Διαστάσεις Το όπλο του πετρελαίου

Η εποχή μας δεν είναι καθόλου φειδωλή σε εκπλήξεις. Ας φανταστούμε λοιπόν
ακόμη μία: να αποφασίσουν οι αραβικές χώρες να χρησιμοποιήσουν το πετρέλαιο ως
μοχλό πίεσης προς ΗΠΑ και Ισραήλ.

Ο έσχατος εκβιασμός (σκίτσο από την «Γκάρντιαν»)

Την περασμένη Τετάρτη, μια μέρα πριν συναντηθεί με τον πρόεδρο Μπους, ο
πρίγκιπας Αμπντάλα της Σαουδικής Αραβίας δήλωσε ότι αν δεν αλλάξει η
αμερικανική στάση απέναντι στο Ισραήλ, η βασιλική οικογένεια δεν μπορεί να
αποκλείσει πλέον το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει το «χαρτί» του πετρελαίου. Η
δήλωση αυτή ερχόταν σε αντίθεση με προηγούμενη διαβεβαίωση του Σαουδάραβα
υπουργού Εξωτερικών, του πρίγκιπα Σαούντ αλ-Φαϊζάλ, ότι η χώρα του δεν θα
χρησιμοποιήσει το πετρέλαιο εναντίον των ΗΠΑ ή του Ισραήλ. Και αντανακλά την
αυξανόμενη ανησυχία των μετριοπαθών Αράβων ηγετών μπροστά στα εκρηκτικά
συναισθήματα που προκαλεί σε εκατομμύρια Άραβες η συνεχιζόμενη βία μεταξύ
Ισραηλινών και Παλαιστινίων.

Όπως επισημαίνει ο Αμερικανός γενετιστής και συγγραφέας Τζέρεμυ Ρίφκιν στην
Γκάρντιαν, το πετρέλαιο και το Ισλάμ είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ
τους. Η πορεία του πρώτου θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την τύχη του δεύτερου
στον αιώνα που ξεκίνησε. Η νεώτερη γενιά Μουσουλμάνων θεωρεί πως το πετρέλαιο
είναι ο «μεγάλος εξισωτής», ένα πνευματικό και γεωπολιτικό όπλο που μπορεί να
οδηγήσει στην αναγέννηση του Ισλάμ. Όπως είχε πει ο βασιλιάς Φαχντ μετά την
πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του ’70: «Ο κυριότερος πόρος από τον οποίο
εξαρτόμαστε μετά τον Θεό είναι το πετρέλαιο». Οι σημερινοί ηγέτες του αραβικού
κόσμου δεν θέλουν να επαναλάβουν το πετρελαϊκό εμπάργκο που είχε αποφασίσει ο
ΟΠΕΚ το 1973, με αποτέλεσμα να τετραπλασιαστεί η τιμή του μαύρου χρυσού και να
οδηγηθεί η παγκόσμια οικονομία σε μια παρατεταμένη ύφεση. Η φωνή του δρόμου
όμως, το σύνθημα «Το αραβικό πετρέλαιο ανήκει στους Άραβες», ακούγεται όλο και
δυνατότερα. Κι ίσως έλθει η στιγμή που οι κυβερνήσεις του Κόλπου δεν θα
μπορούν πια να την αγνοήσουν.

Στην περίπτωση που αποφασιστεί ένα τέτοιο μέτρο, περισσότερο απ’ όλους θα
πληγούν οι αναπτυσσόμενες χώρες, που αντιστοιχούν στο 40% της παγκόσμιας
ζήτησης (έναντι 26% τη δεκαετία του ’70). Τυχόν μεγάλη αύξηση της τιμής του
πετρελαίου θα βυθίσει την οικονομία τους σε μια άβυσσο από την οποία ίσως να
μην καταφέρουν να βγουν ποτέ. Όσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αναζητούν ήδη
εναλλακτικές πηγές τροφοδότησής τους. Ο νέος παράδεισος λέγεται Ισημερινή
Γουινέα, που αποκαλείται ήδη «Κουβέιτ της Αφρικής». Άλλοτε μια από τις
φτωχότερες χώρες του πλανήτη, μπορεί μέσα στα επόμενα χρόνια να παράγει ως και
500.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα. Διόλου περίεργο που τον τελευταίο καιρό
ο πρόεδρος Μπους στάζει μέλι για τον στρατηγό Ομπιάνγκ, ο οποίος ανέλαβε την
εξουσία με πραξικόπημα το 1979 και θεωρείται ακόμη και από τη CIA ένας από
τους πιο αδίστακτους και ωμούς ηγέτες της Αφρικής…