηση πρέπει να καταλάβει ότι είμαι γεμάτος αγάπη, όχι
μίσος», λέει. «Αλλά πρέπει και να μ’ αγαπούν σε αντάλλαγμα»…

Ο Παντσάχ Χαν είναι ο άνθρωπος που ζήτησε από τους Αμερικανούς να πλήξουν μια
αυτοκινητοπομπή λέγοντάς τους πως ήταν γεμάτη μέλη της αλ Κάιντα, ενώ στην
πραγματικότητα επιβάτες ήταν προσωπικοί αντίπαλοί του – τα πυρά των
αμερικανικών αεριωθουμένων άφησαν 60 ώς 70 νεκρούς. Μέχρι πρόσφατα ήταν
σημαντικός σύμμαχος των ΗΠΑ. Ήταν ένας από τους 25 Αφγανούς πολέμαρχους που
συμμετείχαν τον περασμένο Δεκέμβριο στις ειρηνευτικές συνομιλίες της Βόννης
και έχει υπογράψει τη συμφωνία που επετεύχθη. Ένας αδελφός του είναι υπουργός.
Ένας άλλος ηγείται 500 ανδρών που υπηρετούν ως μισθοφόροι των αμερικανικών
δυνάμεων στην πόλη Χοστ. Αλλά στα τέλη Απριλίου αποστάτησε και εξαπέλυσε
επίθεση με ρουκέτες εναντίον της πόλης Γκαρντέζ, πρωτεύουσας της επαρχίας
Πάκτια, επειδή ο δήμαρχός της του αρνήθηκε τη θέση του κυβερνήτη. Ο ίδιος
περιγράφει την απόφασή του να βομβαρδίσει την πόλη με τουλάχιστον 100 ρουκέτες
ως «πράξη αυτοάμυνας». Μετά την επίθεση αυτή, οι ΗΠΑ τον χαρακτήρισαν
«ανεπιθύμητο» και ο προσωρινός πρωθυπουργός του Αφγανιστάν Χαμίντ Καρζάι
δήλωσε ότι ο Παντσάχ Χαν πρέπει να παραδοθεί ή να συλληφθεί. «Να παραδοθώ;»
σάρκασε αυτός. «Ποιος είναι ο Καρζάι, ποια είναι η κυβέρνηση; Άραγε θα ‘ρθει ο
Καρζάι να με σκοτώσει; Θα πρέπει να τον δει γιατρός».

Ο Παντσάχ Χαν είναι ίσως το καλύτερο παράδειγμα του τι σημαίνει Αφγανός
πολέμαρχος και πώς το φαινόμενο αυτό μπορεί να οδηγήσει στην αποσύνθεση της
κεντρικής εξουσίας και στην επιστροφή στους εμφύλιους πολέμους της δεκαετίας
του 1990. Πολλοί φοβούνται ότι άνθρωποι σαν αυτόν μπορεί να δημιουργήσουν
προβλήματα στην επικείμενη συνέλευση των προεστών, τη Λόγια Ζίργκα, που
καλείται να αποφασίσει για το μέλλον της χώρας. Οι Αμερικανοί χρησιμοποίησαν
τον Παντσάχ Χαν εναντίον των Ταλιμπάν και της αλ Κάιντα, τώρα όμως φαίνονται
ανίκανοι ή απρόθυμοι να τον χαλιναγωγήσουν. Όσο για εκείνον, επιμένει πως «οι
σχέσεις με τους Αμερικανούς ουδέποτε ήταν καλύτερες»…