ΓΚΛΕΝ ΜΟΥΡΚΑΤ Βραβείο στον κύριο «οικολογικό σπίτι»

Ο Γκλεν Μούρκατ και ένα από τα οικολογικά σπίτια του, που του χάρισαν το αρχιτεκτονικό βραβείο Πρίτζκερ

Μετά την επέλασή τους στο Χόλιγουντ, οι Αυστραλοί διαπρέπουν και στην
αρχιτεκτονική. Ο Γκλεν Μούρκατ κέρδισε το βραβείο Πρίτζκερ, το μεγαλύτερο
παγκοσμίως στον χώρο

Είναι ο πρώτος Αυστραλός που κερδίζει το βραβείο, το οποίο απονέμεται από την
πάμπλουτη οικογένεια Πρίτζκερ του Σικάγου. Ο 65χρονος Γκλεν Μούρκατ διαφέρει
από τους διεθνείς σταρ της αρχιτεκτονικής για πολλούς λόγους. Κατ’ αρχήν,
εργάζεται μόνος του. Δεν έχει ούτε γραμματέα. «Αν κάποιος τηλεφωνήσει στο
γραφείο μου στο Σίδνεϊ και είμαι εκεί, σηκώνω εγώ το τηλέφωνο», εξηγεί.
Έπειτα, δεν καταπιάνεται με μεγαθήρια, τεράστια μουσεία, ουρανοξύστες ή
γέφυρες. Προτιμά – και σε αυτό χρωστά την παγκόσμια φήμη του – μία σειρά
περιβαλλοντικά ευαίσθητων, μοντερνιστικών σπιτιών με οικολογικά υλικά σε
εξωτικές τοποθεσίες της αχανούς αυστραλέζικης ηπείρου, όπως η Κοιλάδα των
Καγκουρό.

Ο λόγος που η εξαμελής επιτροπή τον επέλεξε είναι τόσο απλός όσο και τα
δημιουργήματά του: «Σε μία εποχή παθιασμένη με τις διασημότητες, την εφήμερη
λάμψη και τον εντυπωσιασμό, ο Μούρκατ καταλαμβάνει το αντίθετο άκρο», εξηγεί ο
πρόεδρός της Τζ. Κάρτερ Μπράουν. «Εργάζεται μόνος του σε ένα γραφείο στην άλλη
άκρη του κόσμου, μακριά από τα φώτα της αρχιτεκτονικής δημοσιότητας, και παρ’
όλο που έχει μία μεγάλη λίστα πελατών σε αναμονή, δίνει τον καλύτερό του εαυτό
σε κάθε δουλειά».

Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 100.000 δολαρίων. Στο παρελθόν
έχει απονεμηθεί στους Φίλιπ Τζόνσον, Ι. Πέι και Φρανκ Γκέρι. Ο τελευταίος,
χάρη στο δικό του μουσείο Γκουγκενχάιμ του Μπιλμπάο, ευθύνεται κατά ένα μεγάλο
μέρος για την αυξημένη δημοτικότητα των γιγαντιαίων κατασκευών, γνωστών ως
«κτίρια-θεάματα».

Αντίθετα, οι κατασκευές του Μούρκατ είναι χαμηλά σπίτια, αρμονικά ενσωματωμένα
στο περιβάλλον, το κλίμα και τις ανάγκες των ιδιοκτητών τους. Μερικά
ανασηκώνονται για να επιτρέψουν σε βατράχους, φίδια ή σαύρες να γλιστρήσουν
από κάτω τους. Άλλα έχουν πισίνες, όχι μόνο για κολύμπι, αλλά για να
συγκεντρώνουν τόνους νερού, που θα σώσουν το σπίτι αν ξεσπάσει μία από τις
συχνές στην αυστραλέζικη εξοχή πυρκαγιές. Όλα του τα κτίσματα μοιάζουν να
αιωρούνται και να «αγγίζουν ελαφρά τη γη», σύμφωνα με τις αρχές των ιθαγενών
Αβορίγινων της Δυτικής Αυστραλίας, από τους οποίους συχνά εμπνέεται ο
αρχιτέκτονας. Τα περισσότερα κτίριά του δεν έχουν τεχνητό κλιματισμό, αλλά
χρησιμοποιούν τη ροή του ανέμου για δροσιά.

Δεν ήταν λίγοι αυτοί που έτριψαν τα χέρια τους με ικανοποίηση για τη βράβευση
του Μούρκατ. «Δείχνει ότι κτίζοντας για μία ζωή μικρά κτίρια μπορεί να έχει το
ίδιο αποτέλεσμα με τα μνημεία-μεγαθήρια που δημιουργούν οι σταρ τόσο για τους
πελάτες τους όσο και για τους εαυτούς τους», λέει χαρακτηριστικά ο Ρόμπερτ
Στερν, πρύτανης της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Πανεπιστημίου Γιέιλ.

Σήμερα, ο Μούρκατ διδάσκει στο Γιέιλ και δίνει διαλέξεις σε πολλά
πανεπιστήμια. Εξακολουθεί να αρνείται την ανάληψη μεγάλων κτιρίων, γιατί
πιστεύει ότι το κίνητρο του κέρδους αναγκάζει τον αρχιτέκτονα να συμβιβάσει το
σχέδιό του. Μάλιστα, δεν χρησιμοποιεί ούτε υπολογιστές στη δουλειά του. Τόσο
στη δουλειά του, όσο και στην ζωή του, προτιμά τα μικρά και απλά πράγματα.