Μετεξεταστέα η ενισχυτική

Τα φροντιστήρια λένε ότι η ενισχυτική διδασκαλία απέτυχε παταγωδώς και
καμαρώνουν ότι διατηρούν την πελατεία τους. Το υπουργείο Παιδείας, αντίθετα,
τονίζει πως πέτυχε και αποδίδει στους φροντιστές την αιχμή ότι τη λοιδορούν
συστηματικά, επειδή δεν κατάφεραν να πάρουν οι ίδιοι τα κονδύλια των 65 δισ.
δραχμών που διατίθενται για την εφαρμογή της στα σχολεία.

Όμως, η αλήθεια για την ενισχυτική διδασκαλία βρίσκεται, ως συνήθως, κάπου στη
μέση.

Στην Α’ Λυκείου, στις οικονομικά ασθενέστερες περιοχές και τις απομακρυσμένες
περιφέρειες της χώρας, οι μαθητές και οι γονείς τους εμπιστεύονται περισσότερο
την Πρόσθετη Διδακτική Στήριξη, το λεγόμενο «σχολικό φροντιστήριο», που τους
παρέχεται δωρεάν στα σχολεία τους. Μόλις όμως περάσουν στην επόμενη τάξη, με
τις Πανελλήνιες Εξετάσεις και τα Πανεπιστήμια να μονοπωλούν το ενδιαφέρον
τους, τα κλασικά φροντιστήρια κερδίζουν τη μάχη και οι περισσότεροι μαθητές,
ειδικά στα αστικά κέντρα, εξακολουθούν να προσφεύγουν σε αυτά, τουλάχιστον
όσοι έχουν την οικονομική δυνατότητα και κάποιο φροντιστήριο κοντά τους…

Ωστόσο, φέτος ο θεσμός της ενισχυτικής διδασκαλίας κέρδισε την εμπιστοσύνη
περισσότερων οικογενειών. Η συμμετοχή των μαθητών αυξήθηκε από πέρυσι κατά
27%, σύμφωνα με στοιχεία του υπεύθυνου του υπουργείου Παιδείας για την
ενισχυτική διδασκαλία κ. Π. Βερύκιου. Συνολικά, περίπου 100.000 μαθητές όλων
των τάξεων, δηλαδή ποσοστό 31% των μαθητών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης,
παρακολούθησαν μαθήματα ενισχυτικής διδασκαλίας, αντί 78.000 πέρυσι. Όμως, αν
εξετάσει κανείς τους αριθμούς ανά τάξη παρατηρεί ότι η μεγαλύτερη συμμετοχή
(42%) παρατηρείται στην Α’ και αυτό συμβαίνει σε όλα τα μαθήματα. Επιπλέον,
στα μεγάλα αστικά κέντρα η συμμετοχή περιορίζεται σε ποσοστά της τάξεως
20%-25%, ενώ στις ακριτικές περιφέρειες ξεπερνά το 80% και συχνά αγγίζει το
100%. Αντίστοιχα μεγάλα ποσοστά παρουσιάζουν τα φροντιστήρια των αστικών
κέντρων στην προσέλευση των μαθητών της Γ’.

Πάντως, το γεγονός δίνει στην Πρόσθετη Διδακτική Στήριξη και χαρακτήρα άρσης
κοινωνικών ανισοτήτων, όπως παρατηρεί και ο ερευνητής της εκπαίδευσης κ. Χρ.
Κάτσικας:

«Συμμετέχουν περισσότεροι μαθητές εκεί που περισσεύουν οι χαμηλοί οικονομικοί
δείκτες (Δυτ. Αθήνα, Πειραιάς, αγροτικές και νησιωτικές περιοχές της χώρας)
και εκεί που υπάρχει προσφορά εκπαιδευτικών. Είναι χαρακτηριστική η μαρτυρία
από εκπαιδευτικούς στον Άγιο Ευστράτιο για τη μεγάλη προσφορά της ενισχυτικής
διδασκαλίας στους λίγους μαθητές του νησιού, οι οποίοι κατόρθωσαν να πετύχουν
και την είσοδό τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, κάτι που πριν ήταν αδιανόητο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι και η διαφοροποιημένη συμμετοχή του μαθητικού
πληθυσμού από τη μία στο Μοσχάτο, το Περιστέρι και το Κερατσίνι και από την
άλλη στο Μαρούσι και την Κηφισιά. Από αυτή την άποψη τα ενισχυτικά μαθήματα
μπορούν να αξιολογηθούν θετικά ως προς τις δυνατότητες που προσφέρουν σε
μαθητές των λαϊκών στρωμάτων, οι οποίοι δεν έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν
φροντιστήριο».

Η πρόεδρος των φροντιστών (ΟΕΦΕ) κ. Ε. Παπαδέα υποστηρίζει όμως ότι η
προσπάθεια απέτυχε και ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει πως στο
φροντιστήριό της που βρίσκεται στο δυτικό Αιγάλεω η προσέλευση μαθητών είναι
μεγάλη, αλλά στα σχολεία της ίδιας περιοχής η ενισχυτική διδασκαλία δεν έχει
απήχηση. Επίσης, ο γραμματέας κ. Γ. Τσαρπαλής ισχυρίζεται ότι η ενισχυτική
διδασκαλία εμφανίζει «διαρροή» πάνω από 50%, η οποία όμως δεν καταγράφεται
πάντα από τους καθηγητές και υποστηρίζει πως η συμμετοχή των μαθητών στα
φροντιστήρια υπερβαίνει το 75% – αντί του 31% της ενισχυτικής προ «διαρροών».

