Εδώ ανασαίνει ακόμα η αρχαιότητα

Η Νίκη του Παιωνίου «πέταξε» ξανά χάρη σε μια πετυχημένη χειρουργική ανάταξη των θραυσμάτων της και κλέβει τις εντυπώσεις στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας

Έχουν να το λένε. Για εκείνη την τουρίστρια στη δεκαετία του ’50 που κρύφτηκε
και πέρασε όλη τη νύχτα μέσα στο παλιό Μουσείο της Ολυμπίας, παρέα με τα
αγάλματα. Άραγε ποιος να ήταν ο εκλεκτός της φαντασίωσής της, ο ηδυπαθής Ερμής
του Πραξιτέλους με την αλαβάστρινη επιδερμίδα από λεπτόκοκκο παριανό μάρμαρο ή
ο αγέρωχος Απόλλων με τα σαρκώδη γραμμένα χείλη;

Εδώ υπάρχουν όλα: Η ένταση που μπορεί να κρύβεται πίσω από την ατάραχη
επιφάνεια λίγο πριν από την εκκίνηση μιας αρματοδρομίας που θα κρίνει το
μέλλον: ποιος θα πάρει το βασίλειο και τη νύμφη (ο Πέλοπας) και ποιος
συναντήσει τον θάνατο (ο γερο-βασιλιάς Οινόμαος). Πάλη σώμα με σώμα και σώμα
με πνεύμα, οι Λαπίθες και οι Κένταυροι, οι ήρωες, οι θεοί, οι θνητοί, το
κτήνος, ο σκλάβος – όλη η πυραμίδα της εξελικτικής πορείας από τα άγρια
ένστικτα ώς τη νίκη του πολιτισμού και της πνευματικότητας. Ο αγώνας, όπως
αναπαρίσταται με απαράμιλλο μεγαλείο στον Ναό του Διός, που κτίσθηκε τον 5ο
π.Χ. αιώνα.

Θαύμα το πώς σώθηκαν όλ’ αυτά στην Ολυμπία. Θαύμα πρώτο, ότι ο σεισμός
που ισοπέδωσε τους ναούς και τα άλλα οικοδομήματα τον 6ο μ.Χ. αιώνα δεν
θρυμμάτισε τα ωραία πρόσωπα των αγαλμάτων. Μετά ήρθε το δεύτερο θαύμα της
πλημμύρας. Η ιλύς του ποταμού δεν παρέσυρε αλλά σκέπασε τα πιο πολλά γλυπτά
στον τόπο που έπεσαν. Και αφού γλίτωσαν από τις απειλές της φύσης, το τρίτο
θαύμα είναι το πώς γλίτωσαν τα γλυπτά από τον άνθρωπο. Οι πρώτοι ανασκαφείς –
Γάλλοι – εντόπισαν το ιερό του Διός στην Ολυμπία το 1829. Αρκέσθηκαν στο να
πάρουν μαζί τους ορισμένα δείγματα των γλυπτών. Διαφορετικά, θα κόβαμε
εισιτήριο στο Λούβρο για να δούμε αυτό το μοναδικό σύνολο έργων τέχνης που
σώθηκε σχεδόν ακέραιο για ν’ αναστατώνει ακόμη και τους πιο αδιάφορους
απέναντι στην αξία της αρχαίας τέχνης.

Παραφωνία: Τα άκομψα μεταλλικά υποστυλώματα που συγκρατούν στη θέση
τους πολλά αρχαία γλυπτά από το αέτωμα με την Κενταυρομαχία και την
Αρματοδρομία του Πέλοπα. Οι Έλληνες συντηρητές – γλύπτες μπορούν ασφαλώς να
κάνουν κάτι καλύτερο.

Μισά – μισά. Ορισμένες από τις ανάγλυφες πλάκες του Ναού του Διός με
τους άθλους του Ηρακλή έχουν μισά κομμάτια μαρμάρινα ενώ τα άλλα μισά είναι
χυτά αντίγραφα των αυθεντικών που βρίσκονται στο Λούβρο. Κοινώς, αλλού ο παπάς
κι αλλού τα ράσα του.

Προϊστορικά: Η ζωή στην Ολυμπία χάνεται στο 3000 π.Χ., όπως μαρτυρεί
πλήθος λίθινων εργαλείων, χειροποίητων πήλινων αγγείων, μυκηναϊκών όπλων και
αγγείων στην πρώτη αίθουσα του μουσείου.

