Διαστάσεις Περί στηλών και άλλων δαιμονίων

Όπως λέει ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, που κι αυτός από δημοσιογράφος
εκκίνησε: «Όσο πιο διάφανη είναι η γραφή τόσο περισσότερο φαίνεται η ποίηση».

«Μια ζωή κρύβω το κεφάλι. Και τώρα μου λένε ότι ήταν σκατά, όχι άμμος» (του Αλτάν, από το «Εσπρέσσο»)

Υπάρχουν στήλες που αλλάζουν όνομα. Σε ένα συγκλονιστικό κείμενό του, στις 9
Ιουνίου 1998, ο Κώστας Γαλανόπουλος ανακοίνωνε το καινούργιο όνομα της στήλης
του, γιατί το παλιό είχε άρρηκτα και αποκλειστικά συνδεθεί με τη Μικρή του
Πριγκίπισσα, και η Μικρή Πριγκίπισσα είχε γίνει πια Άγγελος. Επτά μήνες
αργότερα, ο εκλεκτός αυτός συνάδελφος, μα πάνω απ’ όλα δάσκαλος, θα
αποχαιρετούσε τους αναγνώστες, έχοντας υπηρετήσει για 39 χρόνια την ενεργή
δημοσιογραφία με τον πιο διεισδυτικό, τον πιο ζωντανό, τον πιο καθαρό τρόπο.
«Η υπευθυνότητα του συντάκτη», έγραφε σ’ εκείνο το τελευταίο σημείωμα, «κάνει
και το κοινό πιο υπεύθυνο». Πολύ μεγάλη κουβέντα. Πυξίδα για να καθοδηγεί τη
μοναξιά μας, αφού τα Σήματα είχαν πάρει πια τέλος.

Υπάρχουν στήλες που σταματούν επειδή κλείνουν έναν κύκλο. Ολόκληρο το 2001, ο
Νίκολας Φουλκς έγραφε κάθε Σάββατο στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς μια στήλη
νεκρολογιών που την ονόμαζε «Αντίο …». Πιστεύοντας ότι μια εποχή
χαρακτηρίζεται τόσο από τα πράγματα που απορρίπτει ή αφήνει πίσω της όσο και
από εκείνα που αγκαλιάζει και δημιουργεί, ο Βρετανός δημοσιογράφος
αποχαιρετούσε από τη γωνιά του ανθρώπους και αντικείμενα, τη Συνθήκη του 1972
για τους Αντιβαλλιστικούς Πυραύλους ή την κουλτούρα της βιταμίνης. Το πρώτο
Σάββατο του 2002 έγραψε τη νεκρολογία της ίδιας του της στήλης. Αισθανόταν
περίεργα, το παραδέχθηκε, όπως εκείνοι που ξυπνούν από μια εγχείρηση και
διηγούνται το στιγμιαίο πέρασμά τους στο υπερπέραν.

Υπάρχουν στήλες που συνεχίζουν ακάθεκτες, αμέριμνες, αμετανόητες. Ίσως επειδή
δεν ξέρουν να σταματήσουν. Ίσως επειδή ψάχνουν ακόμα εκείνη τη λέξη, που, όταν
«είναι η σωστή, και στη σωστή θέση, οι Θερμοπύλες όλο και φρουρούνται» (όπως
έγραφε ο Κ.Γ. σε ένα ιδιωτικό, μα τόσο δημόσιο σημείωμά του). Τι κρατάει όρθια
αυτή εδώ τη στήλη; Η δύναμη της αδράνειας; Η ματαιοδοξία; Το πάθος; Η
περιέργεια; Η δειλία μπροστά στο άγνωστο, στο καινούργιο; Μια απίστευτη φράση
του Γιώργου Χρονά; Σε αυτή τη «χώρα που με τρομάζει», όπως έγραφε πριν από
λίγο καιρό ο Ηλίας Κανέλλης (που μας λείπει κι αυτός τόσο…), θα τη βρουν
άραγε ποτέ οι Διαστάσεις εκείνη τη Λέξη;

Υπάρχουν όμως και στήλες που μεταλλάσσονται σε βιβλία. Και καλά κάνουν:
ορισμένα κείμενα πρέπει να κοσμούν βιβλιοθήκες, όχι να τυλίγουν ψάρια. Με
μεγάλη χαρά πληροφορήθηκε η στήλη την περασμένη εβδομάδα την έκδοση της
Γείτονος. Και προς μεγάλη της λύπη θα απουσιάσει σήμερα, λόγω ενός
προγραμματισμένου ταξιδιού στο εξωτερικό, από την παρουσίαση της Άχρονης
Χώρας (αθεράπευτα σεμνός, έστειλε κι ο αρθρογράφος την πρόσκληση την
τελευταία στιγμή…). Μα θα είναι οιονεί παρούσα. Κι αν δεν ακουστεί το
χειροκρότημά της, δεν πειράζει: είναι άλλωστε καθημερινό.