Γιατί όμως η ενισχυτική δεν περιθωριοποίησε το φροντιστήριο; «Γιατί πρόκειται
ουσιαστικά για μια εντατικοποίηση της διδασκαλίας μαθημάτων του κοινού
σχολικού προγράμματος που ενισχύει τους αδύνατους για να περάσουν. Και παρότι
πλέον γίνονται ενισχυτικές διδασκαλίες και σε μαθήματα κατεύθυνσης φαίνεται
πως δεν επαρκούν καθώς αυτό που ενδιαφέρει τους μαθητές, οι οποίοι καταλήγουν
στα φροντιστήρια, είναι να μπουν στο Πανεπιστήμιο. «Επίσης, οι εκπαιδευτικοί
που παίρνουν μέρος στην εφαρμογή της», προσθέτει ο κ. Χρ. Κάτσικας, «δεν
προβλέπεται να διαθέτουν ειδική επιστημονική ενημέρωση και παιδαγωγική
ευαισθητοποίηση σε ζητήματα αποτυχίας. Εκείνο που προσδιορίζει την εμπλοκή
τους είναι το καθεστώς απασχόλησης (συμπλήρωση ωραρίου, ύψος υπερωριακής
απασχόλησης κ.λπ.) »

«Εμείς θέλουμε να περάσουμε στα ΑΕΙ…»

Καλή η ενισχυτική διδασκαλία… αλλά για την Α’ Λυκείου, λένε οι μαθήτριες της Β’ και Γ’ τάξης

Ο τοίχος της τάξης πίσω τους είναι γεμάτος γκράφιτι. Ακόμα και τα θρανία είναι
ζωγραφισμένα και πολύχρωμα. Μπροστά τους έχουν σημειώσεις και φυλλάδια, που
όλα τους έχουν ένα σκοπό: να τις βοηθήσουν να πετύχουν στις εξετάσεις για τα
ΑΕΙ.

Στις ατζέντες τους και οι πέντε μαθήτριες με τις οποίες μιλάμε έχουν τα
τηλέφωνα των καθηγητών τους. Αν έχουν κάποια απορία, μπορούν να τους
τηλεφωνήσουν ακόμα και βράδυ, Σαββατοκύριακο ή αργία. Έχουν δικαίωμα να
επιλέξουν τον καθηγητή τους και του μιλάνε στον ενικό, αισθάνονται οικειότητα.
Όταν μπαίνει διαγώνισμα… χαίρονται, γιατί είναι καλός δείκτης για την
απόδοσή τους. Όλα αυτά, ισχύουν στο φροντιστήριο…

Ίσως λοιπόν δεν είναι τυχαίο ότι και οι πέντε μαθήτριες της Β’ και Γ’ τάξης
που συναντήσαμε σε μεγάλο φροντιστήριο στο Αιγάλεω εγκατέλειψαν τη δωρεάν
ενισχυτική διδασκαλία του σχολείου τους όταν τελείωσαν την Α’ Λυκείου, εκτός
από τη μία που πήγε λίγο και στη Β’ Λυκείου. Αλλά γιατί πληρώνουν για κάτι που
μπορούν να έχουν δωρεάν;

Στην ερώτηση αυτή, η Δήμητρα Παπαδοπούλου, η Κατερίνα Σοφικίτη, η Κωνσταντίνα
Φίλιππα, η Σεργίνα Σταυρουλάκη και η Πηνελόπη Δημητρακοπούλου απάντησαν με τα
ίδια λόγια:

«Γιατί η ενισχυτική διδασκαλία στο σχολείο γίνεται λίγο-πολύ με τον ίδιο τρόπο
που γίνεται το κανονικό μάθημα. Και στόχο της έχει να βοηθήσει τους αδύνατους
να περάσουν την τάξη, ενώ εμείς θέλουμε να περάσουμε στο πανεπιστήμιο. Άσε που
οι καθηγητές λειτουργούν σχεδόν όπως και στο κανονικό μάθημα, ενώ δεν υπάρχουν
σημειώσεις, ούτε έχουμε οικειότητα. Στην Α’ Λυκείου, επειδή οι εξετάσεις είναι
ενδοσχολικές, υπάρχει λόγος να πας στην ενισχυτική, αφού οι καθηγητές ίσως σου
υποδείξουν έμμεσα και θέματα SOS. Στις μεγάλες τάξεις όμως με τις Πανελλήνιες
αυτό δεν έχει νόημα κι έτσι επιστρέψαμε στο φροντιστήριο. Άλλωστε εδώ κάνουμε
φροντιστήριο σε 9 μαθήματα, ενώ στην ενισχυτική κάναμε μόνο στα βασικά γιατί
στα άλλα δεν συμπληρωνόταν τμήμα».