Χάλκινα: Λέγεται ότι η συλλογή των χάλκινων μικροαντικειμένων που
ανέθεταν οι προσκυνητές στο ιερό της Ολυμπίας συχνά ήταν λέβητες με τρίποδες.
Η συλλογή των όπλων, ασπίδες, περικεφαλαίες, θώρακες, κνημίδες, λόγχες είναι η
μεγαλύτερη χάρη στην αρχαία συνήθεια οι νικητές να αφιερώνουν δείγμα από τα
λάφυρά τους στον Δία.

Ένα στοίχημα της διεύθυνσης του Μουσείου είναι να ανοίξει τους άγνωστους
θησαυρούς της Χαλκοθήκης επ’ ευκαιρία των Ολυμπιακών Αγώνων. Μιλάμε για
χιλιάδες κομμάτια…

Επώνυμο: Το κράνος κορινθιακού τύπου με ενεπίγραφη αφιέρωση που ανέθεσε
ο στρατηγός Μιλτιάδης ο Αθηναίος μετά τον θρίαμβο της Μάχης του Μαραθώνα.

«Η Νίκη». Η αποκατάσταση της «Νίκης» του Παιωνίου πάνω σε τμήμα από το
τριγωνικό της βάθρο, με τρόπο ώστε να σταθεί πάλι στα θρυμματισμένα πόδια της
με συνδέσμους από τιτάνιο που συγκρατούν την αιθέρια φτερωτή μορφή που
κατεβαίνει με ορμή και υπό γωνίαν από τον ουρανό, είναι ένας άθλος στατικής
και ισορροπίας. Ο αείμνηστος γλύπτης Στέλιος Τριάντης έκανε ξανά περίοπτο το
άγαλμα του γλύπτη Παιωνίου από τη Μένδη Χαλκιδικής που χρονολογείται στο 421
π.Χ.

«Ερμής»: Μοναδικό πρωτότυπο άγαλμα του 330 π.Χ. ενός μεγάλου γλύπτη,
του Πραξιτέλους, που βρέθηκε ακριβώς εκεί όπου το είχε δει και ο Παυσανίας τον
2ο μ.Χ. αιώνα. Ο γυμνός Ερμής χαλαρώνει ακουμπώντας στον κορμό μιας φοινικιάς.
Κρατεί τον νεαρό Διόνυσο στο ένα χέρι και με το άλλο, που λείπει, τού δείχνει
ένα σταφύλι.

Ολυμπιακοί Αγώνες: Στην τελευταία αίθουσα του μουσείου υπάρχουν λίγα
αλλά αξιοσημείωτα ευρήματα. Δίσκοι με αφιερώσεις αθλητών, ένας βράχος βάρους
140 κιλών που κάποιος αρσιβαρίστας αθλητής ονόματι Βύβων ανύψωσε με το ένα
χέρι πάνω από τους ώμους, ένα βάθρο που διαιωνίζει την πρώτη γυναίκα –
Ολυμπιονίκη, την Κυνίσκα, κόρη του βασιλιά της Σπάρτης Αρχιδάμου που
συμμετείχε στις αρματοδρομίες.

Προσεχώς: Το μουσείο αλλάζει πρόσωπο. Θα αντικατασταθούν τα σιδερένια
κάγκελα της πρόσοψης – θυμίζουν φυλακή – θα εγκατασταθεί κλιματισμός, τεχνητός
φωτισμός, θα δημιουργηθεί μεγαλύτερη αίθουσα για τον Ερμή του Πραξιτέλους και
μια ημικυκλική αίθουσα για την ομάδα των ρωμαϊκών αγαλμάτων του Νυμφαίου του
Ηρώδου του Αττικού.

Χώροι υγιεινής: Δυσπρόσιτοι, χαμένοι στο βάθος των υπογείων του
μουσείου, περιμένουν τους Ολυμπιακούς Αγώνες για να αλλάξουν θέση. Τα άτομα με
ειδικές ανάγκες δεν έχουν καμία ελπίδα να εξυπηρετηθούν.

Ωράρια: καθημερινά 8 π.μ. – 7 μ.μ. Δευτέρα 12 μεσ. – 7 μ.μ. Είσοδος 6 ευρώ,
μειωμένο 3 ευρώ. Δωρεάν οι μαθητές έως 18 ετών και άλλες κατηγορίες. Τηλ. 06240-22742