Διαστάσεις Γιανούς και Γιουσέφ

Δεκέμβριος 1948: άνδρες των ισραηλινών επίλεκτων μονάδων Γκολάνι

Γιανούς: «Από την ημέρα που μας έδιωξαν από την πατρίδα μας, γίναμε ένας λαός
χωρίς Ιστορία. Ο Μεσσίας είναι ένας απλοϊκός μύθος, χωρίς εκείνον όλα θα ήταν
διαφορετικά…»

Γιουσέφ: «Θα μείνουμε εδώ, παρά τη θέλησή σας, σαν ένα τείχος. Θα πεινάσουμε,
θα είμαστε κακοντυμένοι, αλλά θα σας αψηφήσουμε. Θα γεμίσουμε τους δρόμους με
τις διαδηλώσεις μας, θα γεννήσουμε εξεγερμένα παιδιά, τη μια γενιά μετά την
άλλη…»

Δύο μονόλογοι σε μια ταινία που θα προβληθεί σε λίγες μέρες στις Κάννες. Δύο
απελπισμένοι άνθρωποι, ένας Εβραίος κι ένας Άραβας, που παραπέμπουν σε δύο
υπαρκτά πρόσωπα, τον εβραίο συγγραφέα Χαΐμ Αζάζ και τον παλαιστίνιο ποιητή
Ταουφλίκ Ζαγιάντ, πρόσωπα που έζησαν τα γεγονότα του 1948 και προφήτεψαν αυτά
που θα ακολουθούσαν. Θα μπορούσαν όμως να είναι κάποιοι άλλοι. Ο Εβραίος θα
μπορούσε να είναι ο πεθερός του σκηνοθέτη, ο μόνος από την οικογένειά του που
κατάφερε να διαφύγει από την Πολωνία στην αρχή του ναζισμού, πολέμησε με τον
Κόκκινο Στρατό στα σύνορα με την Ιαπωνία, για να φτάσει τελικά στην Παλαιστίνη
και να πολεμήσει ξανά στους δρόμους της Ιερουσαλήμ. Ο Άραβας θα μπορούσε να
είναι ένας από τους εκατοντάδες χιλιάδες Παλαιστινίους που εγκατέλειψαν τα
σπίτια τους το 1948, όχι ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα των αράβων ηγετών (όπως
θέλει η ισραηλινή προπαγάνδα), αλλά φοβούμενοι τα αντίποινα των ακροδεξιών
ισραηλινών τρομοκρατών (όπως απέδειξε πρόσφατη έρευνα ισραηλινών ιστορικών).

Ο Εβραίος θα μπορούσε να είναι ο πατέρας ή η μάνα ενός από τα παιδιά που
σκοτώνονται τόσο άδικα, τόσο κυνικά, τόσο ωμά, από τους παλαιστίνιους
καμικάζι. Ο Άραβας θα μπορούσε να είναι ένας από τους 13 καταζητούμενους
Παλαιστινίους που εξήλθαν χθες από τον Ναό της Γέννησης κατάκοποι,
εξευτελισμένοι, δακτυλοδεικτούμενοι ως οι μοναδικοί «κακοί» αυτής της
τραγωδίας, για να διωχθούν ξανά από τη γη τους όπως οι πατεράδες ή οι
παππούδες τους μισό αιώνα νωρίτερα.

Το 1948 έχει αποφασιστική σημασία για την κατανόηση της ιστορίας του Ισραήλ
και όλων των πολέμων που την έχουν σημαδέψει, λέει στη Ρεπούμπλικα ο Αμός
Γκιτάι, σκηνοθέτης της ταινίας «Κάντμα» που θα παρουσιαστεί στο Φεστιβάλ των
Καννών. Στην ταινία παρουσιάζονται τα πάθη και οι αγωνίες και των δύο λαών,
Εβραίων και Παλαιστινίων, κάτι που δεν θα αρέσει ασφαλώς καθόλου στον Σαρόν.
Όμως αυτό δεν ενδιαφέρει καθόλου τον ισραηλινό σκηνοθέτη. «Ανήκω σε μια
μειοψηφία που είναι αντίθετη στη βία», εξηγεί. «Η πλειοψηφία, και στις δύο
πλευρές, είναι πεισμένη ότι θα νικήσει. Μα η νίκη σε τι άραγε θα μετρηθεί; Σε
αριθμό νεκρών ή σε ποσότητα χαμένων πόρων;»